II SA/Wa 1389/24
WyrokWSA w Warszawie2025-02-19
Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Marcinkowska, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) ma kompetencje do rozpatrzenia skargi dotyczącej przetwarzania danych osobowych, które stanowiły część argumentacji organu administracji publicznej przy odmowie udostępnienia informacji publicznej?Ratio decidendi
Prezes UODO nie ma kompetencji do oceny sposobu realizacji przez Prezydenta Miasta wniosku o udostępnienie informacji publicznej ani argumentacji użytej do odmowy. Informacja o związku małżeńskim skarżących, stanowiąca podstawę argumentacji Prezydenta Miasta, podlega kontroli sądowoadministracyjnej w ramach postępowań dotyczących dostępu do informacji publicznej. Skarga do Prezesa UODO w tym zakresie jest oczywiście nieuzasadniona, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 57 ust. 4 RODO.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) na przetwarzanie ich danych osobowych (informacja o związku małżeńskim) przez Prezydenta Miasta w odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Prezydent Miasta odmówił udostępnienia informacji, argumentując m.in. prywatnym charakterem wniosków i ich związkiem z postępowaniem sądowym żony skarżącego. Prezes UODO odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że nie ma kompetencji do oceny argumentacji Prezydenta Miasta w kontekście dostępu do informacji publicznej, a sprawa ta podlega kontroli sądowoadministracyjnej, co potwierdzają wcześniejsze wyroki WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi T. S. i W. S. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi T. S. oraz W. Z. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych przez Prezydenta Miasta [...].
Powyższe rozstrzygnięcia zostały podjęte w następującym stanie faktycznym i ocenie prawnej sprawy.
W dniu [...] sierpnia 2023 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, zw. dalej "Prezesem UODO", wpłynęła skarga T. S., zw. dalej "skarżącym" oraz W. S., zw. dalej "skarżącą", na nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych przez Prezydenta Miasta [...] polegające na przetwarzaniu danych osobowych skarżących w odpowiedzi Prezydenta Miasta [...] na wnioski złożone przez skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2023 r., z dnia [...] kwietnia 2023 r., z dnia [...] kwietnia 2023 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2023 r. w postaci informacji, że skarżących łączy związek małżeński.
W skardze tej żądali "stwierdzenia naruszenia przez Prezydenta Miasta [...] przepisów: art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia 2016/679, tj. zasady zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych, art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2016/679, tj. zasady minimalizacji danych oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, poprzez: przetworzenie bez podstawy prawnej w sprawie o udostępnienie informacji publicznej danych osobowych w zakresie stosunku małżeńskiego łączącego T. S. i W. S.". W ww. piśmie skarżący wskazali cyt. "W sprawie z przedmiotowych 4 wniosków Prezydent Miasta [...] bez podstawy prawnej pozyskał i przetworzył dane osobowe T. S. i W. S. w zakresie łączącego ich stosunku małżeńskiego, traktując wniosek T. S. jako rzekomą "sprawę własną" W. S.". Do skargi skarżący załączyli kopię pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2023 r., adresowanego do skarżącego, w którym Prezydent wskazał cyt. "W dniach: [...] kwietnia 2023 r., [...] kwietnia 2023 r., [...] kwietnia 2023 r. i [...] kwietnia 2023 r., złożył Pan do Prezydenta Miasta [...] cztery wnioski o udostępnienie informacji publicznej, żądając w nich przekazania informacji o wynikach kontroli wewnętrznych poprzez udostępnienie Panu wnioskowanych dokumentów lub informacji. Wnioski zostały ujęte w odpowiednich rejestrach Urzędu Miasta [...] oraz skierowane do załatwienia do komórki organizacyjnej Urzędu Miasta [...], w kompetencji której znajdował się przedmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej (kwestie wskazanych kontroli wewnętrznych) tj. do Wydziału [...]. Wydział ten rozpoznawał wnioski i udzielał odpowiedzi działając w imieniu Prezydenta Miasta [...], jako organu, do którego skierowano wnioski o udostępnienie informacji publicznej. W efekcie rozpoznania wniosków o udostępnienie informacji publicznej, pismem z dnia [...] maja 2023 r. (znak: [...], [...], [...], [...]), wskazano Panu, że żądane przez Pana w ww. pismach dane nie stanowią informacji publicznej, tj. nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu pisma wskazano, że Pana wnioski nie służą realizacji obiektywnego interesu ogólnego, lecz mają na celu realizację subiektywnych, indywidualnych interesów Pana rodziny, tj. w kontekście pozwu Pana żony i postępowania sądowego do sygn. akt [...] przeciwko Urzędowi Miasta [...], jako pracodawcy, w sprawie odwołania od wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy i pracy oraz o zasądzenie odszkodowania oraz roli Pana, jako pełnomocnika procesowego żony. Z tego też powodu wskazano również na możliwość oceny Pańskich wniosków o udostępnienie informacji publicznej w kontekście "nadużycia" prawa do informacji, tj. wykorzystywania tego prawa do zaspokojenia partykularnego, prywatnego interesu. W dniu [...] maja 2023 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynęła Pańska skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w zakresie udzielenia informacji publicznej, tj. na pismo działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] Dyrektora Wydziału [...] z dnia [...] maja 2023 r. W ustawowym terminie skarga wraz z odpowiedzią na skargę została przekazana przez pełnomocnika procesowego Prezydenta Miasta [...] do sądu administracyjnego gdzie oczekuje na rozpoznanie".
W piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. stanowiącym uzupełnienie braków formalnych skargi skarżący wskazali cyt. "Natomiast w związku z wezwaniem do uzupełnienia skargi:
1) podaję, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej były z dat: [...] kwietnia 2023, [...] kwietnia 2023, [...] kwietnia 2023 i [...] kwietnia 2023 (wnioski w załączeniu) (...)".
Do pisma z dnia [...] stycznia 2024 r. skarżący załączyli: kopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt II SAB/Kr 122/23 zobowiązującego w pkt 1 Prezydenta Miasta [...] do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2023 r.; kopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Kr 191/23 zobowiązującego w pkt 1 Prezydenta Miasta [...] do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2023 r,; kopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Kr 190/23 zobowiązującego w pkt 1 Prezydenta Miasta [...] do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2023 r.; kopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Kr 192/23 zobowiązującego w pkt 2 Prezydenta Miasta [...] do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2023 r. W ostatnim z wymienionych wyroków Sąd wskazał cyt. "Pismem z dnia [...] maja 2023 r. organ udzielił odpowiedzi na złożone przez Skarżącego wnioski, twierdząc, że żądane przez Skarżącego informacje nie stanowią informacji publicznej, to jest nie mieszczą się w pojęciu objętym ustawą o dostępie do informacji publicznej oraz nie dotyczą sprawy publicznej a wnioskowane informacje mają służyć - w zamierzeniu wnioskodawcy- udowodnieniu prezentowanego stanowiska procesowego małżonki Skarżącego, która pozostaje w sporze sądowym jako pracownik Urzędu miasta [...] i kwestionuje prawidłowość wypowiedzenia zamieniającego warunki pracy do sprawy [...]".
Mając powyższe na uwadze Prezes UODO przywołał treść art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), zw. dalej "k.p.a.", z którego wynika, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl art. 61 a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Stosownie do art. 7 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, o których mowa w rozdziałach 4-7 i 11, stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego (ust. 1). Do postanowień wydanych w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, na które zgodnie z k.p.a. służy zażalenie, przepisów o zażaleniu nie stosuje się (ust. 3). Na postanowienia, o których mowa w ust. 3, służy skarga do sądu administracyjnego (ust. 4). Dlatego w niniejszej sprawie nie stosuje się art. 61 a § 2 k.p.a., stanowiącego, że na postanowienie, o którym mowa w art. 61 a § 1 k.p.a. służy zażalenie.
Z art. 61 § 1 k.p.a. wynika, że żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania. O tym, jaki jest charakter i zakres żądania zawarty w piśmie wniesionym przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona.
Skarżący zwrócili się do Prezesa UODO ze skargą na przetwarzanie ich danych osobowych w postaci informacji o łączących ich związku małżeńskim w odpowiedzi Prezydenta Miasta [...] na wnioski skarżącego o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2023 r., z dnia [...] kwietnia 2023 r., z dnia [...] kwietnia 2023 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2023 r. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący zwrócił się z ww. wnioskami do Prezydenta o udzielenie informacji publicznej. Prezydent Miasta [...] pismem z dnia [...] maja 2023 r. udzielił odpowiedzi na ww. wnioski, w której wskazał, iż żądane przez skarżącego w ww. pismach dane nie stanowią informacji publicznej, tj. nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, gdyż wnioski skarżącego nie służą realizacji obiektywnego interesu ogólnego, lecz mają na celu realizację indywidualnych interesów skarżącego, cyt. "tj. w kontekście pozwu Skarżącej (żony Skarżącego) i postępowania sądowego do sygn. akt [...] przeciwko Urzędowi Miasta [...], jako pracodawcy, w sprawie odwołania od wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy i pracy oraz o zasądzenie odszkodowania oraz roli Skarżącego, jako pełnomocnika procesowego żony". Stwierdzenie to było częścią argumentacji Prezydenta Miasta [...] uzasadniającą odmowę udzielenia żądanych przez skarżącego informacji publicznej.
