II SA/Wa 1408/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Sławomir Fularski, Andrzej Góraj (sprawozdawca), Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji inspektora pracy i umorzenia postępowania organu I instancji 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Inspektor pracy, działając w oparciu o regulację przepisu art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. nr 89, poz. 589 z późn. zm.) w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej: K.p.a., decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...], odmówił nakazania umieszczenia pracownika I. P. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237, poz. 1656). Badając powyższą sprawę wskutek wniesionego przez stronę odwołania, Okręgowy Inspektor Pracy w W. decyzją z [...] lipca 2011 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Organ stwierdził bowiem, że skarżącemu nie przysługuje w niniejszym postępowaniu przymiot strony. Rozpoznając przedmiotową sprawę, wskutek wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2087/11 uchylił decyzję organu drugiej instancji i przesądził, że I. P. winien być stroną postępowania. Sąd stwierdził ponadto, że: "wprowadzony ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2010 r. przepis art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy uprawnia organy inspekcji do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji (...). Pracownik ma zatem interes prawny w domaganiu się umieszczenia go w ewidencji pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jest to jeden z elementów niezbędnych do wykazania, że przysługuje mu prawo do emerytury pomostowej, a jedynym środkiem prawnym przyznanym mu w celu osiągnięcia tego skutku jest wyżej wskazana skarga (z art. 41 ust. 6) do organów inspekcji pracy. Załatwieniem sprawy w przedmiocie wpisu do ewidencji wszczętej ze skargi pracownika jest albo rozstrzygnięcie dla niego pozytywne (nakazanie umieszczenia go w ewidencji), albo też negatywne dla strony, a więc odmowa nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji. Jeżeli w postępowaniu toczącym się ze skargi pracownika na nieumieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przyznaje się pracodawcy uprawnienie do złożenie środka odwoławczego prowadzącego do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy (art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy), to odebranie takiego uprawnienia pracownikowi byłoby niesłusznym jego dyskryminowaniem". Rozpoznając sprawę ponownie, Okręgowy Inspektor Pracy w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 404), decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję inspektora pracy z [...] czerwca 2012 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organy Państwowej Inspekcji Pracy nie mają prawnych podstaw do dokonywania wiążących ustaleń, czy badań, w zakresie wykazywania, czy określone stanowisko pracy spełnia wymogi przewidziane ustawą o emeryturach pomostowych, aby być umieszczone przez pracodawcę w rejestrze stanowisk prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 1 tej ustawy. Podał również, że prawidłowość zaliczenia faktycznie istniejących stanowisk do ww. wykazu, nie jest objęta kontrolą organu. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę złożył I. P., wnosząc o uchylenie tej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona powołała się na fakt rozstrzygnięcia spornej kwestii wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2012 r. W oparciu o powyższe zarzuciła organowi nieprzestrzeganie mocy wiążącej wyroku sądowego wydanego w konkretnej sprawie. Strona podniosła też argumenty merytoryczne dla uzasadnienia twierdzenia, że zajmowane przez stronę stanowisko pracy winno znaleźć się w spornym wykazie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wadliwa. Na obecnym etapie postępowania jego istota sprowadzała się do ustalenia, czy organ wydając skarżoną decyzję zastosował się do zaleceń i przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sposobu rozumienia spornych przepisów prawa, zawartego w wyroku uchylającym poprzednie rozstrzygnięcie organu. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w przepisie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), organ, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W świetle powyższego podnieść należy, iż Sąd w wyroku z dnia 13 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2087/11 przesądził m.in., że pracownik ma interes prawny w domaganiu się umieszczenia go w ewidencji pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i jest to jeden z elementów niezbędnych do wykazania, że przysługuje mu prawo do emerytury pomostowej, a jedynym środkiem prawnym, przyznanym mu w celu osiągnięcia tego skutku, jest wyżej wskazana skarga (z art. 41 ust. 6) do organów inspekcji pracy. Załatwieniem sprawy w przedmiocie wpisu do ewidencji, wszczętej ze skargi pracownika, jest albo rozstrzygnięcie dla niego pozytywne (nakazanie umieszczenia go w ewidencji), albo też negatywne dla strony, a więc odmowa nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji. Przepis art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy uprawnia natomiast organy inspekcji do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Przytoczona wyżej wykładnia przepisów prawa, zawarta w powołanym wyroku, była jasna, czytelna i nie wymagała dokonywania jej dalszej wykładni. Była więc wiążąca dla organu, który winien zastosować się do niej przy ponownym rozstrzyganiu danej sprawy. Do czasu bowiem, aż nie nastąpi wzruszenie wyroku, zawierającego ocenę prawną w sprawie, na organie ciąży obowiązek podporządkowania się tej ocenie przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy (patrz: wyrok NSA z 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1296/10; wyrok NSA z 11 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 2059/09). Analiza skarżonego rozstrzygnięcia prowadzi zaś do konkluzji, iż organ nie zastosował się do wykładni prawa, dokonanej przez Sąd w uzasadnieniu wyroku uchylającego poprzednie rozstrzygnięcie organu i zaprezentował odmienne rozumienie przepisów prawa. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie więc zobligowany do tego, aby zrealizować wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2012 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2087/11. Jak już to bowiem zostało podkreślone, organ jest związany w danej sprawie sposobem rozumienia przepisów zaprezentowanym przez sąd administracyjny orzekający w tej sprawie. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).