II SA/Wa 1382/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-10

Skład orzekający: Adam Lipiński, Przemysław Szustakiewicz, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie funkcjonariusza Służby Celnej na inne stanowisko służbowe, uzasadnione zmianami organizacyjnymi wynikającymi z przystąpienia Polski do UE, jest zgodne z prawem, jeśli funkcjonariuszka twierdzi, że wykonuje te same zadania i samotnie wychowuje dzieci?
Ratio decidendi
Przeniesienie funkcjonariusza Służby Celnej na inne stanowisko służbowe jest zgodne z prawem, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, a konkretnie zmiany organizacyjne wynikające z przystąpienia Polski do UE. Sąd administracyjny bada legalność decyzji, a nie celowość polityki kadrowej. Funkcjonariuszka nie spełnia przesłanek do uzyskania zgody na przeniesienie, gdyż nie jest w ciąży, a fakt złożenia pozwu o rozwód nie przesądza o samodzielnym sprawowaniu opieki nad dziećmi do lat 14, dopóki nie zapadnie prawomocny wyrok rozwodowy.
Stan faktyczny
Szef Służby Celnej przeniósł funkcjonariuszkę M.S. na inne stanowisko służbowe z uwagi na zmiany organizacyjne związane z przystąpieniem Polski do UE. Funkcjonariuszka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że jej zadania nie uległy ograniczeniu, a także wskazała na samotne wychowywanie dzieci i opiekę nad schorowanymi rodzicami. Szef Służby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Funkcjonariuszka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, zasad przeniesień oraz niewyjaśnienie kwestii opieki nad dziećmi.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Adam Lipiński Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz (spr.) Asesor WSA - Janusz Walawski Protokolant: - Małgorzata Płodzicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe - oddala skargę - II SA/Wa 1382/05 UZASADNIENIE Szef Służby Celnej, działając na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. przeniósł panią M.S. na stanowisko kontrolera celnego wraz z etatem od dnia 04 maja 2005 r. z Izby Celnej w K. do pełnienia służby w Izbie Celnej w B. W uzasadnieniu organ podniósł, że przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało, że część granicy polskiej, tj. granica polsko-niemiecka, polsko-czeska, polsko-słowacka i polsko-litewska uległa zniesieniu z punktu widzenia kontroli celnej, a obecna wschodnia granica kraju stała się zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. W związku z powyższym w izbach celnych usytuowanych na zachodzie i południu kraju zmniejszyła się ilość wykonywanych zadań. Zabezpieczenie realizacji obowiązków nałożonych na Służbę Celną przez Unię Europejską, polegających m.in. na zwiększeniu ilości kontroli celnych towarów na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej z Ukrainą, Białorusią i Rosją, stworzyło konieczność zwiększenia obsady kadrowej w izbach celnych położonych na wschodzie kraju. Po dokonaniu analizy aktualnych zadań Służby Celnej opracowana została docelowa obsada etatowa izb celnych, którą w dniu 28 października 2004 r. zatwierdził Szef Służby Celnej. W oparciu o ten dokument wystąpiła konieczność zwiększenia obsady etatowej Izby Celnej w B., przy jednoczesnym zmniejszeniu obsady etatowej Izby Celnej w K. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. Wskazane powyżej względy służbowe spowodowały potrzebę przeniesienia pani M. S. z Izby Celnej w K. do Izby Celnej w B. na stanowisko kontrolera celnego. Organ wskazał także, iż przy podejmowaniu decyzji wzięto pod uwagę posiadane przez stronę kwalifikacje, przygotowanie zawodowe a także to, że celniczka spełnia kryterium określone w pkt 7 części III Kryteriów i kolejności wyłaniania osób do procesu alokacji kadr zawartych w "Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej" z dnia 30 września 2003 r., tj. kryterium osoby wykonującej zadania, które ulegną likwidacji lub ograniczeniu w macierzystej Izbie Celnej, o ile nie będzie możliwości przekwalifikowania lub przeniesienia do innej komórki organizacyjnej lub na inne stanowisko w tej Izbie. W dniu 30 marca 2005 r. pani M. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniosła ona, iż nie jest prawdą, że zadania które wykonuje uległy likwidacji lub ograniczeniu. Jej praca polega bowiem na przyjmowaniu palet do rejestracji i odpraw towarów, co nadal będzie miało miejsce w jednostce, w której dotychczas pełniła służbę. Wskazała także, że jest na V semestrze studiów w szkole wyższej, a więc nadal chce rozwijać swoje kwalifikacje zawodowe i może ulec przekwalifikowaniu tak, aby zostać w jednostce. Ponadto sprawuje opiekę nad starymi, schorowanymi rodzicami w wieku 75 i 68 lat, a także jest osobą samotnie wychowującą dzieci w wieku 13 i 7 lat, ponieważ od wielu lat żyje z mężem w separacji, a teraz mąż wniósł pozew o rozwód. Skarżąca wykazała także, że istnieją nieprawidłowości w alokacji, bowiem przenoszone są osoby mające ścisłe związki rodzinne w miejscu pełnienia służby, a pozostawiane są osoby samotne. Szef Służby Celnej, działając na podstawie art. 127 § 3 oraz 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, iż przepis art. 19 ustawy o Służbie Celnej wskazuje, że nie można przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości funkcjonariusza celnego bez jego zgody, jeśli jest kobietą w ciąży lub sprawuje samodzielnie opiekę nad dzieckiem do lat 14. Strona nie spełnia tych przesłanek, bowiem fakt złożenia pozwu o rozwód nie przesądza kwestii "samodzielności" w sprawowaniu opieki nad dzieckiem. Organ wskazał także, że służba w organach celnych wymaga dyspozycyjności, a konieczność zmian w Służbie wynika z międzynarodowych zobowiązań Polski. W dniu 17 czerwca 2005 r. pani M.S. złożyła skargę na powyższą decyzję. Zarzuciła ona Szefowi Służby Celnej: 1. naruszenie art. 10 kpa, poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się do zebranych w sprawie materiałów i dowodów; 2. naruszenie art. 107 kpa, co do wymagań w zakresie uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji, bowiem nie wyjaśnia ona podstawy prawnej, a jedynie przywołuje "Protokół uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej" z dnia 30 września 2003 r. jako podstawę decyzji; 3. naruszenie zasad przeniesień zawartych w protokole, jak bowiem już wykazała skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z jej Izby Celnej przenoszone są osoby mające zobowiązania rodzinne w miejscu pełnienia służby, a pozostają osoby samotne; 4. niewyjaśnienie kwestii związanych z pełnieniem przez stronę samotnej opieki nad dziećmi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że kryterium legalności, ze względu na które sąd administracyjny bada sprawę, wyłącza możliwość badania kwestii związanych z celowością i rzetelnością polityki kadrowej Szefa Służby Celnej w zakresie alokacji kadr. Sąd bada, czy dana decyzja będąca przedmiotem skargi została wydana zgodnie z prawem. Należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten zezwala na przeniesienie funkcjonariusza do pełnienia służby w innej miejscowości, gdy wymagają tego ważne względy służbowe. W sprawie organ zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji wykazał, ze przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało konieczność zmian kadrowych w izbach celnych, polegających na zmniejszeniu etatowego obsadzenia w izbach położonych na zachodzie i południu kraju, a zwiększenia obsady etatowej w izbach położonych na wschodzie i północnym wschodzie kraju. Charakter Służby Celnej wymaga od funkcjonariuszy dyspozycyjności, co oznacza, iż podejmując pracę muszą się liczyć z tym, że miejsce pełnienia przez nich służby może ulec zmianie, gdy będzie to uzasadnione nowymi zadaniami lub koniecznością zmian. Jedynie w art. 19 ustawy o Służbie Celnej ustawodawca zezwolił, aby w przypadku kobiety w ciąży i funkcjonariusza celnego samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14 przed przeniesieniem organ uzyskał zgodę funkcjonariusza. Jak wynika z akt sprawy skarżąca pani M.S. nie spełnia ww. przesłanek. Brak jest bowiem informacji o tym, aby była w ciąży, a także brak jest dowodów wskazujących, iż samodzielnie wykonuje opiekę nad dzieckiem do lat 14. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest osobą pozostającą w związku małżeńskim i nawet fakt złożenia pozwu o rozwód przez pana H.S. nie oznacza, że władza rodzicielska spoczywa tylko na skarżącej. Dopóki nie będzie orzeczony rozwód w wyroku rozwodowym, nie będzie rozstrzygnięta także kwestia opieki nad dziećmi. Należy więc uznać, iż w chwili obecnej władzę rodzicielską sprawują oboje rodzice. Niespełniona jest zatem przesłanka samodzielnej opieki nad dzieckiem do lat 14. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ w obu decyzjach szeroko omówił podstawę prawną wydanych decyzji przywołując i wyjaśniając stosowne przepisy prawa materialnego i procesowego. Strona miała także zagwarantowany pełen udział w czynnościach postępowania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło