II SA/Wa 1398/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski (spr.) Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o wyłączenie składu sędziowskiego wyznaczonego do rozpoznania wniosku o wyłączenie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie I. M. w sprawie ze skargi A. P. o wznowienie postępowania zakończonego Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/16 oddalającego skargę A. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zapomogi losowej postanawia: oddalić wniosek. A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/16 oddalającego skargę A. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zapomogi losowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego. Pismem z [...] lutego 2018 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną na ww. postanowienie. W piśmie tym skarżąca wniosła także o ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego. Kolejnym pismem zatytułowanym "zażalenie do zarządzenia z 21 lutego 2018 r." skarżąca wniosła o zmianę poprzez zwolnienie jej w całości z kosztów sądowych. Do pisma załączyła jednocześnie wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1398/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku ze złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie, na podstawie art. 255 w związku z art. 256 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a. oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257), wezwał A. P. do nadesłania: 1. dokumentu, z którego wynika wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów (stypendium socjalnego), 2. wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, 3. oświadczenia o stałych miesięcznych kosztach utrzymania koszty utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, leki itp.), 4. oświadczenia, czy skarżąca otrzymuje pomoc finansową lub/i rzeczową od rodziny lub innych osób, jeżeli tak należy wskazać w jakiej wysokości i na czym ona polega, 5. oświadczenia, kto jest właścicielem nieruchomości, w której skarżąca zamieszkuje, tytułu, na podstawie którego skarżąca zamieszkuje w tym lokalu (np. własność, najem) oraz wskazanie kosztów, jakie skarżąca ponosi w związku z jego użytkowaniem. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A. P. złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. M. ze względu na brak bezstronności i przekroczenie swoich uprawnień. Po oddaleniu powyższego wniosku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 maja 2018 r., skarżąca złożyła pisemny wniosek o wyłączenie od rozpoznania jej sprawy sędziów: I. D., E. K. i A. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów: I. D., E. K. i A. L. od orzekania w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 tej ustawy). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ustawy). Trzeba podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ustawy, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ustawy może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 cytowanej ustawy, która uzasadniałaby wyłączenie wymienionych wyżej sędziów z mocy ustawy. Natomiast przepis art. 19 tej ustawy reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek badania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście występuje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie rozpoznać sprawę i wydać orzeczenie. Z tego względu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczeń, złożonych przez sędziów: I. D., E. K. i A. L. do akt sprawy, wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia tych sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 ustawy), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej ustawy. Ponadto w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższych oświadczeń. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.