II SA/Wa 1411/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Janusz Walawski Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr brak w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. A. B. zwrócił się do Wojskowej Komendy Uzupełnień L. – [...] o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej w celu zmiany kategorii "D" na kategorię "A" i wydanie pisemnego orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Wojskowa Komenda Uzupełnień pismami z dnia 22 stycznia 2010 r. i 4 marca 2010 r. poinformowała wymienionego, że w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe skierowanie do ponownych badań lekarskich. Pismem z dnia 19 marca 2010 r. A. B. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z prośbą o pomoc w rozwiązaniu jego problemu i wyjaśnienie z jakiego powodu przyznano mu kategorię "D", która eliminuje go z możliwości ubiegania się o przyjęcie do Państwowej Straży Pożarnej. Pismo to Biuro Skarg i Wniosków MON przekazało Przewodniczącemu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z prośbą o spowodowanie rozpatrzenia przedstawionej sprawy, w trybie nadzoru. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, działając na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przekazała pismo A. B., jako wniosek dotyczący sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej zaistniałej w orzeczeniu Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] października 1997 r. wydanym w sprawie zdolności do służby wojskowej, według właściwości Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W.. Przekazując wniosek Komisja wskazała, że schorzenie ujęte w orzeczeniu RWKL w W. powinno być sklasyfikowane wg § 43 pkt 11 przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. (Dz. U. Nr 57, poz. 278, załącznik nr 1 ze zm.), natomiast omyłkowo w orzeczeniu tym zastosowano § 44 pkt 11, który odnosił się do ozdrowieńców po wirusowym [...]. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., powołując jako podstawę art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dokonała z urzędu sprostowania oczywistej pomyłki w treści decyzji zawartej w orzeczeniu wydanym przez RWKL w W. nr [...] z dnia [...] października 1997 r. i w miejsce nieprawidłowego wpisu "przebyty [...] leczony [...] § 44 pkt 11", dokonała poprawnego wpisu "przebyty [...] leczony [...] § 43 pkt 11". Jednocześnie wskazano, że pozostałe wpisy w orzeczeniu pozostają nie zmienione, gdyż nie stwierdzono konieczności innych rozstrzygnięć w istocie sprawy. Od powyższego postanowienia A. B. wniósł zażalenie do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., w którym m.in. kwestionował przyjęty przez organ tryb załatwienia jego wniosku z dnia 29 marca 2010 r., w którym, jak stwierdził, precyzował, iż celem nadrzędnym wszczętego postępowania jest usunięcie niezgodności pomiędzy ujawnionym w dokumentach stanem prawnym, a rzeczywiście mającym miejsce stanem jego zdrowia. W zażaleniu skierowanym przeciwko postanowieniu TWKL w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. zarzucił orzeczeniu RWKL z dnia [...] października 1997 r. obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na niezastosowaniu właściwej klasyfikacji przebytego schorzenia oraz art. 29 pkt 3b ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w postaci braku doręczenia odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem i wniósł o jego uchylenie na podstawie art. 154 k.p.a. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. wydanym na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 ust. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in., że argumenty zainteresowanego podnoszone w zażaleniu nie mogą być uwzględnione, gdyż nie dotyczą zaskarżonego postanowienia, a mają przesłanki odwoławcze od orzeczenia RWKL w W. (obecnie TWKL w W.) nr [...] z dnia [...] października 1997 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. zarzucił wydanym postanowieniom naruszenie unormowania zawartego w pkt 10 § 43 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595), poprzez jego niezastosowanie, a zastosowanie regulacji z pkt 11 § 43 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 1992 r. Zarzucając powyższe wniósł o uchylenie postanowienia nr [...] RWKL w W. oraz wprowadzenie korekty do postanowienia TWKL nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż przebyte schorzenia nie uzasadniały uznania go za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. W odpowiedzi na skargę RWKL w W. wniosła o jej oddalenie podnosząc, iż postępowanie orzecznicze w stosunku do skarżącego zostało zakończone w 1997 r., w którym to czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). Natomiast rozporządzenie przywoływane przez skarżącego weszło w życie w dniu 1 lipca 2004 r. i ma zastosowanie do postępowań wszczętych po tej dacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. W zakresie tej kontroli sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przedstawionej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości – sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SAB 67/90, ONSA 1990, Nr 2 – 3, poz. 47). O tym jaki charakter ma pismo strony, decyduje sama strona. Jeżeli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Organ nie jest przy tym władny do samodzielnej klasyfikacji żądania strony. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, a następnie Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. w sposób arbitralny przyjęły, że pismo A. B. skierowane do Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 2010 r. dotyczy sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej zaistniałej w orzeczeniu Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] października 1997 r. wydanym w sprawie zdolności wymienionego do służby wojskowej. O tym, że przyjęty tryb załatwienia sprawy nie wynikł z intencji strony wskazał sam skarżący w sposób niebudzący wątpliwości w złożonym odwołaniu od postanowienia w sprawie sprostowania oczywistej omyłki Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., kwestionując tryb załatwienia jego wniosku z dnia 29 marca 2010 r. (prawidłowa data wniesienia pisma do MON to 19 września 2010 r.). Orzekając w sprawie Komisje Lekarskie dokonały niedopuszczalnego sprostowania wydanego wcześniej orzeczenia gdyż de facto rozstrzygnęły merytorycznie kwestie związane z kwalifikacją schorzenia skarżącego przy odpowiednim zastosowaniu wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postępowania błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach (art. 113 § 1 k.p.a.). Wszystkie nieprawidłowości określone w tym przepisie muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość uchybienia może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Za oczywistą omyłkę w przedmiotowej sprawie Komisja uznała błędne zakwalifikowanie rozpoznanego u skarżącego schorzenia i dokonując sprostowania zmieniła treść orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] października 1997 r., co jest niedopuszczalne w trybie sprostowania uregulowanym w art. 113 § 1 k.p.a. Niezależnie od powyższego, podkreślić należy, iż przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach nie znają instytucji sprostowania orzeczenia wojskowych komisji lekarskich. Przywołane rozporządzenie zawiera kompleksową regulację, a to oznacza, że orzeczenia komisji choć mają charakter decyzji administracyjnej podlegającej kontroli instytucyjnej, nie stosuje się do tych spraw w pełnym zakresie przepisów k.p.a. Jak już wyżej wskazano, przepisy rozporządzenia nie znają instytucji sprostowania orzeczenia, wskazują natomiast na możliwość uchylenia orzeczenia w trybie nadzoru. Stosownie do § 36 rozporządzenia, Minister Obrony Narodowej lub organ przez niego upoważniony może w trybie nadzoru uchylić każde orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej sprzeczne z prawem lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Uprawnienie, o którym mowa, przysługuje Przewodniczącemu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w stosunku do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich wydanych wobec żołnierzy nie pełniących czynnej służby wojskowej (§ 36 ust. 2). Zatem tylko w tym trybie możliwa jest weryfikacja orzeczeń wojskowych komisji lekarskich. Kwestionowane postanowienia zostały zatem wydane z rażącym naruszeniem prawa, a zatem są one dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stwierdził nieważność wydanych postanowień i na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzekł, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.