II SA/Wa 1405/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-07
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Iwona Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając swoją niewłaściwość do prowadzenia postępowania w toku jego trwania, powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który w toku postępowania stwierdzi swoją niewłaściwość do jego prowadzenia, jest zobowiązany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z faktu prowadzenia go przez niewłaściwy organ. W takiej sytuacji nie można wydać decyzji merytorycznej.Stan faktyczny
Skarżący T. S. złożył skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący zajmował lokal w miejscowości, która nie była ani miejscowością służbowego stanowiska, ani miejscowością pobliską, a organ prowadzący postępowanie nie był właściwy do jego prowadzenia. Prezes WAM utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na niewłaściwość organu oraz odległość między miejscowościami.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 6, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na rzecz T. S., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 3 marca 2008 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w M. złożył w Oddziale Regionalnym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. wniosek o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na rzecz T. S.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...), dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej.
W dniu 14 marca 2008 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na rzecz T. S. i wskazano lokal mieszkalny położony w miejscowości P. przy ul. [...].
Dalej organ wskazał, że w związku z faktem pełnienia przez T. S. służby wojskowej w miejscowości M., tj. miejscowości dalszej niż pobliska, postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przez ww. stało się bezprzedmiotowe.
Od decyzji T. S. złożył odwołanie, wnosząc o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w P.
W uzasadnieniu podał, że w P. zamieszkuje od 2002 r., a od [...] stycznia 2006 r. na podstawie decyzji nr [...] - przy ul. [...]. Podkreślił, że uzyskał zgodę od Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. na podwyższenie standardu zajmowanego lokalu i w związku z tym poniósł duże koszty. Nikt nie poinformował go, że decyzja o prawie zamieszkiwania w tym lokalu wygasła i nie posiada tytułu prawnego do zajmowania lokalu. Wykazał zdziwienie, że w 2006 r. otrzymał decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w P. na czas pełnienia służby w M.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. z dnia [...] czerwca 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] przyznał T. S. prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku [...] w Jednostce Wojskowej Nr [...] w M.
W dniu [...] grudnia 2006 r. rozkazem personalnym Dowódcy [...] Nr [...] w M., T. S. został zwolniony z zajmowanego stanowiska i tym samym decyzja o prawie zamieszkiwania wygasła, w związku z upływem terminu na jaki została wydana.
Dalej organ podkreślił, że T. S. zajmuje stanowisko służbowe w Jednostce Wojskowej Nr [...] w M., wobec tego właściwym dla garnizonu M. jest Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w S. (art. 24 ustawy o zakwaterowaniu (...)).
Zgodnie z powołanym przepisem, dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierz zajmuje takie stanowisko, ma prawo wydać decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w miejscowości, w której żołnierz zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej.
Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 6 ustawy o zakwaterowaniu (...), miejscowością pobliską jest taka miejscowość, której granice administracyjne znajdują się w linii prostej, w odległości nie większej niż trzydzieści kilometrów od granic administracyjnych miejscowości, w której żołnierz służby stałej zajmuje stanowisko służbowe. Ponieważ pomiędzy M. a P. jest 45 km, w myśl ww. przepisu nie są to miejscowości pobliskie.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...), przedmiotem wydania decyzji może być lokal położony w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Ponieważ przedmiotowy lokal nie spełnia tych warunków nie może być przedmiotem takiego postępowania, a ponadto Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. nie jest właściwy do prowadzenia takiego postępowania.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów.
Decyzji zarzucił naruszenie art. 24 ustawy o zakwaterowaniu (...) oraz naruszenie art. 6, 7, 8, 77 i 107 kpa. Ponadto wskazał, że nie było podstaw do zastosowania art. 105 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 24 ustawy o zakwaterowaniu (...), dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej.
Zgodnie natomiast z art. 1 a pkt 6 ustawy o zakwaterowaniu (...), miejscowością pobliską jest taka miejscowość, której granice administracyjne znajdują się w linii prostej, w odległości nie większej niż trzydzieści kilometrów od granic administracyjnych miejscowości, w której żołnierz służby stałej zajmuje stanowisko służbowe.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej bezsporne jest, że T. S. zajmuje lokal mieszkalny w P. przy ul. [...] na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. z dnia [...] stycznia 2006 r., o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas pełnienia obowiązków na stanowisku [...] w Jednostce Wojskowej Nr [...] w M. Ze stanowiska tego z dniem [...] stycznia 2007 r. T. S. został zwolniony rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. i jednocześnie wyznaczony na stanowisko służbowe [...] w JW Nr [...] w M., na okres kadencji od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2009 r.
W dniu 3 marca 2008 r. dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w M. złożył wniosek do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. o wydanie T. S. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.
W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej bezsporne są dwie okoliczności.
Po pierwsze, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. nie jest właściwy do prowadzenia postępowania o wydanie skarżącemu decyzji o prawie zamieszkania, na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...). Organem właściwym w tym wypadku jest Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w S.
Po drugie, wobec tego, że miejscowości M. i P. oddalone są od siebie na odległość 45 km, nie spełniają kryteriów miejscowości pobliskich, stosownie do definicji zawartej w art. 1 a pkt 6 cytowanej ustawy.
Wobec powyższych okoliczności przyznanie T. S. przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w P. przy ul. [...] nastąpiłoby z rażącym naruszeniem prawa i skutkowało nieważnością decyzji.
W przedmiotowej sprawie organ prawidłowo zastosował art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe i przedmiotowe.
Bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone przez niewłaściwy organ. Jeżeli organ stwierdzi swoją niewłaściwość w fazie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazuje sprawę do organu właściwego, jeżeli natomiast stwierdzi swoją niewłaściwość w toku postępowania, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jak to miało miejsce w sprawie niniejszej.
Należy również wyraźnie podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu nie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., ale decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...].
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło