II SA/Wa 1409/24
WyrokWSA w Warszawie2025-04-03
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Joanna Kruszewska-Grońska, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja monitoringu wizyjnego obejmującego swoim zasięgiem przestrzeń publiczną oraz nieruchomość sąsiada, nawet w celu ochrony własnego mienia, stanowi przetwarzanie danych osobowych niezgodne z RODO, uzasadniające nakazanie zaprzestania przetwarzania tych danych?Ratio decidendi
Monitoring wizyjny obejmujący przestrzeń publiczną oraz nieruchomość sąsiada, nawet w celu ochrony własnego mienia, stanowi przetwarzanie danych osobowych niezgodne z RODO. Taki monitoring nie jest czynnością o czysto osobistym lub domowym charakterze, a cel "bezpieczeństwa" nie jest wystarczająco konkretny, aby uzasadnić naruszenie prywatności. Administrator ma obowiązek wykazać zgodność przetwarzania z prawem, a w przypadku braku podstawy prawnej lub naruszenia zasad, organ nadzorczy może nakazać zaprzestanie przetwarzania danych.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania poinformował Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO), że skarżący objął monitoringiem wizyjnym część nieruchomości uczestnika postępowania i drogę publiczną bez jego zgody. Skarżący twierdził, że monitoring obejmuje jedynie jego posesję ze względu na naturalne przeszkody (tuje). PUODO, po analizie zdjęć i dowodów, nakazał skarżącemu zaprzestanie przetwarzania danych osobowych uczestnika postępowania w zakresie wizerunku utrwalanych poza jego nieruchomością i usunięcie tych danych z nagrań. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów RODO i k.p.a., w tym błędne zastosowanie art. 58 ust. 2 lit. g) RODO i brak uzasadnionego interesu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę
Pismem (skargą) z [...] listopada 2022 r. M. G. (dalej: "uczestnik postępowania") poinformował Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "organ", "PUODO"), że T. N. (dalej: "skarżący") - właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością uczestnika postępowania dopuścił się naruszenia przepisów dotyczących ochrony danych osobowych poprzez objęcie monitoringiem wizyjnym nieruchomości uczestnika postępowania bez jego zgody na takie działanie. Zamontowany przez skarżącego monitoring wizyjny obejmuje swoim zasięgiem część działki uczestnika postępowania, domu mieszkalnego, wejście do nieruchomości, wjazd do garażu, miejsce zabawy jego dzieci, przez co ma do wgląd w życie codzienne uczestnika postępowania, bawiące się dzieci i odwiedzające go osoby. Do ww. pisma została załączona dokumentacja w postaci zdjęć.
Skarżący w złożonych w toku postępowania administracyjnego (zainicjowanego opisaną na wstępie skargą) wyjaśnieniach z [...] listopada 2023 r. oświadczył, iż nie przetwarza oraz nie gromadzi danych osobowych uczestnika postępowania przy wykorzystaniu kamer monitoringu zamontowanych na jego nieruchomości, ponieważ sąsiadujące ze sobą nieruchomości (tj. jego i uczestnika postępowania) oddzielają wysokie tuje stanowiące naturalną przeszkodę uniemożliwiającą utrwalanie wizerunku uczestnika postępowania. Monitoring wizyjny na terenie nieruchomości skarżącego odbywa się z wykorzystaniem ośmiu kopułowych kamer w stałej pozycji, nieposiadających funkcji nagrywania dźwięku. Nagrania z tych kamer dostępne są jedynie przez 7 dni, a następnie nadpisują się. Skarżący dodał, że nie skorzystał jeszcze z nagrań z tych kamer, ale w przypadku kolejnej próby włamania, z pewnością okaże je Policji, aby zwiększyć szanse na ustalenie sprawcy przestępstwa.
Po dwukrotnym wezwaniu skarżącego przez PUODO do przedłożenia dowodów w postaci wydruków obrazu z kamer zainstalowanych na jego posesji, skarżący, przy piśmie z [...] stycznia 2024 r., przedłożył wydruki obrazu z ośmiu zainstalowanych kamer, oznaczając granice swojej posesji, terenu publicznego oraz posesji uczestnika postępowania. Żądając umorzenia postępowania, skarżący podkreślił, iż kamery obejmują w rzeczywistości ściany budynku sąsiada, gdyż ze względu na wysokie tuje nie można zarejestrować wizerunku ani aktywności osób znajdujących się na sąsiedniej działce.
Decyzją z [...] maja 2024 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781; dalej: "u.o.d.o."), art. 6 ust. 1 oraz art. 58 ust. 2 lit. g) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z dnia 4 maja 2016 r., str. 1 ze sprost.; dalej: "RODO"), nakazał skarżącemu zaprzestanie przetwarzania danych osobowych uczestnika postępowania oraz jego małoletnich dzieci – P. G. i I. G. (dalej: "uczestnicy postępowania") w zakresie wizerunku przetwarzanego za pomocą monitoringu wizyjnego obejmującego obszar znajdujący się poza nieruchomością skarżącego, w tym usunięcie danych osobowych z dotychczas utrwalonych nagrań.
Jak wynika z uzasadnienia ww. rozstrzygnięcia, organ ustalił, że kamera nr 1 nagrywa posesję skarżącego i drogę publiczną; kamera nr 2 obejmuje bramę wjazdową skarżącego i teren znajdujący się za bramą; kamery nr 3, nr 4, nr 5 i nr 6 skierowane są na posesję skarżącego; kamera nr 7 nagrywa teren posesji skarżącego i nieruchomość uczestnika postępowania za szpalerem tui; kamera nr 8 - oprócz posesji skarżącego i nieruchomości uczestnika postępowania za szpalerem tui - obejmuje teren drogi publicznej. Obszar monitorowany za szpalerem tui obejmuje okno posesji uczestnika postępowania oraz ok. 15% terenu przed jego domem (wjazd na nieruchomość). PUODO stwierdził, iż system monitoringu wizyjnego skarżącego wykracza poza jego nieruchomość, bowiem obejmuje teren za jego bramą wjazdową, a także część (ok. 15%) nieruchomości uczestnika postępowania - jest to więc przestrzeń, na której mogą przebywać uczestnicy postępowania. Wprawdzie skarżący prowadzi przedmiotowy monitoring w celu zapewnienia bezpieczeństwa, a to w związku z próbą włamania w przeszłości (w grudniu 2018 r.), jednak cel ten nie może stanowić podstawy prawnej uzasadniającej przetwarzanie wizerunku uczestników postępowania za pomocą monitoringu wizyjnego obejmującego przestrzeń, na której mogą oni przebywać, tj. teren posesji uczestnika postępowania i drogę publiczną. Organ zaakcentował, że potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa jest wystarczającym uzasadnieniem dla wykonywania monitoringu wizyjnego mieszczącego się swoim zasięgiem wyłącznie w granicach nieruchomości skarżącego. Jednocześnie skarżący nie przedłożył dowodów wskazujących na nadrzędność jego prawnie uzasadnionego interesu w przetwarzaniu danych osobowych uczestników postępowania (wśród których są małoletni). PUODO podsumował, iż sposobem ochrony praw skarżącego nie może być naruszanie praw innych osób.
W konsekwencji zakwalifikowania przetwarzania przez skarżącego danych osobowych uczestników postępowania w zakresie wizerunku, pozyskiwanych w drodze monitoringu wizyjnego, jako naruszenie art. 6 ust. 1 RODO, organ uznał za zasadne zastosowanie uprawnienia przewidzianego w art. 58 ust. 2 lit. g) RODO. Nadto PUODO wskazał, że jednoznacznym dowodem na nieprzetwarzanie danych za pomocą monitoringu wizyjnego będzie zdemontowanie takich urządzeń, względnie skierowanie ich w sposób trwały poza sporny obszar monitorowania.
Na powyższą decyzję skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego M. K.) wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 58 ust. 2 lit. g) RODO poprzez jego błędne zastosowanie i nakazanie skarżącemu zaprzestania przetwarzania danych osobowych określonych osób, podczas gdy ww. przepis nie przewiduje takiej kompetencji organu, wskazując jedynie na możliwość nakazania sprostowania lub usunięcia danych osobowych lub ograniczenia ich przetwarzania,
2) art. 5 ust. 1 RODO poprzez jego błędne zastosowanie i ograniczenie analizy dotyczącej tego, czy skarżący stosując monitoring wizyjny realizuje wyrażone w tym przepisie zasady przetwarzania danych osobowych, jedynie do lakonicznego odniesienia się do zasady minimalizacji danych,
3) art. 6 ust. 1 lit. f) RODO poprzez jego błędne zastosowanie i błędną wykładnię, polegające na uznaniu, iż skarżący jako administrator danych nie posiada uzasadnionego interesu w ich gromadzeniu i przetwarzaniu przy korzystaniu z systemu monitoringu wizyjnego,
4) art. 6 ust. 1 lit. d) RODO poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie oceny sprawy pod kątem tego, że korzystanie z monitoringu wizyjnego przez skarżącego jest zgodne z prawem, gdyż służy ochronie jego żywotnych interesów;
II. przepisów postępowania, tj.
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 u.o.d.o. poprzez ich błędne zastosowanie i niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego tak, aby możliwym było jednoznaczne i niebudzące wątpliwości przesądzenie, czy wykorzystywanie przez skarżącego monitoringu wizyjnego w zakresie i w sposób, w jakim go używa, jest zgodne z przepisami prawa dotyczącymi ochrony danych osobowych i czy odbywa się na przewidzianej prawem podstawie,
2) art. 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 u.o.d.o. poprzez ich błędne zastosowanie i sporządzenie niedostatecznie rozwiniętego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, naruszającego podstawowe zasady postępowania administracyjnego, tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i zasadę przekonywania oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ podczas załatwiania sprawy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:
( stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - jako wydanej bez podstawy prawnej,
alternatywnie
( uchylenie zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.,
a także o:
( rozpoznanie sprawy na rozprawie,
( zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika, według norm przepisanych,
( dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przedłożonych przez skarżącego następujących dokumentów:
1) zgłoszenia szkody pisma ubezpieczyciela z [...] stycznia 2019 r. oraz decyzji o przyznaniu odszkodowania z [...] stycznia 2019 r. - w celu wykazania, iż [...] grudnia 2018 r. miało miejsce włamanie na posesję skarżącego, a ubezpieczyciel w celu udzielenia ochrony ubezpieczeniowej wymaga m.in. wydruku z monitoringu,
2) aneksu do polisy ubezpieczeniowej z [...] lipca 2024 r. - wykazującego, że towarzystwo ubezpieczeniowe wymaga posiadania monitoringu nieruchomości w celu zapewnienia ochrony ubezpieczeniowej,
3) pisma skarżącego z [...] lipca 2024 r. złożonego w Prokuraturze Rejonowej P.i J. w P.- celem wykazania ubiegania się przez skarżącego o wydanie z akt spraw organu ścigania dokumentów potwierdzających umorzenie postępowań karnych dotyczących kradzieży z włamaniem (z lat 2018-2019) wobec braku wykrycia sprawcy,
4) dokumentów z Prokuratury Rejonowej P. i J. w P. (dwa postępowania) - celem wykazania przyczyn umorzenia postępowań karnych w sprawie włamań, ustaleń oględzin oraz zeznań skarżącego jako pokrzywdzonego (m.in. z uwagi na brak monitoringu w tamtym czasie, co uniemożliwiło ustalenie sprawców),
5) fotografii domu skarżącego (drugi od lewej strony) wykonanej z oddalenia - w celu wykazania, iż nieruchomość położona jest na uboczu, otoczona polami, co może zachęcać potencjalnych włamywaczy do jej ponownego obrabowania,
6) fotografii ogrodzenia posesji skarżącego, na której widnieje tabliczka informująca o monitorowaniu obiektu - w celu wykazania, że skarżący informuje, iż przetwarza dane osobowe za pośrednictwem monitoringu wizyjnego, nie czyniąc tego w sposób niejawny,
7) wykonanych z poziomu drogi publicznej fotografii przedstawiających front nieruchomości uczestnika postępowania (na których widnieje samochód ciężarowy uczestnika postępowania oraz samochód należący do laboratorium medycznego, z którym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej współpracuje małżonka uczestnika postępowania) - celem wykazania, że nieruchomość uczestnika postępowania nie jest ogrodzona, a w miejscu, prezentowanym na fotografiach, nie ma przestrzeni do zabawy dla dzieci, która to rzekomo miałaby być nagrywana przez skarżącego,
8) fotografii z każdej z kamer (stan na 20 listopada 2023 r.) - celem wykazania faktów, na które skarżący powołuje się w pkt 1 uzasadnienia skargi,
9) fotografii drzew i krzewów - celem wykazania, iż w obszarze objętym monitoringiem skarżącego występują trzymetrowe krzewy oraz dwa wielkie drzewa: dąb - ok. 14 m wysokości (przy domu) i brzoza (na ogrodzie, gdzie jest drugie przęsło) ok. 16 m wysokości, które m.in. zasłaniają przęsła ogrodzenia i ograniczają strefę nagrywania, a nadto celem wykazania występowania rowu po drugiej stronie drogi, a w dalszej kolejności także drzew i krzewów, za którymi znajdują się ogródki działkowe, spośród których żaden nie posiada wjazdu i wejścia od strony skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę PUODO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że w sprawach, które dotyczą tak inwazyjnej formy przetwarzania danych osobowych jaką jest jaką monitoring, zastosowanie nakazu usunięcia danych bez nakazu dalszego zaprzestania ich przetwarzania mogłoby nie zagwarantować w sposób rzetelny ochrony przed ingerencją w prawo do prywatności co do istoty, zwłaszcza, że monitorowanie (przetwarzanie danych) jest dokonywane bez podstawy prawnej.
W piśmie z [...] września 2024 r. uczestnik postępowania ustosunkował się do skargi oraz odpowiedzi na skargę, a także wniósł o oddalenie skargi i obciążenie skarżącego wszelkimi kosztami postępowania. Ponadto wobec nowych (dotychczas niepowoływanych) argumentów skarżącego, uczestnik postępowania domagał się dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z wymienionych niżej następujących zdjęć:
1) zdjęcie nr 1, które dokumentuje stan z [...] kwietnia 2022 r. kiedy to na nieruchomości skarżącego nie widniała żadna tabliczka informacyjna o przetwarzaniu danych osobowych (została zamontowana dopiero po wszczęciu przez organ postępowania w sprawie, mimo że kamera w tej dacie już rejestrowała obraz),
2) zdjęcia nr: 2, 3, 4 i 5, które dokumentują kolejno stan w dniach: [...] października 2018 r., [...] października 2018 r., [...] stycznia 2019 r., [...] września 2020 r. i [...] lipca 2021 r., kiedy to kamera została zamontowana przez skarżącego i mogła rejestrować obraz jego posesji i ulicy,
3) zdjęcie nr 6 dokumentujące stan posadowienia kamery z [...] lipca 2021 r. kiedy to kamera (już po zakończeniu postępowania karnego toczącego się przeciwko skarżącemu) została celowo przestawiona i rejestruje posesję uczestnika postępowania, co oczywiście nie może służyć ochronie dobytku skarżącego, tym bardziej, że od granicy działki, obsadzonej wybiórczo tujami, jest to jedyny budynek sąsiadujący z posesją skarżącego w związku z czym nie ma możliwości włamania się potencjalnych złodziei poprzez posesję uczestnika postępowania,
4) zdjęcia nr 7 i nr 8 - dokumentujące fakt nagrywania wyłącznie nieruchomości uczestnika postępowania i domowników (według stanu z [...] października 2022 r.),
nawet w nocy, co potwierdza chociażby działająca w kamerze dioda.
W dniu [...] listopada 2024 r. skarżący wniósł replikę na powyższe pismo uczestnika postępowania, zaś w piśmie z [...] grudnia 2024 r. uczestnik postępowania ustosunkował się do treści ww. repliki. W obu tych pismach strony postępowania zgłosiły kolejne wnioski dowodowe.
Na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski dowodowe skarżącego zawarte w skardze i piśmie procesowym z [...] listopada 2024 r. oraz wnioski dowodowe uczestnika postępowania zgłoszone w pismach procesowych z [...] września 2024 r. i [...] grudnia 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 4 pkt 2 RODO "przetwarzanie" oznacza operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie. Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 1 RODO, dane osobowe obejmują wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, nr identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.
Obraz osoby zarejestrowany przez kamerę stanowi daną osobową w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO, jeżeli pozwala na jej zidentyfikowanie bezpośrednio lub pośrednio. Zautomatyzowany monitoring wizyjny określonego obszaru za pomocą środków optycznych lub audiowizualnych umożliwia zbieranie, utrwalenie i przechowywanie informacji związanych z obrazem, dotyczących wszystkich osób wchodzących na obszar monitorowany, które można zidentyfikować na podstawie ich wyglądu lub innych cech szczególnych. Z kolei zbieranie i przechowanie informacji o osobach fizycznych, które można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować na podstawie czynników określających m.in. ich fizyczną tożsamość, stanowi przetwarzanie danych osobowych.
Zatem nadzorowanie określonego obszaru za pomocą monitoringu wizyjnego polegające na rejestracji obrazu przechowywanego na twardym dysku, następnie nadpisywanego nowym nagraniem po zapełnieniu dostępnego na dysku miejsca, oznacza zautomatyzowane przetwarzanie danych osobowych, o którym mowa w art. 2 ust. 1 RODO (vide pkt 13 oraz pkt 20-25 wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej; dalej: "TSUE" z 11 grudnia 2014 r. w sprawie [...] F.R. – dostępny na stronie internetowej: [...]). Według art. 2 ust. 2 lit. c) RODO, akt ten nie znajduje zastosowania do przetwarzania danych osobowych przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze.
W ww. wyroku TSUE stwierdził (vide pkt 35 oraz pkt 13 wyroku): "art. 3 ust. 2 tiret drugie dyrektywy 95/46 należy interpretować w ten sposób, że wykorzystywanie systemu kamer przechowującego zapis obrazu osób na sprzęcie nagrywającym w sposób ciągły, takim jak dysk twardy, zainstalowanego przez osobę fizyczną na jej domu rodzinnym w celu ochrony własności, zdrowia i życia właścicieli domu, który to system monitoruje również przestrzeń publiczną, nie stanowi przetwarzania danych w trakcie czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze w rozumieniu tego przepisu (...)". Zdaniem TSUE, w opisanej sytuacji nie zachodzi tzw. wyjątek domowy lub osobisty, bowiem "o ile nadzór kamer wideo (...) rozciąga się choćby częściowo na przestrzeń publiczną i tym samym jest skierowany poza sferę prywatną osoby dokonującej w ten sposób przetwarzania danych, o tyle nie powinien on być rozumiany jako czynność o czysto >>osobistym lub domowym charakterze<< w rozumieniu art. 3 ust. 2 tiret drugie dyrektywy 95/46".
Ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć z monitoringu wizyjnego wynika, iż kamery nr 7 i nr 8, których używa skarżący, monitorują przestrzeń poza nieruchomością stanowiącą jego własność. Na zdjęciach tych widoczna jest droga stanowiąca przestrzeń publiczną oraz część nieruchomości uczestnika postępowania (za szpalerem tui, obejmująca ok. 15% jego posesji, m.in. okno). Prawidłowo organ ustalił, że w tym zakresie doszło do przetwarzania danych osobowych przez skarżącego. Niewątpliwie ww. kamery monitorują przestrzeń, w której mogą znaleźć się uczestnicy postępowania lub inne, np. odwiedzające ich, osoby.
Podstawowe zasady przetwarzania danych osobowych zostały ujęte w art. 5 RODO. I tak stosownie do treści art. 5 ust. 1 lit. a) RODO, dane osobowe muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą ("zgodność z prawem, rzetelność i przejrzystość"). Wedle art. 5 ust. 1 lit. b) RODO, dane osobowe muszą być zbierane w konkretnych, wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach oraz nieprzetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami; dalsze przetwarzanie do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych nie jest uznawane w myśl art. 89 ust. 1 za niezgodne z pierwotnymi celami ("ograniczenie celu"). W świetle zaś art. 5 ust. 2 RODO, administrator jest odpowiedzialny za przestrzeganie przepisów ust. 1 i musi być w stanie wykazać ich przestrzeganie ("rozliczalność").
Stwierdzenie, iż administrator powinien być w stanie wykazać przestrzeganie zasad, odczytywać można jako nałożenie na administratora ciężaru dowodu w zakresie przestrzegania zasad przetwarzania danych. W razie sporu z osobą, której dane dotyczą, albo z organem nadzorczym, administrator powinien być więc w stanie przedstawić dowody na to, że przestrzega zasad (tak P. Fajgielski [w:] Komentarz do rozporządzenia nr 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) [w:] Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022 r., art. 5).
Warunki uznania przetwarzania danych osobowych za zgodne z prawem określono przede wszystkim w art. 6 ust. 1 RODO, stanowiącym, iż przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim - spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków: a) osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów; b) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy; c) przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze; d) przetwarzanie jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej; e) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi; f) przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Akapit pierwszy lit. f) nie ma zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań.
Jak wskazuje art. 5 ust. 1 lit. a) in fine RODO, dane osobowe powinny być przetwarzane "w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą". Oznacza to, że podmiot danych powinien być informowany o przetwarzaniu jego danych, a także powinien mieć świadomość typowych konsekwencji, jakie wiążą się z przetwarzaniem. W motywie 39 RODO (zd. 2-5) wyjaśniono, iż dla osób fizycznych powinien być przejrzysty (klarowny) nie tylko sposób, ale i stopień przetwarzania ich danych osobowych. Zasada przejrzystości wymaga, by wszelkie informacje i wszelkie komunikaty związane z przetwarzaniem tych danych były łatwo dostępne, zrozumiałe oraz sformułowane jasnym i prostym językiem. Zasada ta obejmuje również obowiązek informowania osób, których dane dotyczą, o tożsamości administratora, celach przetwarzania ich danych osobowych oraz prawach takich osób do uzyskania potwierdzenia i informacji o przetwarzanych danych. Osobom fizycznym trzeba uświadomić zasady przetwarzania, związane z tym ryzyko, wdrożone zabezpieczenia, a także prawa przysługujące w związku z określonym przetwarzaniem.
W motywie 39 RODO (zd. 6-9) podano, że konkretne cele przetwarzania danych osobowych powinny być wyraźne, uzasadnione i określone w momencie ich zbierania. Dane osobowe powinny być adekwatne, stosowne i ograniczone do tego, co niezbędne do celów, dla których są one przetwarzane. Wymaga to w szczególności zapewnienia ograniczenia okresu przechowywania danych do ścisłego minimum. Dane osobowe powinny być przetwarzane tylko w przypadkach, gdy celu przetwarzania nie można w rozsądny sposób osiągnąć innymi sposobami.
W toku postępowania przed organem skarżący powołał się na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa sobie i mieniu, czyli przesłankę legalizującą z art. 6 ust. 1 lit. f) RODO. Powyższy przepis uznaje przetwarzanie danych osobowych za zgodne z prawem, jeżeli jest ono niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego oraz mając na względzie brzmienie motywu 39 RODO, należy podzielić stanowisko Europejskiej Rady Ochrony Danych (dalej: "EROD"), wyrażone w Wytycznych 3/2019 w sprawie przetwarzania danych osobowych przez urządzenia wideo, wedle którego (str. 9), monitoring wizyjny oparty wyłącznie na podstawie, jaką jest cel "bezpieczeństwa" lub "własnego bezpieczeństwa" nie jest pojęciem wystarczająco konkretnym (art. 5 ust. 1 lit. b RODO), a ponadto jest on sprzeczny z zasadą stanowiącą, że dane osobowe są przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą (art. 5 ust. 1 lit. a RODO).
Prawnie uzasadniony interes musi mieć wymiar realny i stanowić kwestię bieżącą. Stosownie do zasady rozliczalności, administratorzy powinni dokumentować istotne incydenty (datę, sposób, straty finansowe) oraz związane z nimi zarzuty. Udokumentowane incydenty mogą stanowić mocne dowody na istnienie prawnie uzasadnionego interesu (tak EROD w Wytycznych 3/2019 – str. 10).
Dostrzec także wypada, iż w świetle motywu 47 RODO, aby stwierdzić istnienie prawnie uzasadnionego interesu, należy w każdym przypadku przeprowadzić dokładną ocenę, w tym ocenę tego, czy w czasie i w kontekście, w którym zbierane są dane osobowe, osoba, której dane dotyczą, ma rozsądne przesłanki by spodziewać się, że może nastąpić przetwarzanie danych w tym celu. Interesy i prawa podstawowe osoby, której dane dotyczą, mogą być nadrzędne wobec interesu administratora danych w szczególności w przypadkach, gdy dane osobowe są przetwarzane w sytuacji, w której osoby, których dane dotyczą, nie mają rozsądnych przesłanek, by spodziewać się dalszego przetwarzania.
W ocenie Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ma rozsądnych przesłanek, by uczestnicy postępowania, a także osoby poruszające się drogą publiczną (których krąg jest niemożliwy do ustalenia) mogli zakładać, iż skarżący będzie przetwarzał ich dane osobowe w postaci wizerunku za pomocą monitoringu wizyjnego. Niewątpliwie skarżący oraz uczestnik postępowania pozostają w konflikcie sąsiedzkim. Jednakże ani złe stosunki sąsiedzkie ani próby włamania sprzed kilku lat ani też wymogi stawiane przez ubezpieczyciela nie są wystarczające w postępowaniu przed PUODO dla przyjęcia prawnie uzasadnionego interesu w przetwarzaniu danych osobowych. Gdyby zaakceptować stanowisko skarżącego, to należałoby uznać, że właściwie każdy monitoring wizyjny wokół domu mieszkalnego stanowi indywidualny przypadek mogący uzasadniać objęcie zasięgiem sąsiednie posesje.
Słuszne jest też stanowisko EROD wyrażone w Wytycznych 3/2019, zgodnie z którym (str. 6), "monitoring wizyjny nie jest domyślnie niezbędny, gdy istnieją inne środki umożliwiające osiągnięcie założonego celu. W przeciwnym razie ryzykujemy zmianę w zakresie norm kulturowych, prowadzącą do zaakceptowania braku prywatności jako warunku startowego". Uwzględniając przy tym treść art. 5 ust. 1 lit. c RODO, stanowiącego, iż dane osobowe muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych"), jak również brzmienie ww. motywu 39 RODO ("Dane osobowe powinny być adekwatne, stosowne i ograniczone do tego, co niezbędne do celów, dla których są one przetwarzane [...]. Dane osobowe powinny być przetwarzane tylko w przypadkach, gdy celu przetwarzania nie można w rozsądny sposób osiągnąć innymi sposobami"), należy podkreślić, że przed zainstalowaniem systemu monitoringu wizyjnego administrator zawsze powinien krytycznie ocenić, czy środek ten, po pierwsze jest odpowiedni do osiągnięcia pożądanego celu, a po drugie odpowiedni i niezbędny do jego celów. Środki polegające na zastosowaniu monitoringu wizyjnego należy wybierać wyłącznie w przypadku, gdy cel przetwarzania nie mógł zostać osiągnięty za pomocą innych środków, które są mniej inwazyjne w stosunku do podstawowych praw i wolności osoby, której dane dotyczą (tak EROD na str. 10 Wytycznych 3/2019). Monitoring wizyjny jest jedną z najbardziej inwazyjnych form ingerencji w podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, dlatego powinien być wybierany wyłącznie, gdy zawiodły inne alternatywne środki bezpieczeństwa jak ogrodzenie nieruchomości, systemy antywłamaniowe, zainstalowanie zabezpieczenia w oknach i drzwiach, czyli środki, które w mniejszym stopniu ingerują w podstawowe prawa lub wolności innych osób (vide Wytyczne EROD 3/2019, str. 10-11).
W konsekwencji trafnie organ skorzystał z uprawnień przewidzianych w art. 58 ust. 2 lit. g) RODO. W myśl ww. przepisu, każdemu organowi nadzorczemu przysługują wszystkie następujące uprawnienia naprawcze: nakazanie na mocy art. 16, 17 i 18 sprostowania lub usunięcia danych osobowych lub ograniczenia ich przetwarzania oraz nakazanie na mocy art. 17 ust. 2 i art. 19 powiadomienia o tych czynnościach odbiorców, którym dane osobowe ujawniono. Zatem przepis ten uprawnia PUODO nie tylko do "nakazania (...) usunięcia danych osobowych", ale też "nakazania (...) ograniczenia ich przetwarzania", w zależności od okoliczności (w tym etapu) procesu przetwarzania. Wbrew twierdzeniu skarżącego, w ramach środków naprawczych obliczonych na ograniczenie operacji przetwarzania przez skarżącego danych osobowych poprzez monitoring wizyjny bezsprzecznie mieści się zaprzestanie przetwarzania danych osobowych uczestników postępowania (w tym małoletnich) w zakresie wizerunku.
Sąd nie uwzględnił zgłoszonych przez skarżącego oraz uczestnika postępowania wniosków dowodowych, ponieważ nie były one niezbędne do oceny zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazać trzeba, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym.
Reasumując, kontrola zaskarżonej decyzji PUODO w granicach sprawy nie dała podstaw do stwierdzenia, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji rozważono wszystkie kwestie mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie istotnych dla sprawy faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło