II SA/Wa 1398/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie: Sędzia WSA - Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/16 oddalającego skargę A. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zapomogi losowej postanawia: - zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie wpisu od zażalenia z [...] czerwca 2018 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2018 r. oddalającego wniosek o wyłącznie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. M. -. A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/16 oddalającego skargę A. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zapomogi losowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego. Pismem z 13 lutego 2018 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną na ww. postanowienie. W piśmie tym skarżąca wniosła także o ustanowienie adwokata bądź radcę prawnego. Kolejnym pismem zatytułowanym "zażalenie do zarządzenia z 21 lutego 2018 r." skarżąca wniosła o zmianę poprzez zwolnienie jej w całości z kosztów sądowych. Do pisma załączyła jednocześnie wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1398/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku ze złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie, na podstawie art. 255 w związku z art. 256 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a. oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257), wezwał A. P. do nadesłania: 1. dokumentu, z którego wynika wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów (stypendium socjalnego), 2. wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, 3. oświadczenia o stałych miesięcznych kosztach utrzymania koszty utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, leki itp.), 4. oświadczenia, czy skarżąca otrzymuje pomoc finansową lub/i rzeczową od rodziny lub innych osób, jeżeli tak należy wskazać w jakiej wysokości i na czym ona polega, 5. oświadczenia, kto jest właścicielem nieruchomości, w której skarżąca zamieszkuje, tytułu, na podstawie którego skarżąca zamieszkuje w tym lokalu (np. własność, najem) oraz wskazanie kosztów, jakie skarżąca ponosi w związku z jego użytkowaniem. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A. P. złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. M. ze względu na brak bezstronności i przekroczenie swoich uprawnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 maja 2018 r. oddalił wniosek. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżąca wniosła zażalenia na ww. postanowienia Sądu z dnia 10 maja 2018 r. wraz z wnioskiem o zwolnienie jej z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 258 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 – dalej P.p.s.a.) czynności w zakresie przyznania prawa pomocy co od zasady wykonuje referendarz sądowy. Ustawodawca w art. 258 §4 P.p.s.a. wskazał jednak, że czynności te w szczególnie uzasadnionych przypadkach może wykonywać sąd. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając okoliczność, iż skarżąca wniosła zażalenie od postanowienia oddalającego wniosek o wyłączenie od orzekania starszego referendarza sądowego stwierdzono, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie trybu wskazanego w art. 258 §4 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy, uregulowana w P.p.s.a., obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania. W przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie częściowym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie powinny być przedłożone skoro skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać tą wyjątkową sytuację, w której poniesienie kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. W ocenie Sądu mając na uwadze dane wykazane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z dołączonych do akt niniejszej sprawy kserokopii dokumentów, tj. m. in. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] października 2017 r., zaświadczenia z dnia 18 kwietnia 2018 r. z urzędu skarbowego o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należało stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest osobą niepełnosprawną, obecnie otrzymuje stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych, które stanowi jej jedyny dochód, nie posiada majątku ani oszczędności. Reasumując należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W związku z tym należało przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od zażalenia z [...] czerwca 2018 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2018 r. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 §4 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.