II SA/Wa 1399/20
WyrokWSA w Warszawie2021-02-25
Skład orzekający: Janusz Walawski, Andrzej Góraj, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o przeniesieniu policjanta do dyspozycji przełożonego, wydany przez organ, który nie był jeszcze właściwy w sprawach osobowych policjanta w dniu wydania rozkazu, jest nieważny z powodu naruszenia przepisów o właściwości?Ratio decidendi
Rozkaz personalny o przeniesieniu policjanta do dyspozycji przełożonego, wydany przez organ, który nie był jeszcze właściwy w sprawach osobowych policjanta w dniu wydania rozkazu, jest nieważny z powodu naruszenia przepisów o właściwości. Kompetencje organu do wydania aktu administracyjnego ocenia się według daty jego wydania, a nie daty, w której wywołuje on skutek prawny. Utrzymanie w mocy takiego rozkazu przez organ odwoławczy stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący M.M. zaskarżył rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o przeniesieniu go do dyspozycji innego organu. Wcześniejszy rozkaz Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2020 r. przeniósł skarżącego do dyspozycji tego Komendanta od dnia 1 marca 2020 r. Skarżący zarzucił, że Komendant [...] Policji nie był jego przełożonym w sprawach osobowych w dniu wydania rozkazu, co stanowi naruszenie właściwości. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz Komendanta [...] Policji. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2020 r. oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2020 r. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M.M. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia do dyspozycji innego organu 1. stwierdza nieważność zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta [...]Policji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M.M. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
M.M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] maja 2020 r. (nr [...]) o przeniesieniu skarżącego z dniem 1 marca 2020 r. do dyspozycji Komendanta [...] Policji.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] lutego 2020 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.) i art. 108 § 1 k.p.a., z dniem 29 lutego 2020 r. zwolnił skarżącego z zajmowanego stanowiska kierownika Sekcji [...] Wydziału [...] (delegowanego do czasowego pełnienia służby w Centrum Szkolenia Policji w [...] ) i z dniem 1 marca 2020 r. przeniósł z urzędu do pełnienia służby w Komendzie [...] Policji.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z [...] lutego 2020 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy o Policji i art. 108 § 1 k.p.a., od dnia 1 marca 2020 r. pozostawił skarżącego w swojej dyspozycji, z uposażeniem w 9 (dziewiątej) grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 2,541 kwoty bazowej, z dodatkiem funkcyjnym w kwocie 1500 zł i z dodatkiem [...]m.
M.M. wniósł odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z [...] lutego 2020 r. Odwołujący się stwierdził, że Komendant [...] Policji stał się jego przełożonym dopiero z dniem 1 marca 2020 r. Zatem Komendant [...] Policji nie mógł w dniu [...] lutego 2020 r. wydać rozkazu personalnego, ponieważ wówczas jego przełożonym w sprawach osobowych był jeszcze Komendant Główny Policji. W konsekwencji zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem art. 32 ust. 1 i art. 6f ustawy o Policji w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności.
Odwołujący powołał się na wyroki NSA z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 131/12, WSA w Bydgoszczy z 14 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 230/13, WSA w Kielcach z 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 246/12 i WSA w Szczecinie z 24 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 1078/11 i zarzucił, że zaskarżony rozkaz personalny narusza art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, ponieważ nie określa czasu przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji, choćby przez stwierdzenie "na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy".
M.M. dodał, że rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] lutego 2020 r. narusza również art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 37a ustawy o Policji. W uzasadnieniu tego zarzutu stwierdził, że przeniesienie do dyspozycji następuje w ramach uznania administracyjnego, zatem rozstrzygnięcie w tej sprawie musi zawierać uzasadnienie wskazujące na powody jego podjęcia. Zaskarżony rozkaz personalny takiego uzasadnienia nie zawiera.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji Sądu rozkazem personalnym z [...] maja 2020 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] lutego 2020 r.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozkazu personalnego wskazał na cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji) oraz podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej. Komendant Główny Policji podniósł, że przełożeni policjantów odpowiadają za właściwy dobór i liczebność funkcjonariuszy w poszczególnych jednostkach (komórkach organizacyjnych) Policji i odwołując się do wyroków WSA w Warszawie z 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 298/09 i z 11 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 730/13 stwierdził, że ustawa o Policji nie określa przesłanek (kryteriów) przeniesienia do dyspozycji przełożonego w sprawach osobowych policjanta, a decyzja o przeniesieniu nie musi wskazywać, w jakim celu jest ono dokonywane.
Komendant Główny Policji nie zgodził się ze skarżącym, że Komendant [...] Policji w dniu [...] lutego 2020 r. nie mógł wydać rozkazu personalnego o przeniesieniu go do dyspozycji z dniem 1 marca 2020 r. Organ odwoławczy stwierdził, że Komendant [...] Policji "określił sytuację kadrową" skarżącego - przeniesionego do podległej mu jednostki Policji, z dniem, w którym "nabył kompetencje do jej uregulowania" (1 marca 2020 r.). Nie ma przy tym znaczenia data wydania rozkazu personalnego w sprawie pozostawienia skarżącego w dyspozycji jego "nowego" przełożonego właściwego w sprawach osobowych ([...] lutego 2020 r.). Uregulowanie statusu służbowego przeniesionego policjanta, jeszcze przed datą jego przeniesienia, ale z mocą od tej daty, leży w interesie samego funkcjonariusza, który dzięki temu zna swój status już w dniu samego przeniesienia i nie musi bezpośrednio po przeniesieniu pozostawać przez określony czas bez uregulowanego statusu służbowego.
Organ odwoławczy uznał również za nieuzasadniony zarzut odwołania, dotyczący naruszenia art. 37a pkt 1 ustawy o Policji. Komendant Główny Policji podniósł, że powołany przepis nie zobowiązuje organu do precyzyjnego określenia czasu pozostawania policjanta w dyspozycji przełożonego w sprawach osobowych, a określa maksymalny czas, w którym policjant może pozostawać w tej dyspozycji (12 miesięcy) i w którym jego przełożony jest obowiązany podjąć decyzję co do dalszej jego służby. mając na uwadze jak najbardziej efektywne wykorzystanie umiejętności, kwalifikacji i doświadczenia policjanta. Koniec tego okresu wyznacza decyzja o mianowaniu, powołaniu albo zwolnieniu ze służby.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego Komendant Główny Policji podał, że skarżący piastował w poprzedniej jednostce Policji stanowisko Kierownika Sekcji [...] Wydziału [...] Policji "[...]", natomiast w strukturze organizacyjnej Komendy [...] Policji nie ma stanowiska, które byłoby identyczne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym przez niego. Dlatego też konieczne jest przeprowadzenie przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych wnikliwej analizy, w kontekście posiadanych wolnych stanowisk w tej jednostce. Za przeniesieniem skarżącego do dyspozycji Komendanta [...] Policji przemawiało dobro służby - konieczność niezwłocznego uregulowania sytuacji kadrowej policjanta oraz zapewnienia prawidłowego funkcjonowania tej jednostki. Zdaniem organu, Komendant [...] Policji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a wydając rozkaz personalny o pozostawieniu skarżącego w swojej dyspozycji nie naruszył granic uznania administracyjnego. Komendant Główny Policji dodał, że organ I instancji zasadnie nadał zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.), miał bowiem na uwadze ważny interes społeczny, przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji.
Na zakończenie organ odwoławczy stwierdził, że w jego ocenie zaskarżony rozkaz personalny nie jest obarczony żadną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz że "organ odwoławczy nie może orzekać na podstawie art. 156 k.p.a. (w trybie nadzoru), z uwagi na inny zakres i charakter jego działania jako organu odwoławczego (...). Wyłącznie wyraźne wskazanie przez stronę, że rezygnuje z trybu odwoławczego na rzecz postępowania nadzwyczajnego umożliwia orzekanie o nieważności decyzji na wniosek strony złożony przed upływem terminu do wniesienia odwołania".
M.M. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] maja 2020 r. podniósł zarzuty jak w odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji. Zarzucił, że zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji został wydany z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy o Policji i w związku z tym jest nieważny na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.. W uzasadnieniu tego zarzutu skarżący podniósł, że do dnia 29 lutego 2020 r. Komendant Główny Policji był jego przełożonym właściwym w sprawach osobowych. W związku z tym Komendant [...] Policji nie mógł w dniu [...] lutego 2020 r. wydać rozkazu personalnego o jego przeniesieniu do dyspozycji. M.M. stwierdził, że w świetle art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, rozkaz personalny o przeniesieniu do dyspozycji przełożonego mógł być wydany i doręczony niezwłocznie, pierwszego dnia stawienia się w służbie w nowej jednostce. Skarżący zarzucił ponadto zaskarżonemu rozkazowi naruszenie art. 37 ustawy o Policji poprzez nieokreślnie w nim okresu przeniesienia do dyspozycji.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że w dniu wydania przez Komendanta [...] Policji rozkazu personalnego o przeniesieniu skarżącego do dyspozycji ([...] lutego 2020 r.) w obrocie prawnym pozostawał już rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] lutego 2020 r. o zwolnieniu skarżącego z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu z dniem 1 marca 2020 r. do pełnienia służby w Komendzie [...] Policji (został doręczony skarżącemu w dniu 27 lutego 2020 r.). Dalej podał, że "pojęcie organu właściwego w kontekście art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o Policji należy (...) łączyć nie tyleż z samą datą wydania aktu administracyjnego, co z datą wywołania przez ten akt skutku prawnego, wskazanego zresztą w nim samym". Zatem Komendant [...] Policji był organem właściwym do określenia "sytuacji kadrowej" skarżącego policjanta w dniu [...] lutego 2020 r., mimo że do 29 lutego 2020 r. przełożonym skarżącego w sprawach osobowych pozostawał Komendant Główny Policji.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę powołał się na wyrok NSA z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 131/12 i WSA w Warszawie z 11 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 730/13 i stwierdził, że w rozkazie personalnym wydanym na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji nie jest wymagane dokładne określenie okresu przeniesienia do dyspozycji przełożonego oraz że rozkaz taki nie musi wskazywać, w jakim celu dokonywane jest przeniesienie policjanta do dyspozycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Kontrolowanym w niniejszej sprawie rozkazie personalnym z [...] maja 2020 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] lutego 2020 r. o pozostawieniu skarżącego, przeniesionego z dniem 1 marca 2020 r. do pełnienia służby w Komedzie [...] Policji, w swojej dyspozycji na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy (art. 37a pkt 1 ustawy o Policji).
Skarżący zarzucił przede wszystkim, że Komendant [...] Policji w dniu wydania rozkazu personalnego o pozostawieniu w dyspozycji, nie był jego przełożonym w sprawach osobowych i w konsekwencji wydał ten rozkaz z naruszeniem art. 32 ust. 1 ustawy o Policji.
Według art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Komendant wojewódzki Policji oraz komendant powiatowy (miejski) Policji są przełożonymi policjantów na terenie swojego działania (art. 6f ustawy o Policji). Zgodnie zaś z art. 37a pkt 1 tej ustawy, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Sąd podziela stanowisko skarżącego, że Komendant [...] Policji wydając w dniu [...] lutego 2020 r. rozkaz personalny o pozostawieniu go w dyspozycji, orzekł w stosunku do policjanta, który wówczas podlegał służbowo Komendantowi Głównemu Policji. Nie budzi bowiem wątpliwości, że kompetencje organu do wydania aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) podlegają ocenie według daty wydania tego aktu, a nie daty, w której wywołuje on zamierzony skutek prawny.
Nie ma zatem znaczenia okoliczność, że pozostawienie skarżącego w dyspozycji Komendanta [...] Policji miało nastąpić od 1 marca 2020 r., od dnia gdy przełożonym skarżącego był już Komendant [...] Policji, oraz że rozkazowi personalnemu Komendanta Głównego Policji z [...] lutego 2020 r. o zwolnieniu skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności temu rozkazowi oznacza, że data zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji nie ulegnie zmianie w przypadku złożenia przez stronę odwołania.
Z tego wynika, że rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] lutego 2020 r. został wydany z naruszeniem art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, a więc z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), natomiast zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] maja 2020 r. z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz personalny wydany z naruszeniem przepisów o właściwości. Należy dodać, że art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nie wprowadza żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości, a wobec tego każdy taki przypadek, w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1637/19, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w CBOSA).
Ze względu na tę najdalej idącą w skutkach prawnych wadę zaskarżonej decyzji stanowiącą podstawę uwzględnienia skargi, Sąd uznał, że odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesne.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, stwierdził nieważność zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z [...] lutego 2020 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło