II SA/Wa 1402/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę Wojewoda Mazowiecki po rozpoznaniu wniosku Komendanta Rejonowego Policji [...] , działając na podstawie art. 141 oraz 143 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, dalej jako: u.p.e.a.) postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], wezwał B. K. (dalej jako: skarżąca) do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. T. [...] w W.. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2015 r., Rozpoznając skargę B. K. od w/w rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd AdministracyjnywWarszawie,wyrokiem z 19 maja 2016 r sygn. akt II SA/Wa 1803/15 uwzględnił ją częściowo i uchylił w odniesieniu do niej postanowienie z 4 sierpnia 2015r. oraz poprzedzające je postanowienie z [...] maja 2015r. z uwagi na nieskuteczne doręczenie stronie upomnienia. Komendant Rejonowy Policji [...] pismem o sygn.. [...] z dnia [...] września 2018 r. wystosował do p. B. K. na adres przy ulicy T. upomnienie, które zostało przez organ uznane za skutecznie doręczone w trybie art. 44 Kpa. Następnie ponownie zawnioskował do Wojewody Mazowieckiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] października 2019r. Wojewoda Mazowiecki wezwał B. K. do opróżnienia z rzeczy i osób jej prawa reprezentujących lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Warszawie przy u. T. [...] , pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci opróżnienia lokalu i innych pomieszczeń. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda Mazowiecki wyjaśnił, że postanowienie o wezwaniu skarżącej do opróżnienia lokalu zostało wydane na wniosek Komendanta Rejonowego Policji [...] z uwagi na niewykonanie wezwania do dobrowolnego wykonania decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] listopada 2013 r., którą skarżąca została zobowiązana do opróżnienia i przekazania dysponentowi lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. T. [...]. Na powyższe postanowienie Wojewody Mazowieckiego B. K. wniosła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako: organ) zażalenie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie pozytywne przesłanki dopuszczające wszczęcie i prowadzenie egzekucji, tj.: 1) istnieje, nie wygasł, nie uległ przedawnieniu i nie został umorzony obowiązek wskazany w tytule wykonawczym Komendanta Stołecznego Policji, podlegający egzekucji administracyjnej; 2) wniosek o wszczęcie egzekucji i dołączone do niego dokumenty spełniają warunki formalne; 3) tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony organ; 4) Wojewoda Mazowiecki jest organem właściwym do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym; 5) tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a.; 6) osoba wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany jest tym zobowiązanym i podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej (por. art. 14 u.p.e.a.). Ponadto organ poinformował, że na podstawie art. 143 § 1 u.p.e.a., egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych zobowiązany był doręczyć zobowiązanemu: -odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 u.p.e.a., -postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu opróżnienia tego lokalu. W ocenie organu czynności Wojewody Mazowieckiego poddane kontroli w ramach postępowania zażaleniowego znajdują umocowanie w przepisach u.p.e.a. i w konsekwencji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ wskazał, że okoliczności powołane przez skarżącą w zażaleniu, odnoszące się m.in. do sytuacji materialnej oraz stanu zdrowia członków rodziny, dotyczą zasadniczego postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją podlegającą wykonaniu i nie są bezpośrednio związane z prowadzonym postępowaniem zażaleniowym więc jako takie nie mogą wpłynąć na uchylenie zaskarżonego postanowienia. Organ podkreślił również, że stroną skarżonego postanowienia jest tylko skarżąca więc analiza może dotyczył wyłącznie jej. Skarżąca pismem z [...] lipca 2024 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...]z dnia [...] czerwca 2024 r. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła, naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej jako: KPA). poprzez a) brak poczynienia ustaleń co do sytuacji majątkowej skarżącej (wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] grudnia 2019 roku i odpowiedz z [...] stycznia 2020 r. zgodnie z którą w urzędzie skarbowym nie odnotowano dokumentów wymiarowych za ostatnie 3 lata oraz odpowiedz z [...] listopada 2022 r. zgodnie z którym nie odnotowano zeznania podatkowego za rok 2021), co było obowiązkiem Organu wobec uznania art. 144 Ustawy za niezgodny z Konstytucją z dniem [...] października 2017 r. w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, przez to że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt [...] (Dz.U. poz. 1954); b) brak wyjaśnienia faktycznego miejsca zamieszkania skarżącej wobec sprzecznych informacji z pisma Komendanta Rejonowego Policji [...] znak [...] z [...] stycznia 2024 roku wskazującego, że skarżąca zamieszkuje w lokalu przy ul. T. [...] w W. oraz z pisma Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z [...] listopada 2019 r. znak [...] zgodnie z którym lokal jest opuszczony i nie udało się ustalić aktualnego adresu pobytu skarżącej i wreszcie z pisma Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] listopada 2019 r. [...] w myśl, którego skarżąca B. K. zamieszkuje w budynku jednorodzinnym przy ul. L. [...] w W.; c) dokonanie "ustaleń" co do miejsca zamieszkania Skarżącej oraz uzyskiwanych przez nią dochodach na podstawie pisma Komendanta Rejonowego Policji [...] znak [...] z [...] stycznia 2024 r., które zawiera informację uzyskaną z bliżej nieznanego źródła w bliżej nieokreślonym czasie o jakoby zamieszkiwaniu skarżącej w lokalu nr [...] przy ulicy T. [...] w W. a także uzyskiwania dochodów z emerytury i braku wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy treścią przedmiotowej informacji a wcześniejszym oświadczeniem pisma Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] listopada 2019 r. [...]zgodnie z którym skarżąca zamieszkiwać miała w innym miejscu oraz informacjami z Urzędu Skarbowego [...] zgodnie z którymi Skarżąca nie rozlicza się w nim podatkowo; d) wystawienie tytułu wykonawczego z [...] czerwca 2019 r. i skierowanie wniosku o przeprowadzenie egzekucji do organu egzekucyjnego tj. Wojewody Mazowieckiego w sytuacji braku poczynienia ustaleń z pkt 1 i 2 (pismo Komendanta Rejonowego Policji Warszawa [...] z [...] listopada 2019 r. [...] 2) 10 KPA poprzez niezapewnienie przez Organ czynnego udziału skarżącej w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nieumożliwienie jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w sytuacji gdy skarżąca, w przypadku umożliwienia wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcia konkretnych czynności procesowych np. przedstawienia wyjaśnień lub przedłożenia dokumentów w zakresie zamieszkania i/lub sytuacji finansowej, miałaby prawo wykazać czy słusznie jest uważana przez organ za stronę w rozpatrywanym postępowaniu a jeżeli tak to czy spełnia przesłanki uprawniające do niestosowania wobec niej egzekucji z art. 144 u.p.e.a., co stanowi okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. 3) art. 15 § 1 w zw. z art. 18 pkt 1 u.p.e.a. i art. 44 KPA poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej w sytuacji gdy wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanych obowiązku, nie przesłał zobowiązanemu pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego na adres jej zamieszkania i pomimo braku właściwego skierowania korespondencji zastosował przepisy o doręczeniu zastępczym. 4) art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie dopuszczalności egzekucji w sytuacji gdy tytuł wykonawczy zawiera nieprawdziwe wskazanie o dacie doręczenia upomnienia zobowiązanej. 5) art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na uznanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej, w sytuacji gdy prawidłowe ustalenia faktyczne winny prowadzić do uznania, że wierzyciel nie doręczył zobowiązanej pisemnego upomnienia, o którym mowa w art.15 §1 u.p.e.a. 6) art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. i przystąpienie do egzekucji. Ponadto skarżąca w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] czerwca 2024 roku w całości oraz poprzedzającego je postanowienia Wojewody Mazowieckiego z 23 października 2019 r. W uzasadnieniu skargi B. K. uwypukliła fakt, że Organ odwoławczy jak i organ I instancji nie dokonały pełnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i w konsekwencji nie rozważył go należycie Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ procedując, poruszał się w granicach prawa. W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi. Zgodnie z art.26 par.1 u.p.e.a postępowanie wszczyna się na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje na to, że obydwie w/w przesłanki zaistniały. Postępowanie zainicjował bowiem przed właściwym organem wierzyciel przedstawiając aktualny tytuł wykonawczy [...] z [...] czerwca 2019r. (odnoszący się do istniejącego obowiązku nałożonego na stronę). Nadto wszczęcie egzekucji zostało poprzedzone przesłaniem stronie upomnienia o jakim mowa w art.15 ust.1 u.p.e.a. Co wielce istotne, upomnienie owo przesłano na adres zamieszkania strony i wobec niepodjęcia korespondencji w terminie zasadnie zastosowano fikcję prawną doręczenia na którą zezwala norma art. 44 K.p.a. W ocenie tut. Sądu organ poprawnie ustalił też, iż miejscem zamieszkania strony jest adres przy ulicy T. Co znamienne dla sprawy, okoliczności zamieszkiwania pod tym adresem sama strona nie zakwestionowała w niniejszej skardze, przyznając tym samym w sposób dorozumiany rację konkluzjom organu w tym zakresie. Analizując kwestię właściwie ustalonego przez organ adresu zamieszkania skarżącej nie sposób też abstrahować od tego, że adres przy ulicy T. strona wskazała w rozpoznawanej skardze, podając go jako adres swego zamieszkania. W świetle powyższego zarzuty skargi dotyczące istnienia wątpliwości co do miejsca zamieszkania strony, pozostają w całkowitym oderwaniu od realiów sprawy i faktów przyznanych przez samą stronę. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie świadczy też o poprawności wniosków organu, iż tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony organ, że Wojewoda Mazowiecki jest organem właściwym do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a, i że osoba wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany jest tym zobowiązanym i podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej (por. art. 14 u.p.e.a). Na marginesie wyjaśnić też należało, że skoro będący przedmiotem egzekucji lokal mieszkalny przy ul. T. [...] m. [...] w W. jest w dyspozycji organów Policji, to przywoływany przez skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r. (sygn. akt K 27/15) nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2017 r. (sygn. akt SK 29/16) orzekł, że art 90, art. 95 ust 3 pkt 3, art. 95 ust. 4 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzje z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw o niskich dochodach należy do gminy a nie do organów administracji publicznej realizujących zadania publiczne w zakresie swojej właściwości. Niezależnie od powyższego nie sposób abstrahować w sprawie od faktu, że skarżąca na dzień wydania zaskarżonego postanowienia Wojewody była i nadal jest współwłaścicielką nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym usytuowanym w W. przy ul. L. [...] i [...] - działka nr [...] (księga wieczysta [...]). Jak słusznie zauważył zaś organ oznacza to, że zagadnienie "eksmisji na bruk" na które powołuje się skarżąca, nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Ponadto kwestia ustalenia sytuacji majątkowej i faktycznego zamieszkania skarżącej w sytuacji, gdy posiada tytuł prawny do domu mieszkalnego, nie ma kluczowego znaczenia w prowadzonym postępowaniu. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz.935).