II SA/Wa 1372/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej, , Protokolant Łukasz Mazur, Asystent sędziego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń palną bojową 1) uchyla zaskarżoną decyzję, oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r., 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 157 i art. 158 § 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: K.p.a., po przeprowadzeniu na wniosek K. R. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta [...] Policji ([...]) z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Komendant wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Komendant [...] Policji, na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, cofnął K. R. pozwolenie na broń palną bojową, wskazując, że nie przedłożył on orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do dysponowania przez niego bronią palną. Przedmiotowa decyzja została przez [...] uznana za skutecznie doręczoną na podstawie art. 44 § 1 K.p.a. W dniu [...] grudnia 2011 r. K. R., działając przez pełnomocnika, wystąpił do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, zarzucając wymienionej decyzji liczne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nieprawidłowe zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, a po jego zakończeniu uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Wskazał także, że wymieniona decyzja została nieprawidłowo doręczona na nieaktualny adres, a ponadto matka strony – K. R. nie została w tym postępowaniu przesłuchana w celu ustalenia, czy istnieją przeszkody do wykonania przez stroną badania lekarskiego i psychologicznego potwierdzających jej zdolność do dysponowania bronią palną. Zarzucił również organowi niewyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej. Komendant Główny Policji wszczął zatem na wniosek strony postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta [...] Policji. Po dokonaniu analizy akt sprawy Komendant zbadał, czy wymieniona decyzja obarczona jest którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 156 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Wskazał, że w myśl § 2 ww. art., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W wyniku powyższego organ I instancji ustalił, że Komendant [...] Policji w świetle art. 9 ust. 1 ustawy o broni i amunicji był organem właściwym miejscowo i rzeczowo do wydania decyzji, że wskazana w niej podstawa prawna jest określona przepisami prawa materialnego, tj. w ustawie o broni i amunicji zd. 1 pkt 2, a w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń stronie nie zapadła inna decyzja ostateczna, a ponadto decyzja tego organu nie była trwale niewykonalna w dniu jej wydania i nie wywoływała czynu zagrożonego karą. Komendant dodał, że przepisy ustawy o broni i amunicji nie regulują kwestii nieważności decyzji w sprawach pozwoleń na broń, zatem nie zachodzi także wada, o której mowa w pkt 7 art. 156 § 1 K.p.a. Organ I instancji, odnosząc się do przesłanki rażącego naruszenia prawa, uznał, że w sprawie K. R. ta przesłanka również nie występuje. Zauważył bowiem, że zastosowany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, uprawnia organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń, w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym potwierdzającym jej zdolność do dysponowania bronią palną i przedłożenia ww. orzeczeń właściwemu organowi Policji. Komendant Główny Policji, odnosząc się do zarzutu strony, że organ I instancji nie przesłuchał matki strony w celu ustalenia istnienia przeszkód, z powodu których strona nie mogła wykonać obowiązkowych badań lekarskiego i psychologicznych, wyjaśnił, że K. R. odebrała w dniu 22 grudnia 2006 r. adresowane do jej syna K. R. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia ww. pozwolenia na broń, adresowane na ul. [...] w W., o czym świadczy jej podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tego zawiadomienia. Tym samym zobowiązała się do przekazania powyższej korespondencji K. R. W związku z powyższym, w ocenie Komendanta Głównego Policji, oświadczenie K. R. z dnia [...] lipca 2011 r., że we wrześniu 2006 r. wymeldowała K. R. z mieszkania przy ul. [...] w W. nie znając miejsca jego pobytu i na pewno nie zobowiązywała się do przekazania synowi adresowanej do niego korespondencji – nie ma znaczenia prawnego. Ustosunkowując się zaś do zarzutu strony, że decyzja z dnia [...] stycznia 2007 r. o cofnięciu pozwolenia na broń została doręczona na nieaktualny adres, tj. ul. [...] w W., mimo że strona pod tym adresem nie przebywała, o czym organ Policji miał wiedzę, a przebywała w tym czasie za granicą, Komendant wyjaśnił, że skoro K. R. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku określonego w art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy o broni i amunicji oraz w art. 41 § K.p.a. i nie zawiadomił właściwego organu Policji o zmianie swojego stałego pobytu, adres dotychczasowy należy uznać za prawidłowy, a zatem [...] słusznie uznał adresowaną do strony korespondencję za doręczoną w trybie art. 44 § pkt 1 K.p.a. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie żadna z określonych w art. 156 § 1 K.p.a. przesłanek stwierdzenia nieważności nie występuje, a zatem brak jest podstaw do eliminacji z obrotu pranego w tym trybie decyzji Komendanta [...] Policji. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. K. R., reprezentowany przez pełnomocnika, zawarł wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 w zw. z art. 157 i art. 158 § 1 oraz art. 268a K.p.a., decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji podniósł, że organ I instancji w decyzji z dnia [...] marca 2012 r. odniósł się do zarzutów postawionych przez stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Niemniej jednak Komendant Główny Policji ponownie wskazał, że K. R. odebrała w dniu 22 grudnia 2006 r. adresowane do jej syna zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia ww. pozwolenia na broń, o czym świadczy jej podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Tym samym zobowiązała się do przekazania powyższej korespondencji synowi. Organ II instancji za bezzasadny uznał również zarzut strony, że organ Policji nie poczynił kroków, by ustanowić kuratora dla osoby nieobecnej, mimo istnienia potrzeby obrony jej praw, natomiast przesłał decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. na nieaktualny adres - ul. [...] w W., chociaż wiedział, że strona pod tym adresem nie przebywa. Komendant wyjaśnił, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń, które zostało odebrane przez matkę w dniu 22 grudnia 2006 r., strona została pouczona o treści art. 41 K.p.a, mimo to nie zawiadomiła organu o zmianie swojego adresu, w związku z czym adres dotychczasowy należało uznać za prawidłowy. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że Komendant [...] Policji, w świetle art. 9 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, był organem właściwym miejscowo i rzeczowo do wydania decyzji, a wskazana w niej podstawa prawna jest określona przepisami prawa materialnego, a w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń stronie nie zapadła inna decyzja ostateczna, a ponadto decyzja tego organu nie była trwale niewykonalna w dniu jej wydania i nie wywoływała czynu zagrożonego karą. Dodał, że przepisy ustawy o broni i amunicji nie regulują kwestii nieważności decyzji w sprawach pozwoleń na broń, zatem nie zachodzi też wada, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. Organ II instancji, odnosząc się do przesłanki rażącego naruszenia prawa, wyjaśnił, że w sprawie K. R. przesłanka ta nie występuje. Organ zauważył, że zastosowany, jako podstawa rozstrzygnięcia art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, uprawnia organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym potwierdzającym jej zdolność do dysponowania bronią palną i przedłożenia ww. orzeczeń właściwemu organowi Policji. Organ odwoławczy podniósł, że tryb nadzwyczajny wzruszenia decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 156 § 1 K.p.a., nie daje możliwości badania sprawy pod względem merytorycznym, uprawnia jedynie do zbadania, czy decyzja administracyjna wydana przez organ niższego stopnia nie jest dotknięta którąkolwiek z wad wskazanych w tym przepisie prawa procesowego. Tym samym, w ocenie organu II instancji, wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy nie daje podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji KGP odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] cofającej pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. Pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. K. R., reprezentowany przez pełnomocnika adw. J. O., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], wnosząc o jej zmianę, poprzez orzeczenie, że decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. jest nieważna. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozpoznanie bądź niewłaściwe rozpoznanie zarzutów przytoczonych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, którymi są naruszenia prawa, których dopuścił się Komendant [...] Policji wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r., tj.: a) wydanie z urzędu decyzji uznaniowej bez przeprowadzenia właściwego postępowania w tej sprawie, czym organ I instancji rażąco naruszył art. 6, 7, 8, 9, 10 i art. 61 § 4 K.p.a., b) nieprawidłowe zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji niezapoznanie skarżącego ze zgromadzonymi materiałami postępowania administracyjnego, czym organ I instancji naruszył art. 43 oraz art. 77 § 4 K.p.a., c) uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie przed podjęciem decyzji, czym organ I instancji rażąco naruszył art. 9, art. 10 § 1, art. 78 i art. 81 K.p.a., d) nieprawidłowe doręczenie decyzji na nieaktualny adres skarżącego, mimo wiedzy przekazanej [...] kwietnia 2007 r. przez Komendę Rejonową Policji [...], a wynikającą z karty 99, iż strona nie przebywa pod adresem ul. [...] W. i przebywa za granicą, czym rażąco naruszono zasady doręczenia z art. 109 § 1 K.p.a., e) zaniechanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, w szczególności K. R., w celu wyjaśnienia stanu faktycznego pod kątem, czy istniały przeszkody natury faktycznej lub prawnej aby strona wykonała badania lekarskie i psychologiczne, mimo wiedzy, że skarżący przebywa za granicą w B., co wynika z karty 99 i stanowi w konsekwencji rażące naruszenie przepisu art. 75 K.p.a., f) zaniechanie wystąpienia do sądu o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej, mimo wiedzy pochodzącej z pisma na karcie 99, że strona przebywa za granicą, co jest rażącym naruszeniem art. 34 § 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w rozpoznawanej sprawie przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego ani procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ rozpoznając wniosek strony o stwierdzenie nieważności, odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych w tym wniosku. Obowiązek taki ciąży bowiem na organie, który winien realizować zasady ogólne postępowania, wyrażone w Rozdziale 2 K.p.a. Analiza uzasadnienia skarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ nie podołał ww. obowiązkowi. Nie odniósł się, ani nie zweryfikował bowiem twierdzeń skarżącego dotyczących okoliczności związanych z doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Skarżący w swoim wniosku o stwierdzenie nieważności akcentował, że w dacie dokonania spornego doręczenia nie mieszkał pod adresem, gdzie dokonano doręczenia, nie mieszkał ze swoją matką, która otrzymała korespondencję, a także że matka również nie mieszkała pod tym adresem, gdyż mieszkanie to sprzedała. Powyższe twierdzenie uznać należy za bardzo istotne w realiach prawnych niniejszej sprawy. Pozostawały one w ścisłym związku z przesłankami opisanymi w art. 43 K.p.a. regulującym zasady zastępczych doręczeń. Aby bowiem można było dokonać skutecznego doręczenia w trybie art. 43 K.p.a. musiały łącznie zostać spełnione dwie najważniejsze przesłanki: - adres, pod który dokonuje się doręczenia musiałby być adresem faktycznego zamieszkania adresata, a jego nieobecność była jedynie tymczasowa, - odbiorca korespondencji był dorosłym domownikiem, a więc osobą, która stale zamieszkuje pod tym adresem z adresatem. Bez zaistnienia jednej z ww. okoliczności, brak więc będzie możliwości uznania, że korespondencja została doręczona skutecznie w trybie art. 43 K.p.a. Powyższe, tym bardziej więc potwierdza tezę, że obowiązkiem organu, przy tak istotnych zarzutach podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności, było odniesienie się do nich. Tego jednakże organ nie uczynił. Zaniechania tego nie tłumaczy zaś podnoszone przez organ twierdzenie, że skoro matka skarżącego odebrała przesyłkę adresowaną do niego, to jest to równoznaczne z tym, że zobowiązała się do jej zwrotu synowi. Takie założenie, bez uprzedniego ustalenia przesłanek, o jakich mowa w art. 43 K.p.a. jawi się jako przedwczesne. Nie może też zostać potraktowane, jako odniesienie się przez organ do argumentacji wniosku o stwierdzenie nieważności, dotyczy bowiem innych okoliczności faktycznych. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie zobligowany do tego, aby realizując zasady ogólne postępowania, wyrażone w rozdziale 2 K.p.a. ustosunkować się do wszystkich argumentów podniesionych przez stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności. ----------------------- 6