Wobec powyższego Prezes UODO wskazał, że może podejmować tylko te czynności, które znajdują się w zakresie jego uprawnień oraz tylko w tych sprawach, które należą do jego właściwości. Prezes UODO nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych podmiotów, których działania podlegają ocenom w toku instancji, czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami. Poza zakresem kompetencji Prezesa UODO znajduje się zatem ocena decyzji wydawanych przez uprawnione organy w toku prowadzonych postępowań.
Z uwagi na to fakt, że skarga skarżących dotyczy przetwarzania ich danych osobowych w postaci informacji o łączącym ich związku małżeńskim, która to informacja stanowiła część argumentacji Prezydenta Miasta [...] uzasadniającej odmowę udzielenia informacji żądanych przez skarżącego ww. wnioskami, Prezes UODO wskazał, że realizacja tego wniosku o udostępnienie informacji publicznej podlega kontroli instancyjnej. Tym samym, argumentacja Prezydenta Miasta [...] może być oceniona jedynie w toku właściwego postępowania sądowoadministracyjnego. Z czego skarżący skorzystał, składając skargi na bezczynność Prezydenta Miasta [...] (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt II SAB/Kr 122/23; z dnia 23 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Kr 191/23, z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Kr 190/23, z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Kr 192/23).
Prezes UODO wskazał, że nie jest organem właściwym do oceny sposobu realizacji przez Prezydenta Miasta [...] wniosku skarżącego o udostępnienie mu informacji publicznej, ani też oceny użytej przez Prezydenta Miasta [...] argumentacji uzasadniającej odmowę udzielenia informacji żądanych przez skarżącego ww. wnioskami. Prezes UODO nie jest też organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, służb czy sądów, których orzeczenia podlegają ocenom w toku instancji, czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami.
Przepis art. 58 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), zw. dalej "RODO", określa uprawnienia organu nadzorczego. Przepisy art. 58 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 RODO określają uprawnienia przysługujące każdemu organowi nadzorczemu - uprawnienia do prowadzenia postępowań, uprawnienia naprawcze i do nakładania kar, uprawnienia do udzielania zezwoleń i uprawnienia doradcze oraz uprawnienia do zgłaszania naruszeń organom wymiaru sprawiedliwości oraz do udziału w postępowaniu sądowym. Wśród ww. uprawnień organu nadzorczego - jakim jest Prezes UODO - brak jest uprawnienia do weryfikowania prawidłowości prowadzonych przez inne organy postępowań. Prezes UODO może podejmować tylko te czynności, które znajdują się w zakresie jego uprawnień, oraz tylko w tych sprawach, które należą do jego właściwości. Uprawnienia te i właściwość wynikają z RODO, ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781), ale także z wielu regulacji szczegółowych, które wskazują na ograniczenia kompetencji Prezesa UODO w odniesieniu do przetwarzania danych przez określone podmioty lub w określonych okolicznościach.
W świetle powyższego Prezes UODO nie ma kompetencji umożliwiających dokonanie oceny użytej przez Prezydenta Miasta [...] argumentacji w piśmie z dnia [...] maja 2023 r. stanowiącym odpowiedź na złożone przez skarżącego wnioski z dnia [...] kwietnia 2023 r., z dnia [...] kwietnia 2023 r., z dnia [...] kwietnia 2023 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2023 r o udostępnienie informacji publicznej. Wobec tego skarga na przetwarzanie danych osobowych skarżących, w odpowiedzi Prezydenta Miasta [...] na ww. wnioski, w postaci informacji, iż skarżących łączy związek małżeński nie może skutecznie zainicjować postępowania przed Prezesem UODO z uwagi na brak kognicji tut. organu do prowadzenia takiego postępowania.
Z względów stanowiło inną uzasadnioną przyczynę, z powodu zaistnienia której postępowanie nie mogło być wszczęte, co obligowało organ do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 k.p.a.).
Skargę na postanowienie Prezesa UODO z dnia [...] lipca 2024 r. wnieśli T. S. i W. S. Zaskarżonemu postanowieniu w całości zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 1, art. 2, art. 4, art. 5, art. 14 i art. 21 u.d.i.p. i art. 7, art. 34 i art. 60 ustawy o ochronie danych osobowych, zw. dalej "u.o.d.o.", oraz art. 5 ust. 1 lit. a i art. 6 ust. 1 RODO przez błędną wykładnię i przyjęcie, że:
a) sprawa z wniosku o udostępnienie informacji publicznej i sprawa ze skargi na przetwarzanie danych osobowych z naruszeniem RODO Stanowi jedną sprawę administracyjną podczas gdy są to dwie odrębne sprawy, mogące pozostawać ze sobą w związku, w zakresie których właściwe są dwa odrębne organy administracyjne - organ, w którego posiadaniu jest informacja publiczna (Prezydent Miasta [...]) oraz organ nadzorczy (Prezes UODO), przy czym każdy z tych organów ma własne, wyłączne kompetencje do załatwienia sprawy będącej w jego właściwości;
b) załatwienie sprawy skargi na przetwarzanie danych osobowych z naruszeniem RODO przez Prezesa UODO stanowiło kontrolowanie bądź nadzorowanie prawidłowości stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów bądź sądów, podczas gdy Prezes UODO we własnej, odrębnej sprawie obowiązany jest rozpatrzeć prawne konsekwencje - w zakresie ochrony danych osobowych - aktów lub bezczynności innych organów oraz sposobu przetwarzania danych przez inne organy w prowadzonych postępowaniach i poza nimi,
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 58 RODO poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie przyjęcie, że Prezes UODO ma uprawnienia do oceny przetwarzania danych osobowych nadmiarowo w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez inne organy administracyjne, a tym bardziej przetwarzania danych osób nie będących stronami postępowań administracyjnych prowadzonych przez te organy i przetwarzania ich przez organy poza prowadzonymi postępowaniami;
b) art. 61 a § 1 k.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie skargi do organu nadzorczego na przetwarzanie danych osobowych nadmiarowo, mimo istnienia do tego materialnoprawnych podstaw i istnienia normy kompetencyjnej do załatwienia takiej sprawy przez Prezesa UODO;
c) art. 97 § 1 pkt 4 albo art. 100 § 2 i 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i nie przyjęcie, że ocena aktu lub bezczynności organu administracyjnego w innej sprawie przez sąd administracyjny może być dla dokonywanej przez Prezesa UODO oceny sposobu przetwarzania danych osobowych przez inny organ zagadnieniem wstępnym, a Prezes UODO może rozstrzygnąć je we własnym zakresie, przyjmując, że zawieszenie postępowania może wywołać poważną szkodę dla interesu społecznego lub niepowetowaną szkodę dla strony, bądź też postępowanie administracyjne wszcząć i zawiesić do czasu rozpatrzenia zagadnienia wstępnego w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Prezes UODO podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w danej sprawie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Ustawodawca w art. 61a § 1 k.p.a. wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyn tych ustawa nie konkretyzuje, natomiast należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi w szczególności gdy: żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2159/12 i z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1635/14).
W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się przy tym, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyroki NSA: z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2205/17; z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1706/17).
Z powyższego wynika, że istnienie "przeszkody" uniemożliwiającej wszczęcie i prowadzenie postępowania musi być oczywiste, a więc takie, której ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ (por. wyrok WSA z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 45/19). Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest bowiem orzeczeniem formalnym, a nie merytorycznym (nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty), co prowadzi do wniosku, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (por. wyroki NSA: z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 2600/16, z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 135/19).
Z powyższą regulacją koresponduje art. 57 ust. 4 RODO, z którego treści wynika, że jeżeli żądanie jest w sposób oczywisty nieuzasadnione organ nadzorczy może odmówić podjęcia żądanych działań, zaś obowiązek wykazania, że żądanie jest w sposób oczywisty nieuzasadnione spoczywa na organie.
W niniejszej sprawie organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania z powołaniem się na ww. przepis. Brak było bowiem podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy żądanie zawarte w skardze z dnia [...] sierpnia 2023 r. nie mogło być zrealizowane ze względu na przedmiot żądania jak i kompetencje Prezesa UODO.
Podkreślić należy, że Prezes UODO może podejmować czynności, które znajdują się w zakresie jego uprawnień oraz tylko w sprawach, które należą do jego właściwości rzeczowej. Uprawnienia te i zakres właściwości określone są w RODO, ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych oraz przepisach szczególnych.
Przepis art. 58 ust. 2 RODO zawiera katalog uprawnień naprawczych organu nadzorczego, który ma charakter wiążący w zakresie postępowania dotyczącego określonego naruszenia przepisów ochrony danych osobowych, tj.: a) wydawanie ostrzeżeń administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu dotyczących możliwości naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia poprzez planowane operacje przetwarzania; b) udzielanie upomnień administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu w przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez operacje przetwarzania; c) nakazanie administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą, wynikającego z praw przysługujących jej na mocy niniejszego rozporządzenia; d) nakazanie administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu dostosowania operacji przetwarzania do przepisów niniejszego rozporządzenia, a w stosownych przypadkach wskazanie sposobu i terminu; e) nakazanie administratorowi zawiadomienia osoby, której dane dotyczą, o naruszeniu ochrony danych; f) wprowadzanie czasowego lub całkowitego ograniczenia przetwarzania, w tym zakazu przetwarzania; g) nakazanie na mocy art. 16, 17 i 18 sprostowania lub usunięcia danych osobowych lub ograniczenia ich przetwarzania oraz nakazanie na mocy art. 17 ust. 2 i art. 19 powiadomienia o tych czynnościach odbiorców, którym dane osobowe ujawniono; h) cofnięcie certyfikacji lub nakazanie podmiotowi certyfikującemu cofnięcia certyfikacji udzielonej na mocy art. 42 lub 43, lub nakazanie podmiotowi certyfikującemu nieudzielania certyfikacji, jeżeli jej wymogi nie są spełnione lub przestały być spełniane; i) zastosowanie, oprócz lub zamiast środków, o których mowa w niniejszym ustępie, administracyjnej kary pieniężnej na mocy art. 83, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy; j) nakazanie zawieszenia przepływu danych do odbiorcy w państwie trzecim lub do organizacji międzynarodowej.
W świetle powyższego, żądanie skarżącego, zawarte w skardze do Prezesa UODO, odnoszące się do przetwarzania przez Prezydenta Miasta [...] danych osobowych skarżących w postaci informacji o łączącym ich związku małżeńskim nie mogło odnieść zamierzonego skutku w postaci wszczęcia postępowania przed tym organem. Kluczowe w niniejszej sprawie jest to, że informacja o łączącym skarżących związku małżeńskim stanowi podstawę argumentacji Prezydenta Miasta [...] w sprawach odmowy udostępnienia informacji publicznej zainicjowanych wnioskami skarżącego. Tym samym Prezes UODO właściwie wywiódł, w zaskarżonym postanowieniu, iż w zakresie jego kompetencji nie leży ocena sposobu realizacji przez Prezydenta Miasta [...] wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ani też użytej przez niego argumentacji. Prezes UODO nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, których rozstrzygnięcia podlegają ocenom w toku instancji. Brak jest po stronie Prezesa UODO uprawnień do weryfikowania prawidłowości prowadzonych przez inne organy postępowań w tym dopuszczonych przez nich dowodów, czy faktów im znanych z urzędu.
Gdyby Prezes UODO dokonał oceny zasadności użycia informacji o łączącym skarżących związku małżeńskim, którą Prezydent Miasta [...] posłużył się argumentując odmowę udzielenia informacji publicznych, żądanych przez skarżącego ww. wnioskami, wszedłby w uprawnienia innych organów, w tym sądów administracyjnych, kontrolujących legalność tej odmowy w toku instancji.
Sąd podziela stanowisko Prezesa UODO zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że skarga T. S. i W. S. z dnia [...] sierpnia 2023 r. jest oczywiście nieuzasadniona w rozumieniu art. 57 ust. 4 RODO. Wstępna ocenia wniosku i zarzutów w nim zawartych w konfrontacji w obowiązującymi przepisami prawa wskazują jednoznacznie, bez potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego, że żądanie strony jest w sposób oczywisty nieuzasadnione i nie może zostać zrealizowane w ramach zastosowania określonego uprawnienia naprawczego z art. 58 ust. 2 RODO.
Dlatego zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie ww. skargi na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 57 ust. 4 RODO, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło