II SA/Wa 1399/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska, , Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby - oddala skargę - Centralna Komisja Lekarska (CKL) orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], na podstawie 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822); zwanej dalej ustawą o komisjach lekarskich, po rozpatrzeniu odwołania W.S. - funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji, utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej (RKL) w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby. Jak wynika z akt sprawy W.S. został skierowany w dniu [...] grudnia 2015 r. przez Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Wydział [...] w L. do RKL w [...] w celu uznania go jako funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. RKL w [...] , na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. 2014 r., poz. 1898), orzeczeniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] rozpoznała u skarżącego przewlekły zespół bólowy kręgosłupa L-S w przebiegu zmian zwyrodnieniowych i dyskopatii - § 73 pkt 2 zaliczając do kategorii C – trwale niezdolny do służby w Policji, a w punkcie 2 neurastenię - § 78 pkt 2 zaliczając do kategorii B - zdolny do służby z ograniczeniem, stwierdzając że schorzenie to pozostaje w związku ze służbą w Policji i obecnie nie sięga granic inwalidztwa. Zaliczyła orzekanego do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą w Policji (od dnia [...] lutego 2016 r. tj. od przeprowadzonego badania komisyjnego) i zdolnego do pracy zarobkowej. CKL rozpoznając odwołanie, po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną, w tym kartą informacyjną z Oddziału Leczenia Zaburzeń Nerwic w [...] z 2015 r., konsultacją psychiatryczną i wynikami badania komisyjnego przeprowadzonego w dniu [...] maja 2016 r., utrzymała w mocy orzeczenie komisji lekarskiej I instancji. Uzasadniając stwierdziła, że nerwica neurasteniczna powodująca u strony całkowitą niezdolność do służby w związku ze służbą obecnie nie powoduje jej niezdolności, a jedynie ograniczenie. Wskazała, że aktualne nasilenie kliniczne zgłaszanych objawów nie zaburza istotnie codziennego funkcjonowania, w obrazie klinicznym dominują objawy konwersyjne i zaburzenia snu. Natomiast schorzenie ujęte w punkcie 1 powoduje całkowitą niezdolność do służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.S. zakwestionował orzeczenie CKL z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie zdolności do służby wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 39 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.); zwanej dalej k.p.a., poprzez brak powołania w zaskarżonym orzeczeniu odpowiednich pozycji, paragrafów i punków lub innych jednostek kwalifikacyjnych na podstawie zastosowanych przepisów ustawy i rozporządzenia. 2. § 1 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń (Dz. U. z 2014 r., poz. 1893), poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia na wadliwym druku, podkreślając, że skoro ma on zastosowanie do postępowania orzeczniczego prowadzonego w I instancji to obowiązuje również w II instancji. Skarżący wskazał, że uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej I instancji pozostaje we wzajemnej sprzeczności, a uzasadnienie rozstrzygnięcia komisji lekarskiej II instancji jest ogólnikowe, lakoniczne i nie zawiera odpowiednich pozycji, paragrafów i punktów ograniczając się wyłącznie do nazw schorzeń i chorób, bez materialnej kwalifikacji, przez co nie poddaje się kontroli. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi było orzeczenie CKL z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], które dotyczyło określenia zdolności W.S. do służby. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie przepisów ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wspomniane komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są w omawianym przypadku organami administracji publicznej, a ich orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, stanowią decyzje administracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 354/09, LEX nr 586410 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, LEX nr 595620). Od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z art. 32 ustawy o komisjach lekarskich wynika, że rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb, emeryta, rencisty, pracownika, kandydata do pracy lub osoby skierowanej do komisji lekarskiej, zwanych dalej "osobą badaną", i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (ust. 1). Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (ust. 2). Natomiast w przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną (ust. 3). Stosownie zaś do treści art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Ustawa nie precyzuje, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej, poza stwierdzeniem, że powyższe orzeczenia, uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 5 ustawy). Zaznaczyć należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w ustawie o komisjach lekarskich i rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu. Tryb postępowania przed komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach powołanego rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a. Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu psychicznego czy układu nerwowego, a zatem weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować W.S. do innej kategorii zdolności do służby, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania i konsultacje psychiatryczne, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań innej komisji, celem weryfikacji dotychczasowych badań. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie CKL odpowiada prawu. Rozstrzygnięcie zostało wydane po dokonaniu czynności orzeczniczych tj. po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną z Oddziału Leczenia Zaburzeń Nerwic w [...] z 2015 r., konsultacją psychiatryczną i wynikami badania komisyjnego przeprowadzonego w dniu [...] maja 2016 r., w wyniku których ustalono, że nerwica neurasteniczna powodująca dotychczas u skarżącego trwałą niezdolność do służby w związku ze służbą obecnie nie powoduje już niezdolności, a jedynie ograniczenie. CKL wskazała, że są to zaburzenia nerwicowe o umiarkowanym nasileniu, zaś aktualne nasilenie kliniczne zgłaszanych objawów nie zaburza istotnie codziennego funkcjonowania, a w obrazie klinicznym dominują objawy konwersyjne i zaburzenia snu. Natomiast schorzenie ujęte w punkcie 1 powoduje całkowitą niezdolność do służby. Nadal utrzymująca się niewydolność bólowo-dynamiczna kręgosłupa, objawy korzeniowe ubytkowe i brak lewego odruchu skokowego uzasadnia orzeczenie trzeciej grupy inwalidzkiej, a inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, zgodnie z orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]. W § 78 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. (dział XV – Stan psychiczny) ujęte zostały "Zaburzenia nerwicowe upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę". Zgodnie z objaśnieniami do § 78 przewlekłe psychogenne zaburzenia somatyczne nazwane "nerwicami narządowymi" należą w zasadzie do zakresu odpowiednich specjalności lekarskich, np. chorób wewnętrznych, laryngologii, okulistyki, a zatem ich rozpoznanie jest sprawą odpowiednich specjalistów przy współudziale neurologa i psychiatry. Osoby te należy kwalifikować indywidulanie zależnie od stopnia upośledzenia sprawności ustroju. Przez zaburzenia nerwicowe należy rozumieć psychogenne zespoły zaburzeń psychicznych, w których stwierdza się następujące cechy: 1) urazy psychiczne jako czynnik wywołujący, 2) brak objawów organicznego uszkodzenia tkanek, a w szczególności ośrodkowego układu nerwowego; 3) zaburzenia psychiczne mieszczące się w zasadzie w ramach zmian ilościowych, a nie jakościowych, przy niezmienionej osobowości; 4) zaburzenia dotyczące w większości życia emocjonalnego; zaburzenia te (lęk, depresja, dysforia) wydają się być objawami pierwotnymi; 5) zachowane, a nawet wyolbrzymione poczucie choroby; 6) zmiany psychiczne i fizyczne w zasadzie odwracalne, zejście bez defektu; 7) przebieg przewlekły, tendencje do nawrotów; 8) obraz kliniczny przeważnie odpowiada jednemu ze znanych zespołów nerwicowych: neurastenii, histerii, nerwicy lękowej, nerwicy z natręctwami, nerwicy z przewagą skarg hipochondrycznych, depresji nerwicowej lub innym. O rozpoznaniu nerwicy decyduje stwierdzenie wszystkich wymienionych wyżej cech. Nerwice nieznacznie lub miernie upośledzające sprawność ustroju należy poddawać leczeniu. Rozpoznanie przewlekłej nerwicy upośledzającej sprawność ustroju następuje, gdy jej objawy uniemożliwiają wykonywanie obowiązków służbowych. Z kolei w § 73 pkt 2 załącznika do powołanego wyżej rozporządzenia (dział XIV – Układ Nerwowy) ujęto "Zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle pojedynczych lub licznych nerwów z okresowymi niezbyt częstymi zaostrzeniami". Zgodnie zaś z objaśnieniami szczegółowymi do § 73 pkt 1-3 kwalifikacja orzecznicza powinna opierać się na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni neurologicznej. Biorąc powyższe pod uwagę, wbrew twierdzeniu skarżącego, organy orzecznicze obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie orzecznicze, bowiem należycie rozważyły okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich, w wystarczający sposób zebrały i oceniły materiał dowodowy, a następnie w przekonywujący sposób uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Nie naruszyły zatem przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, w szczególności rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. Należy zwrócić uwagę, że sam skarżący nie podważa ustaleń dokonanych przez komisję lekarską w toku procesu orzeczniczego lecz jedynie zarzuca lakoniczność i ogólnikowość uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem Sądu wadliwość ta nie ma bezpośredniego przełożenia na stosowanie przepisów prawa materialnego, a tym samym nie uprawdopodabnia oddziaływania na wynik sprawy, które dawałoby podstawę do uwzględnienia skargi. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego wydania zaskarżonego orzeczenia na wadliwym druku należy wskazać, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem wzór orzeczenia stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń dotyczy jedynie orzeczeń wydanych przez komisję lekarską I instancji. Tak więc uzasadnienie komisji lekarskiej II instancji nie musiało, jak chce skarżący, wskazywać odpowiednio pozycji, paragrafów i punktów lub innych jednostek klasyfikacyjnych z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o komisjach lekarskich. Reasumując, zdaniem Sądu, organ opierając się na dokumentach zgromadzonych w toku postępowania miał wystarczające podstawy do zastosowania w zakresie schorzenia zawartego w punkcie 1 - § 73 pkt 2 i w związku z tym orzeczenia kategorii C zdolności do służby, a co do schorzenia ujętego w punkcie 2 - § 78 pkt 2 i orzeczenia kategorii B zdolności do służby. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.