II SA/Wa 1384/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym skargi B. T. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do ponownego zawarcia umowy najmu postanawia odrzucić skargę. B. T. zwróciła się wnioskiem z dnia 15 lipca 2013 r. do Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] m. W. o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...], wypowiedzianej w dniu 21 czerwca 2007 r. z uwagi na zaległości w spłacie zobowiązań z tytułu czynszu. Nadto wyrokiem z dnia 25 września 2008 r. Sąd Rejonowy dla W. nakazał skarżącej opuszczenie i opróżnienie zajmowanego lokalu, nie przyznając uprawień do lokalu socjalnego. Skarżąca zawarła w dniu [...] czerwca 2012 r. umową nr [...] w sprawie spłaty zadłużenia w ratach. Ratę za luty 2014 r. B. T. uiściła dopiero w marcu 2014 r. Nadto w dniu 24 lipca 2013 r. skarżąca wyraziła pisemną zgodę na otrzymanie mniejszego lokalu typu pokój z kuchnią, lecz pomimo dwukrotnego wskazania innego lokalu, skarżąca nie skorzystała z tej możliwości. W konsekwencji uchwałą z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] m. W. skreślił B. T. z listy osób zakwalifikowanych do zwarcia umowy najmu w zakresie ponownego najmu – najmu lokalu mniejszego. W związku z powyższym Zarząd Dzielnicy [...] m. W. uchwałą z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] uchylił uchwałę z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] dotyczącą wyrażenia zgody na zakwalifikowanie B. T. do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu na rok 2013 w zakresie ponownego najmu mniejszego lokalu. Następnie wniosek z dnia 15 lipca 2013 r. został rozpoznany uchwałą z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], podjętą m. in. na podstawie § 24 ust. 1 i § 39 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.). Uchwałą nr [...] Zarząd Dzielnicy nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skarżącej do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do ponownego zawarcia umowy najmu. B. T. , po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również uchwał podjętych przez organy gminy. Jak stanowi bowiem art. 101 ust. 1 tej ustawy, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Pojęcie organów gminy w rozumieniu przywołanych powyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym odnosi się również do organów dzielnic m.st. Warszawy, co znajduje potwierdzenie w art. 5, art. 35 i art. 37 ustawy o samorządzie gminnym, jak też w art. 5, art. 6 i art. 11 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.). Oznacza to zatem, że podmiot domagający się ochrony sądowoadministracyjnej może wnieść skargę również na akty organów dzielnicy, przy czym także i w tym przypadku muszą być spełnione warunki określone w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, tzn. przedmiotem skargi musi być uchwała podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. W ocenie Sądu powyższy warunek nie został spełniony w niniejszej sprawie. Zaskarżoną uchwałą Zarząd Dzielnicy [...] m. W. nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skarżącej do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do ponownego zawarcia umowy najmu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Podstawą wydania uchylonej uchwały była uchwała Nr LVIII/1751/2009, a konkretnie jej § 39, zgodnie z którym, na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy, gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy, dopuszcza się ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni, jeżeli: 1) osoba ta nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, a w przypadku pracowni do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki - nieprzerwanie ją użytkuje w tym celu; 2) ustała przyczyna, z powodu której została rozwiązana umowa najmu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku, jeśli jest podpisane oraz realizowane porozumienie dotyczące spłaty zadłużenia. Kwestię dopuszczalności wnoszenia skarg do sądów administracyjnych na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: ONSA i WSA 2008/6/90). Wskazano, że uchwała ta, niebędąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy pierwszy etap postępowania obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy) nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a jedynie charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być przyznana pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. W przedmiotowym postępowaniu nie rozstrzygano jednak kwestii przyznania pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Wymaga podkreślenia, że decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma [...] skarżącej, która wniosła o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu. Dokonanie takiej czynności nie wynika zaś z zakresu władztwa publicznego, a pozostaje w kompetencjach organu gminy wynikających z faktu bycia właścicielem przedmiotowych lokali. Organ rozstrzygał o woli zawarcia ze skarżącą kolejnej umowy najmu, przez co jednoznacznie należy uznać, że sprawa ma charakter cywilnoprawny. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. postanowienie z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 388/14; z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 578/13; z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2137/12; z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 931/13, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 110/14. W tej zaś sytuacji, skarga na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] nie jest skargą na akt mieszczący się w granicach właściwości sądów administracyjnych, zakreślonych powołanym powyżej art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.