II SA/Wa 1407/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie podoficerów zawodowych - oddala skargę - Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz upoważnienia Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie załatwiania spraw w jego imieniu, wydanego na podstawie art. 268a K.p.a., po rozpoznaniu odwołania A. R. z dnia [...] kwietnia 2013 r. od rozkazu personalnego nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia SZ z dnia [...] kwietnia 2013 r., dotyczącego odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej w konkursie podoficerów zawodowych, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia SZ z dnia [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] stycznia 2013 r. A. R., wystąpił z wnioskiem o powołanie do zawodowej służby wojskowej w Jednostce Wojskowej [...]. Poinformował również, że został zapoznany z przepisami normującymi przebieg służby zawodowej żołnierzy zawodowych. Wojskowy Komendant Uzupełnień w S., przesyłając wniosek według właściwości, stwierdził, że ww. spełnia warunki zawarte w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), jednocześnie zgodnie z art. 2 cytowanej ustawy żołnierzem zawodowym może zostać jedynie osoba o nieposzlakowanej opinii, wskazał, że analiza dokumentów A. R., przedstawia jego niewłaściwą postawę żołnierską. Był uznany przez przełożonych za żołnierza mało sumiennego i zaangażowanego w służbę, kilkakrotnie karany dyscyplinarnie (w tym za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości). Był również uważany za żołnierza wymagającego ciągłego nadzoru. Stwierdził, że A. R. nie spełnia głównego warunku zawartego w art. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. nie posiada nieposzlakowanej opinii. Szef Inspektoratu Wsparcia SZ rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 2, art. 9 ust. 2, art. 10 pkt 3, art. 12 ust. 2 pkt 2 a contrario w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy pragmatycznej odmówił A. R. powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie podoficerów zawodowych. Od rozkazu personalnego A. R. wniósł odwołanie. W odwołaniu wskazał, że jest już innym człowiekiem, niż w chwili, gdy na własną prośbę odchodził ze służby zawodowej. Obecnie nie spożywa alkoholu a jego stosunek do obowiązków służbowych zmienił się diametralnie. Rozpoznając odwołanie organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ustawy pragmatycznej "żołnierzem zawodowym może być osoba posiadająca obywatelstwo polskie o nieposzlakowanej opinii, której wierność dla Rzeczypospolitej Polskiej nie budzi wątpliwości, posiadająca odpowiednie kwalifikacje oraz zdolność fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej". Zgodnie z art. 9 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2a wyżej wymienionej ustawy pragmatycznej, powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych, które oznaczają celowość powołania do zawodowej służby wojskowej w ramach liczby stanowisk służbowych w poszczególnych korpusach kadry zawodowej Sił Zbrojnych. Niewątpliwie decyzja o powołaniu żołnierza rezerwy do zawodowej służby wojskowej ma charakter fakultatywny, a zatem nie można odmówić organowi prawa do określenia wysokich standardów wyboru i możliwości powoływania do służby jedynie najlepszych kandydatów. W dniu [...] stycznia 2013 r. ww. otrzymał od Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] zaświadczenie o możliwości wyznaczenia na stanowisko służbowe: młodszy oficer specjalista, jednak w ocenie organu przedmiotowe zaświadczenie w żaden sposób nie wiąże Szefa Inspektoratu Wsparcia SZ, do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Wspomniany dokument jest informacją o wolnym etacie i braku przeciwwskazań dowódcy jednostki wojskowej co do ewentualnego wyznaczenia wymienionej osoby na wskazane w nim stanowisko służbowe. Nie może być podstawą roszczenia o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] po zapoznaniu się z dokumentacją personalną A. R., pismem z dnia [...] marca 2013 r. wystąpił do Szefa Inspektoratu Wsparcia SZ z prośbą o niepowoływanie ww. do pełnienia kontraktowej zawodowej służby wojskowej w korpusie podoficerów zawodowych. Stanowisko to było podyktowane miernymi ocenami z opiniowania służbowego, jakie skarżący otrzyma w trakcie pełnienia zawodowej służby wojskowej. Organ podkreślił, że Szef Inspektoratu Wsparcia SZ, który odpowiada za politykę kadrową w podległych jednostkach wojskowych między innymi w zakresie powoływania żołnierzy rezerwy do zawodowej służby wojskowej, skorzystał z ustawowych uprawnień i pomimo, że A. R. spełnia formalne warunki do powołania go do zawodowej służby wojskowej, uznał, że w związku z aktualną sytuacją personalną w podległych jednostkach wojskowych, powołanie ww. do służby wojskowej jest nieuzasadnione. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że obecnie jego postawa uległa zmianie i podjął naukę, na kierunku przydatnym w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej. Jest osobą ambitną. W okresie od [...] września 2008 r. do [...] października 2009 r. pełnił służbę w areszcie śledczym w S. Swoje obowiązki wypełniał sumiennie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że skarżący na własną prośbę zwolnił się ze służby wojskowej, był karany za jazdę samochodem po spożyciu alkoholu, było prowadzone przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Zbyt często pojawiał się w służbie po spożyciu alkoholu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast, zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji są przepisy art. 9 ust. 2 w zw. z art. 10 pkt 3 i art. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.). Przepisy te stanowią, że rozkazy personalne o powołaniu do zawodowej służby wojskowej wydają w przypadku powołania na stanowiska służbowe: w korpusach podoficerów zawodowych i szeregowych zawodowych – Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódcy rodzajów Sił Zbrojnych, Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej i Dowódca Garnizonu Warszawa w podległych jednostkach wojskowych (art. 10 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), ale warunkiem jego powołania jest uwzględnienie przez właściwy organ powołujący potrzeb Sił Zbrojnych (art. 9 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Z treści przywołanych wyżej przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że decyzja w sprawie powołania osoby, która spełnia warunki określone w art. 10 pkt 3 ustawy jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że ustawodawca przyznał organom wojskowym możliwość powołania do zawodowej służby wojskowej osoby, która posiada kwalifikacje pod warunkiem, że powołanie takiej osoby ma uzasadnienie w potrzebach Sił Zbrojnych. W konsekwencji organ, dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, może rozstrzygnąć daną sprawę, uznając za istotne określone fakty i podniesione przez stronę argumenty, inne zaś, uznać za nieistotne dla rozstrzygnięcia. W trakcie dokonywania wspomnianej oceny, organ administracji publicznej winien mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, który jest definiowany m.in. przez art. 9 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Rozstrzygając w ramach uznania administracyjnego organ jest ponadto zobowiązany do przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Uznaniowy charakter decyzji administracyjnej oznacza nie tylko możliwość działania organu na jego własną odpowiedzialność w oparciu o upoważnienie ustawowe. Zakreśla on także zakres jej sądowej kontroli, która nie jest wyłączona, lecz ograniczona w szczególności do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a to zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Innymi słowy mówiąc, czy nie nosi cech dowolności. Wspomniane granice wytycza natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości. Pozostaje on poza kontrolą sądowo–administracyjną, która obejmuje wyłącznie kryterium legalności określone we wskazanym wyżej art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 2 ustawy pragmatycznej "żołnierzem zawodowym może być osoba posiadająca obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, której wierność dla Rzeczpospolitej Polskiej nie budzi wątpliwości, posiadająca odpowiednie kwalifikacje oraz zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej". Przypomnieć należy, że skarżący nie posiada nieposzlakowanej opinii. Był uważany za żołnierza mało sumiennego i zaangażowanego w służbę, kilkakrotnie karany dyscyplinarnie, w tym za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości. Był również uważany za żołnierza wymagającego ciągłego nadzoru. Mając za podstawę powyższe kryteria, należy zauważyć, że zaskarżone decyzje mają oparcie w zebranym materiale dowodowym. Reasumując decyzje podjęte w sprawie mają oparcie w obowiązujących przepisach prawa i są właściwie uzasadnione z przywołaniem okoliczności faktycznych, które wpłynęły na treść rozstrzygnięcia. Nie mają one cech dowolności. Organ odwoławczy odniósł się również w swoim rozstrzygnięciu do przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia o możliwości zatrudnienia go w jednej z jednostek wojskowych i zauważył, że przedmiotowe zaświadczenie stanowiło jedynie informację o możliwości zatrudnienia skarżącego, co nie oznacza jeszcze, jak to błędnie interpretuje skarżący, obowiązku jego zatrudnienia. Organ podał ponadto, że Dowódca Jednostki Wojskowej [...], po zapoznaniu się z dokumentacją personalną skarżącego, pismem nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. wystąpił do Szefa Inspektoratu Wsparcia SZ z prośbą o niepowoływanie ww. do pełnienia kontraktowej zawodowej służby wojskowej w korpusie podoficerów zawodowych. Jego stanowisko było podyktowane miernymi ocenami z opiniowania służbowego, jakie skarżący otrzymał w trakcie pełnienia zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, jakie są przyczyny odmowy powołania skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Argument skarżącego, że na podstawie zaświadczenia wydanego przez dowódcę jednostki wojskowej organ był zobowiązany do zatrudnienia skarżącego jest nietrafny. Wypada bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jedynym organem właściwym do powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów i podoficerów zawodowych jest dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr, a dokonuje on tego, uwzględniając potrzeby Sił Zbrojnych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.