II SA/Wa 1411/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu W. M. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] października 2012 r.) skarżący W. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że utrzymuje się z pracy w gospodarstwie rolnym; hoduje jedną krowę, cztery świnie i drób oraz uprawia pszenicę, rzepak i warzywa. Dochód miesięczny z pracy w gospodarstwie rolnym skarżący oszacował na kwotę 200 zł miesięcznie. Jako składniki majątku wymienił dom o powierzchni 100 m kw, nieruchomość rolną o powierzchni 6,50 ha oraz 20-letni traktor. Skarżący podał też, że w związku z chorobą serca przyjmuje leki, których miesięczny koszt wynosi 150 zł. Z dokumentów nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący uzyskał na rok 2011 płatność w wysokości 6.490,10 zł w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. w aktach sprawy). Do miesięcznych wydatków skarżącego należą: opłata za gaz – ok. 100 zł, opłata za energię elektryczną – ok. 220 zł, opłata za telefon stacjonarny – 94 zł (kserokopie rachunków w aktach sprawy). Ponadto kwartalnie skarżący jest obowiązany uiszczać ratę podatku rolnego w wysokości 246 zł (kserokopia decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego na 2012 r. w aktach sprawy) Skarżący posiada rachunek w Banku [...], z którego przedstawił wyciąg obejmujący okres od [...] września 2012 r. do [...] grudnia 2012 r. Saldo końcowe na ww. rachunku wynosiło 1.998,23 zł (historia zapisów księgowych rachunku w aktach sprawy). Powyższy bank udzielił skarżącemu kredyt obrotowy na zakup środków do produkcji rolnej w kwocie 4.500 zł; termin spłaty tego kredytu przypada na [...] kwietnia 2013 r. (zaświadczenie Banku [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w aktach sprawy). Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Konieczne utrzymanie, o którym mowa w wyż. cyt. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenionej przez wnioskodawcę jako zadowalającej, lecz obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie, żywność lub lekarstwa niezbędne w procesie leczenia. Dopiero gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb, Sąd (referendarz sądowy) zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy. W takim bowiem przypadku rozstrzygnięcie to jest niezbędne dla ochrony praw strony, a odmowa oznaczałaby w praktyce pozbawienie jej zagwarantowanego w Konstytucji prawa do Sądu. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 100 m kw, a także gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 6 ha, na którym prowadzi produkcję rolną - uprawia zboże i warzywa oraz hoduje zwierzęta gospodarskie. Podkreślić również należy, iż skarżący wskazał jako swój jedyny miesięczny dochód kwotę 200 zł (uzyskiwaną z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym). Tymczasem same koszty utrzymania jego domu przekraczają 400 zł. Jednocześnie skarżący nie sygnalizował problemów z regulowaniem zobowiązań. W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby korzystał z jakichkolwiek form pomocy społecznej. Ponadto zauważyć wypada, że środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym skarżącego (prawie 2.000 zł) pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu sądowego do skargi w wysokości 200 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.