II SA/Wa 14/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka - oddala skargę - Dziekan Wydziału [...] pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. wystąpił do Rektora - Komendanta [...] z wnioskiem o zwolnienie ze służby kandydackiej studenta Wydziału [...] - L. R., ze względu na niewywiązywanie się z obowiązków studenta wynikających z regulaminu studiów wyższych w [...] , stanowiącego załącznik do uchwały Senatu [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., w sprawie uchwalenia "Regulaminu studiów wyższych w [...] ". Dziekan Wydziału wskazał, że L.R. - student studiów stacjonarnych I stopnia do dnia [...] czerwca 2012 r. nie wyeliminował powstałych w toku nauki zaległości z zakresu kształcenia politechnicznego z III, IV, V i VII semestru studiów. Ponadto wskazał, że stan zaawansowania pracy dyplomowej w dacie złożenia przedmiotowego wniosku przez Dziekana Wydziału nie rokuje - w jego ocenie - nadziei na pomyślne ukończenie przez L.R. studiów I stopnia i ich kontynuację. Organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że z analogicznym wnioskiem do Rektora - Komendanta [...] zwrócił się w dniu [...] listopada 2011 r. Kierownik Studium Szkolenia [...] . W uzasadnieniu wówczas przedłożonego pisma zostało wykazane, że L.R. otrzymywał warunkową rejestrację na kolejne semestry szkolenia [...], pomimo narastających zaległości w tym zakresie, jak również w zakresie szkolenia politechnicznego. L.R. nie wyeliminował ich w wyznaczonych terminach (osiem rygorów szkolenia [...], jedenaście rygorów szkolenia politechnicznego oraz zaległości z języka angielskiego i wychowania fizycznego). Uwzględniając wniosek Kierownika Studium Szkolenia [...] , Rektor - Komendant [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. zwolnił L.R. z czynnej służby pełnionej jako służba kandydacka wskutek niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie Studiów [...] . Decyzja ta wskutek złożonego przez L.R. odwołania oraz wyeliminowania przez niego powstałych w toku szkolenia wojskowego zaległości, stanowiących podstawę złożonego do Rektora - Komendanta [...] wniosku Kierownika Studium Szkolenia, została uchylona w całości decyzją Rektora - Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. L.R. nadrobił również w tym okresie, tj. od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] lutego 2012 r., pozostałe zaległości z zakresu szkolenia politechnicznego. Uwzględniając powyższe oraz dołączone do wniosku Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nowe, negatywne opinie bezpośrednich przełożonych studenta dotyczące jego niedostatecznego zaangażowania w naukę, Rektor - Komendant [...], działając na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365 ze zm.), zaaprobował wniosek Dziekana Wydziału [...] i wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., na mocy której zwolnił L.R. z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 10 lipca 2012 r. L.R. odwołał się od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Ponadto zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z prośbą o wyrażenie zgody na powtarzanie czwartego roku na kierunku [...] na specjalności [...]. L.R. niekwestionując zasadności wydanej przez Rektora - Komendanta [...] decyzji, wskazał, że nie uzyskał odpowiedzi w przedmiocie wyrażenia zgody na przeprowadzenie egzaminu komisyjnego z przedmiotu [...] , pomimo skierowanego do Dziekana Wydziału [...] w tej sprawie wniosku z maja 2012 r. Dopiero jego drugie wystąpienie z czerwca zostało pozytywnie rozpatrzone. Wskazał ponadto, że do obrony projektu pracy dyplomowej podchodził dwukrotnie. Podał, że po pierwszym terminie uwzględnił poprawki w tym projekcie i pod koniec lutego br. złożył pracę dyplomową, oczekując na wyznaczenie terminu jej obrony. Termin wyznaczony został dopiero po upływie czterech miesięcy. Praca dyplomowa została oceniona negatywnie, a jego wniosek o wyznaczenie kolejnego terminu, nie został uwzględniony. Tym samym w ocenie L.R., postępowanie Rektora - Komendanta [...] w tej kwestii było niezgodne z § 35 ust. 1 Regulaminu Uczelni. Ponadto zwrócił uwagę, że nie otrzymał odpowiedzi w sprawie, skierowanego w dniu [...] lipca 2012 r. do Rektora - Komendanta [...], w przedmiocie wyrażenia zgody na powtarzanie czwartego roku studiów. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., utrzymał w mocy decyzję Rektora - Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie zwolnienia L.R. z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Uzasadniając decyzję organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że przedmiotem rozpoznania przed organem odwoławczym jest jedynie zasadność decyzji o zwolnieniu ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów. Zaistnienie tej negatywnej przesłanki obliguje bowiem organ, w myśl art. 134 ust. 1 pkt 4 wojskowej ustawy pragmatycznej, do zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby, przy czym następuje to w formie określonej w ust. 4 ustawy, tj. w formie decyzji. Organ podał, że L.R. pomimo wielu możliwości stwarzanych mu przez przełożonych, nie wywiązał się z obowiązku określonego w § 29 pkt 4 regulaminu studiów w zakresie terminowego składania egzaminów i uzyskiwania zaliczeń, a tym samym nie mógł zaliczyć kolejnych semestrów zgodnie z brzmieniem § 31 tego regulaminu. Organ podał też, że jak wynika z ostatniej opinii bezpośrednich przełożonych L.R., dołączonych do wniosku Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie jego zwolnienia ze służby kandydackiej, w okresie studiów dał się on poznać jako żołnierz mało aktywny i niezdyscyplinowany. Ilość powstałych zaległości w nauce, bierność w ich usuwaniu, jak również sposób podejścia do codziennych obowiązków - zdaniem opiniujących - budzą wiele wątpliwości i uzasadnioną obawę, że nie spełnia on wymagań stawianych kandydatom na przyszłych oficerów Wojska Polskiego. Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, służba wojskowa żołnierzy zawodowych, dla dobra Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia i taka postawa w stosunku do służby powinna być ukształtowana już w czasie służby kandydackiej. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji, zwalniając kandydata na żołnierza zawodowego ze służby kandydackiej, działał prawidłowo w oparciu o przepisy § 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 regulaminu studiów. Zgodnie bowiem z tymi przepisami student zostaje skreślony z listy studentów w przypadku niezłożenia w ustalonym terminie pracy końcowej, bądź niedopuszczenia do egzaminu dyplomowego. Organ podkreślił ponadto, że w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 i 3 warunkiem dopuszczenia studenta do egzaminu dyplomowego jest uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS (European Credit Transfer System) oraz pozytywnych ocen za pracę końcową, wystawionych przez kierownika i recenzenta. L.R. na wymagane 210 punktów ECTS uzyskał [...] punkty oraz nie otrzymał pozytywnej oceny za pracę końcową. Tym samym, nie spełnił wymaganych warunków dopuszczenia do egzaminu dyplomowego, którego termin minął z końcem siódmego semestru, tj. z dniem [...] lutego 2012 r. Organ wskazał ponadto, że potwierdzenie stanu faktycznego omówionego powyżej stanowi załączona do dokumentacji informacja o zaległościach studenta sporządzona w dniu [...] września 2012 r., z której wynika, że odwołujący nie otrzymał minimalnej liczby punktów w pakiecie informacyjnym ECTS odzwierciedlającym osiągnięcia studenta na koniec VII semestru studiów. Organ odniósł się również do podniesionego przez stronę zarzutu naruszenia przez Rektora - Komendanta [...] przepisu § 35 ust. 1 Regulaminu Uczelni w zw. § 35 ust. 4 tego regulaminu i wskazał, że nie znajduje on uzasadnienia. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu - § 35 ust. 4 - nie przewiduje powtarzania przedmiotu szkolenia wojskowego oraz semestru studiów przez kandydata na żołnierza zawodowego. Powtarzanie semestru lub roku studiów przez kandydata na żołnierza zawodowego może jedynie nastąpić na mocy decyzji Rektora - Komendanta [...] w szczególnych przypadkach. Natomiast zdaniem Rektora - Komendant [...] wymienione okoliczności sprawy nie podlegają szczególnym przypadkom uzasadniającym wydanie stosownej decyzji. Organ podkreślił, że na gruncie obowiązujących przepisów, do kompetencji Ministra Obrony Narodowej nie należy, wskutek złożonego do Rektora - Komendanta [...] wniosku zainteresowanego w sprawie wyrażenia przez ten organ zgody na powtarzanie roku, ani ocena ani kontrola działań Komendanta Uczelni, podjętych w tym zakresie. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi L.R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której kwestionując zaskarżoną decyzję wskazał, że jego sytuacja była szczególna, bowiem jego zdaniem był na Wydziale "blokowany" i dlatego nie mógł zaliczyć przedmiotów. Skarżący wskazał, że do przedmiotu [...] do obrony projektu podchodził tylko dwukrotnie, pierwszy termin obrony projektu odbył się w lutym 2012 r., po poprawieniu błędów, złożył projekt pod koniec lutego 2012 r., jednakże prowadzący przedmiot nie wyznaczył terminu obrony przez ponad 4 miesiące. Z przedmiotu [...] , po rozmowie z prowadzącym przedmiot i uzyskaniu od niego zgody na egzamin komisyjny, dwukrotnie składał wniosek do Dziekana o wyrażenie zgody na przeprowadzenie egzaminu komisyjnego. Pierwszy wniosek z maja 2012 r. nie został rozpatrzony, dopiero drugi wniosek z czerwca 2012 r. został rozpatrzony negatywnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że skarżący podważając prawidłowość zaskarżonej decyzji nie wskazał przepisów, naruszenia których przy jej wydaniu organ II instancji miałby się dopuścić, wskutek czego za niezgodną z prawem tę zaskarżoną przez niego decyzję należałoby uznać. Tym samym, nie formułując żadnych zarzutów na poparcie zaprezentowanej tezy, zwraca wyłącznie uwagę na uchybienia proceduralne, jakie - w jego ocenie sytuacji - miały miejsce w sprawie wyrażenia przez Dziekana [...] zgody na przeprowadzenie egzaminu komisyjnego z przedmiotu [...]. Nieprawidłowości, jakie zaistniały w związku z udzieleniem odpowiedzi w przedmiocie wyrażenia tej zgody ze strony władz uczelni uzasadniają - jego zdaniem - wniesienie skargi do sądu. W kontekście tak opisanych wydarzeń uważa, że złożona przez niego skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem organu zaprezentowana w skardze argumentacja jest nietrafna, a sformułowane twierdzenie w przedmiocie naruszenia interesu prawnego skarżącego - nieuzasadnione. Należy bowiem wskazać, że przedmiotem rozpoznania przed organem odwoławczym była jedynie zasadność decyzji Rektora - Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o zwolnieniu L.R. ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów. Organ wskazał, że istnienie tej negatywnej przesłanki obligowało organ, w myśl art. 134 ust. 1 pkt 4 wojskowej ustawy pragmatycznej, do zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby, przy czym następuje to w formie określonej w ust. 4 ustawy, tj. w formie decyzji. Organ podkreślił, że skarżący pomimo wielu możliwości stwarzanych mu przez przełożonych nie wywiązał się z obowiązku określonego w § 29 pkt 4 regulaminu studiów w zakresie terminowego składania egzaminów i uzyskiwania zaliczeń, a tym samym nie mógł zaliczyć kolejnych semestrów zgodnie z brzmieniem § 31 tego regulaminu. Minister Obrony Narodowej wskazał, że organ I instancji działał prawidłowo i, w oparciu o przepisy § 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 regulaminu studiów, zwolnił kandydata na żołnierza zawodowego ze służby kandydackiej. Zgodnie z tymi przepisami student zostaje skreślony z listy studentów w przypadku niezłożenia w ustalonym terminie pracy końcowej, bądź niedopuszczenia do egzaminu dyplomowego. W myśl zaś § 49 ust. 1 pkt 1 i 3 powołanego regulaminu warunkiem dopuszczenia studenta do egzaminu dyplomowego jest uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS oraz pozytywnych ocen za pracę końcową wystawionych przez kierownika i recenzenta. L.R. zaś na wymagane 210 punktów ECTS uzyskał [...] punkty oraz nie otrzymał pozytywnej oceny za pracę końcową. Tym samym, nie spełnił wymaganych warunków dopuszczenia de egzaminu dyplomowego, którego termin minął z końcem siódmego semestru, tj. z dniem [...] lutego 2012 r. Potwierdzenie stanu faktycznego omówionego powyżej stanowi załączona do dokumentacji sprawy informacja o zaległościach studenta sporządzona w dniu [...] września 2012 r., z której wynika, że odwołujący nie otrzymał minimalnej liczby punktów w pakiecie informacyjnym ECTS odzwierciedlającym osiągnięcia studenta na koniec VII semestru studiów. Ponadto wskazał, że ze zgromadzonych przez organ odwoławczy w dotychczasowym toku postępowania dokumentów nie wynika, aby w tej sprawie wystąpiły nieprawidłowości, jakie w skardze zostały zasygnalizowane, a dotyczące trybu rozpatrzenia wniosku skarżącego w kwestii wyrażenia przez Dziekana Wydziału [...] zgody na złożenie egzaminu komisyjnego z przedmiotu [...]. Tym bardziej, że zasadność tego rozstrzygnięcia - w postaci decyzji Rektora - Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. - nie była przez stronę kwestionowana w odwołaniu od tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, wskazać należy, iż jest bezspornym, że skarżący pełnił czynną służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego na podstawie kontraktu nr [...] zawartego w dniu [...] sierpnia 2008 r. Oznacza to, iż przyjął on na siebie obowiązki związane z wykonywaniem służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Podstawą prawną zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej był przepis art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 141, poz. 892 ze zm.), zgodnie z którym organ wojskowy, w przypadku kandydata na żołnierza zawodowego, ma obowiązek zwolnić go ze służby w przypadku niespełnienia przez niego wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Przepis art. 134 ust. 4 wskazuje, iż zwolnienie ze służby kandydackiej następuje odpowiednio decyzją rektora-komendanta uczelni wojskowej, komendanta szkoły podoficerskiej lub komendanta ośrodka szkolenia, a zatem ww. organy administracji wojskowej są uprawnione do zwalniania kandydatów na żołnierzy zawodowych ze służby. Skarżący został zwolniony ze służby kandydackiej, gdyż pomimo wielu możliwości stwarzanych mu przez przełożonych, nie wywiązał się z obowiązku określonego w § 29 pkt 4 regulaminu studiów w zakresie terminowego składania egzaminów i uzyskiwania zaliczeń, a tym samym nie mógł zaliczyć kolejnych semestrów zgodnie z brzmieniem § 31 tego regulaminu. Ponadto jak wynika z akt sprawy, w tym z ostatniej z opinii bezpośrednich przełożonych skarżącego, z dnia [...] czerwca 2012 r. (karta nr 27 akt adm.), w okresie studiów dał się poznać jako żołnierz mało aktywny i niezdyscyplinowany. Organ wskazał, że ilość powstałych zaległości w nauce, bierność w ich usuwaniu, jak również sposób podejścia do codziennych obowiązków budzą wiele wątpliwości i uzasadnioną obawę, że nie spełnia on wymagań stawianych kandydatom na przyszłych oficerów Wojska Polskiego. Wskazać należy, że w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 i 3 warunkiem dopuszczenia studenta do egzaminu dyplomowego jest uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS oraz pozytywnych ocen za pracę końcową, wystawionych przez kierownika i recenzenta. L.R. na wymagane 210 punktów ECTS uzyskał [...] punkty oraz nie otrzymał pozytywnej oceny za pracę końcową. Tym samym, nie spełnił wymaganych warunków dopuszczenia do egzaminu dyplomowego, którego termin minął z końcem siódmego semestru, tj. z dniem [...] lutego 2012 r. Potwierdzeniem takiego stanu sprawy, jest załączona do dokumentacji informacja o zaległościach studenta sporządzona w dniu [...] września 2012 r., z której wynika, że skarżący nie otrzymał minimalnej liczby punktów w pakiecie informacyjnym ECTS odzwierciedlającym osiągnięcia studenta na koniec VII semestru studiów. W działaniach organów wojskowych w stosunku do skarżącego nie można absolutnie dopatrzyć się złej woli, szczególnie w sytuacji, gdy Rektor – Komendant [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] uchylił własną decyzję, analizując odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w sprawie zwolnienia go ze służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka i uwzględniając fakt, że L.R. na moment rozpoznawania wówczas sprawy usunął zaległości, które były podstawą zwolnienia skarżącego ze studiów. Niestety skarżący na koniec VII semestru studiów, tj. z dniem [...] lutego 2012 r. ponownie nie spełnił wymogów wynikających z regulaminu studiów, o których mowa wyżej. Uprawniony był zatem wniosek Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. do Rektora - Komendanta [...] o zwolnienie ze służby kandydackiej studenta Wydziału [...] L.R. i zastosowanie wobec skarżącego rygorów określonych w art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ze względu na niewywiązywanie się wyżej wymienionego z obowiązków studenta wynikających z regulaminu studiów wyższych w [...] , stanowiącego załącznik do uchwały Senatu [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., w sprawie uchwalenia "Regulaminu studiów wyższych w [...]". Odnosząc się zaś do zawartych w skardze zarzutów to stwierdzić należy, że decyzja wydana na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie ma charakteru decyzji uznaniowej, bowiem ustawodawca wyraźnie nakazał organowi zwolnić żołnierza pełniącego służbę kandydacką ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. W sytuacji zatem niespełnienia tych wymogów, obowiązkiem organu jest zwolnić kandydata na żołnierza. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji obu instancji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.