II SA/Wa 1375/21
WyrokWSA w Warszawie2021-10-06
Skład orzekający: Joanna Kube, Danuta Kania, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie habilitacyjne może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się postępowanie cywilne dotyczące naruszenia praw autorskich niemajątkowych w pracy stanowiącej podstawę nadania stopnia doktora, które może wpłynąć na ocenę samodzielności naukowej kandydata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania habilitacyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. było zasadne, ponieważ toczące się postępowanie cywilne dotyczące naruszenia praw autorskich niemajątkowych w pracy stanowiącej podstawę nadania stopnia doktora, stanowi zagadnienie wstępne, od którego zależy rozstrzygnięcie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego. Wątpliwości co do samodzielności naukowej kandydata, wynikające z tego postępowania, uzasadniają zawieszenie postępowania habilitacyjnego.Stan faktyczny
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (CK) utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu o zawieszeniu postępowania habilitacyjnego dr P. K. z powodu toczącego się postępowania cywilnego dotyczącego naruszenia praw autorskich niemajątkowych w pracy stanowiącej podstawę nadania jej stopnia doktora. Skarżąca kwestionowała zasadność zawieszenia, argumentując, że postępowanie cywilne nie dotyczy plagiatu naukowego, a jedynie naruszenia dóbr osobistych, a sporna monografia nie była oceniana w postępowaniu habilitacyjnym. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania habilitacyjnego - oddala skargę -
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 i art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789) w zw. z art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.), utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu Filozofii Uniwersytetu [...] w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. o zawieszeniu postępowania habilitacyjnego dr P. K.
CK podała, że w uzasadnieniu uchwały o zawieszeniu postępowania habilitacyjnego stwierdzono, że w trakcie toczącego się postępowania habilitacyjnego jeden z recenzentów powziął informację na temat możliwości naruszenia przez dr P. K. praw autorskich niemajątkowych innej osoby, w pracy stanowiącej podstawę nadania jej stopnia doktora. Obecnie w sprawie zarzutu naruszenia praw autorskich przez Habilitantkę toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w [...] pod sygnaturą akt [...].
CK podniosła, że do przedmiotowego postępowania na podstawie art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ma zastosowanie ustawa dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Stosownie do przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789), w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Organ wskazał m.in., że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowił podstawę zawieszenia postępowania habilitacyjnego, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ wskazał, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Ponadto, obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. CK uznała, że prowadzenie postępowania habilitacyjnego, którego skutkiem może być wydanie uchwały odpowiedniej rady jednostki o nadaniu bądź odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego dr P. K., w sytuacji wątpliwości co do samodzielności naukowej kandydatki w pracy naukowo - badawczej, skutkuje powstaniem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co determinuje zaistnienie obowiązku działania po stronie Centralnej Komisji w postaci utrzymania w mocy zawieszenia postępowania habilitacyjnego do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez właściwy organ, czy dorobek naukowy habilitantki, powstał na skutek bezprawnego posłużenia się cudzą twórczością i bezprawne działanie habilitantki narusza dobra osobiste niemajątkowe innej osoby.
Organ przywołał art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...). Podał, że szczegółowe wytyczne dotyczące oceny osiągnięć osób ubiegających się o nadanie stopnia doktora habilitowanego określa rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.
Odnosząc się do zawartych w zażaleniu twierdzeń, że kwestionowana monografia "[...]'' nie została wskazana ani jako osiągnięcie naukowe stanowiące podstawę do nadania jej stopnia, ani także w ramach pozostałego dorobku naukowego ocenianego w tym postępowaniu, a tym samym zdaniem habilitantki kwestionowana monografia nie powinna podlegać ocenie w postępowaniu habilitacyjnym, organ odwołał się do opinii biegłego sądowego. CK wskazała, że biegły sądowy w opinii wykonanej na zlecenie Sądu Okręgowego w [...] w sprawie [...] wskazuje: [...] wskazuje: "W 2011 r. w [...] w Wydawnictwie [...] ukazała się książka autorstwa P. K. pt. "[...]". Stanowiła ona publikację jej rozprawy doktorskiej".
Centralna Komisja wskazała, że przedmiotowa monografia stanowi efekt rozprawy doktorskiej habilitantki, a ponadto habilitantka w załączniku nr 4 stanowiącym wykaz opublikowanych prac - w lit. H w pkt 1 i 2 powołuje się na nagrody otrzymane za swoją rozprawę doktorską "[...]". CK stwierdziła,
że nawet jeżeli monografia nie była wskazana wprost we wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego nie można uznać, iż nie wlicza się ona do dorobku naukowego habilitantki, zwłaszcza iż stanowiła ona podstawę nadania jej stopnia doktora, a ponadto we wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego powołane zostały nagrody za niniejszą rozprawę, które wpływają na ocenę spełnienia przez kandydatkę warunków do nadania bądź odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
CK zaznaczyła, że zarzut naruszenia autorskich dóbr osobistych wiąże się z koniecznością ochrony twórczości, jako dobra osobistego w ramach którego wymienia się przede wszystkim prawo do ochrony "dobrej sławy dzieła" lub "dobrego imienia dorobku twórcy", tj. prawo do przeciwdziałania zachowaniom, które mogą naruszać dobrą reputację (renomę) dzieła, bądź reputację samego autora, a także prawo do ochrony przed nieuprawnionym wykorzystywaniem elementów procesu twórczego i dorobku twórcy oraz przed przywłaszczaniem ich (por. wyrok SA w Białymstoku z dn. 31 lipca 2012 r., I ACa 303/12, LEX nr 1220403).
CK wskazała na wynik głosowania tajnego Prezydium CK: za uwzględnieniem zażalenia (odwołania): 0 - głosów "TAK", 11 - głosów "NIE", 0- głosów wstrzymujących.
Postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi P. K., reprezentowanej przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i tytułów do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, że postępowanie cywilne toczące się przed Sądem Okręgowym w [...] jest postępowaniem, w którym nastąpi rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, od którego uzależnione jest rozstrzygnięcie w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego skarżącej.
W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał m.in., że prawdą jest, że habilitantka jest pozwaną w procesie wytoczonym przed Sądem Okręgowym w [...] (sygn. akt [...]). Powódka domaga się w nim przeproszenia i zarzuca naruszenie jej dóbr osobistych w postaci praw autorskich w publikacji Habilitantki p.t. "[...]" ([...]), poprzez wykorzystanie bez jej zgody fragmentów jej (powódki) publikacji. Pełnomocnik podkreślił, że powódka w postępowaniu tym nie zarzuca już habilitantce plagiatu jej monografii (co czyniła we wcześniejszych postępowaniach). Podał, że powódka w tej sprawie spowodowała już wcześniej wszczęcie dwóch postępowań przeciwko habilitantce: karnego i dyscyplinarnego. Wskazał, że w postępowaniu karnym zarzut plagiatu był badany przez dwóch biegłych (specjalistę prawa autorskiego i historyka sztuki), którzy nie dopatrzyli się plagiatu. Pełnomocnik podał, że w oparciu o te opinie zarówno Prokuratura jak i Rzecznik Dyscyplinarny U[...] umorzyły postępowania wobec skarżącej. Wskazał, że w przypadku umorzenia postępowania karnego, dodatkowo, jego prawidłowość badał Sąd, który oddalił zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania.
Pełnomocnik uzasadniając zarzut skargi podniósł, że wyrok, jaki zostanie kiedyś wydany w sprawie Sądem Okręgowym w [...] (sygn. akt [...]), nie ma wpływu na ocenę przesłanek uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego przez skarżącą, w szczególności na ocenę jej dorobku naukowego. Podkreślił, że postępowaniu tym skarżącej nie zarzuca się plagiatu dzieła naukowego a jedynie naruszenie dóbr osobistych rzekomo pokrzywdzonej autorki innej monografii, które definiuje ona jako prawa autorskie. Pełnomocnik wskazał, że gdyby postępowania sądowe (karne, cywilne) dotyczyło ewentualnego plagiatu dzieła naukowego przez habilitantkę, zwłaszcza dzieła wskazanego jako osiągnięcie badawcze lub element dorobku wskazanym do oceny przez recenzentów, decyzja o zawieszeniu postępowania habilitacyjnego byłaby zasadna. Jednak postępowanie takie się nie toczy. Postępowanie karne z zarzutem plagiatu zostało prawomocnie umorzone na etapie postępowania przygotowawczego, na podstawie opinii biegłych, którzy wykluczyli plagiat. Pełnomocnik podniósł, że nie ulega również wątpliwości, że podstawą zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. byłby fakt toczenia się postępowania w przedmiocie pozbawienia skarżącej stopnia naukowego doktora, gdyż stopień ten stanowi przesłankę ubiegania się o stopień naukowy doktora habilitowanego. Jednak postępowanie takie nie toczyło się i nie toczy się obecnie. Nie sposób zatem uznać zdaniem pełnomocnika, że zakończenie postępowania w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia w sprawie [...] SO w [...]. Pełnomocnik wskazał też m.in., że postępowanie we wskazanej sprawie [...] zostało wszczęte w 2014 r. W niekorzystnym dla skarżącej, ale możliwym scenariuszu ostateczne rozstrzygnięcie w tym postępowaniu może nastąpić po wielu latach. Oznacza to, że skarżąca przez wiele lat pozbawiona będzie możliwości uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego, co rodzi oczywiście negatywne skutki dla jej kariery zawodowej i planów życiowych. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że sporna monografia, rzekomo naruszająca dobra osobiste powódki nie podlega w ogóle ocenie w postępowaniu habilitacyjnym, gdyż nie została wskazana w wykazie dorobku naukowym skarżącej, który to dorobek jest oceniany w ramach postępowania o nadanie stopnia. Wskazał, że sprawa rzekomego naruszenia praw autorskich w tej monografii jest okolicznością, która dla postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego ma trzeciorzędne znaczenie. Pełnomocnik stwierdził, że nie ma racji Centralna Komisja uznając, że wyrok sądu powszechnego jaki zapadnie w sprawie monografii skarżącej, w której rzekomo doszło do naruszenia dóbr osobistych innej osoby ma znaczenie dla postępowania habilitacyjnego skarżącej. Komisja uznaje, że ma to znaczenie dla oceny samodzielności naukowej habilitantki. Twierdzenie to jest zdaniem pełnomocnika nietrafne. Rada Naukowa i recenzenci oceniający dorobek naukowy skarżącej oceniają przecież dorobek taki, jaki został im przedstawiony, ten zaś nie jest przez nikogo kwestionowany. Nawet gdyby uznać, że monografia "[...]" nie była samodzielna (choć nie ma ku temu podstaw, gdyż kwestia plagiatu naukowego nie wchodzi w ogóle w grę z przyczyn wcześniej wskazanych), to w żaden sposób nie ma to wpływu na ocenę samodzielności dorobku do takiej oceny przedstawionego. Drugi argument Centralnej Komisji dotyczy tego, że inkryminowana monografia bazowała na rozprawie doktorskiej habilitantki, zaś rozprawa była podstawą nadania stopnia doktora. Argumentu tego nie sposób zdaniem pełnomocnika zaakceptować. Przesłanką ubiegania się o stopień doktora habilitowanego istotnie jest posiadanie stopnia doktora. Stopień ten niewątpliwie Skarżąca posiada i nie ma podstaw do supozycji, by stan ten mógł ulec zmianie. Nie toczyło się ani nie toczy żadne postępowanie w zakresie przyznania skarżącej stopnia doktora.
Rada Doskonałości Naukowej, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Pełnomocnik podkreślił, że kwestionowana monografia, co do której prowadzone jest w Sądzie Okręgowym w [...] postępowanie sądowe o naruszenie dóbr osobistych, stanowi efekt rozprawy doktorskiej Skarżącej, a ponadto Skarżąca w załączniku nr 4 stanowiącym wykaz opublikowanych prac - w lit. H w pkt 1 i 2 powołuje się na nagrody otrzymane za swoją rozprawę doktorską "[...]". Nawet jeżeli monografia nie była wskazana wprost we wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego nie można uznać, iż nie wlicza się ona do dorobku naukowego skarżącej, zwłaszcza iż stanowiła ona podstawę nadania jej stopnia doktora, a ponadto we wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego powołane zostały nagrody za niniejszą rozprawę, które wpływają na ocenę spełnienia przez skarżącą warunków do nadania bądź odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym tej sprawy zaistniała podstawa do zawieszenia postępowania habilitacyjnego przez Radę Naukową Instytutu Filozofii Uniwersytetu [...]. Prawidłowo Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zaskarżonym postanowieniem utrzymała w mocy uchwałę organu I instancji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania habilitacyjnego.
Zgodnie z zastosowanym przez organy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Przeszkoda w ciągłości toku postępowania występuje, jeżeli wydanie
orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania
i rozstrzygnięcia właściwego organu, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, przy czym jego rozstrzygnięcie należy do właściwego innego organu administracji publicznej lub sądu. Zagadnienie wstępne to zagadnienie, które jest rozstrzygane w formie aktu indywidualnego, tj. decyzji organu administracji publicznej lub orzeczenia sądu.
Zagadnienie wstępne mogą stanowić kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej,
a rozstrzygnięcie takie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego dane postępowanie administracyjne.
W sprawie niniejszej Centralna Komisja wykazała, że toczące się w Sądzie Okręgowym w [...] postępowanie o sygn. akt [...] w sprawie z pozwu
o ochronę autorskich praw niemajątkowych, w pracy stanowiącej podstawę nadania skarżącej stopnia doktora, w tym rozstrzygnięcie w tej sprawie, stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu o nadanie skarżącej stopnia doktora habilitowanego.
Zasadnie organ stwierdził, że prowadzenie postępowania habilitacyjnego w sytuacji wątpliwości co do samodzielności naukowej kandydatki w pracy naukowo-badawczej, wobec toczącego się postępowania sądowego w sprawie o ochronę autorskich praw niemajątkowych, skutkuje powstaniem zagadnienia wstępnego,
o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Twierdzenie skargi, że sporna monografia "[...]" nie została wskazana w wykazie dorobku naukowego skarżącej, nie oznacza, że nie wlicza się ona do dorobku naukowego skarżącej. Skoro monografia ta stanowiła podstawę nadania stopnia doktora, a nadto skarżąca, jak podał organ, powoływała się na nagrody otrzymane za rozprawę doktorską "[...]", to organ miał podstawy, aby przyjąć, że kwestia wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt [...] stanowi zagadnienie wstępne, od którego uzależnione jest rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej nadania stopnia doktora habilitowanego. Stwierdzenie skargi, że w postępowaniu [...], nie zarzuca się skarżącej plagiatu dzieła naukowego a "jedynie naruszenie dóbr osobistych rzekomo pokrzywdzonej autorki innej monografii", nie daje podstaw do przyjęcia, że wynik postępowania sądowego nie będzie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy o nadanie stopnia doktora habilitowanego.
Z tych względów zarzut skargi Sąd uznał za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
-----------------------
7
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło