II SA/Wa 1411/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca gospodarstwo rolne i posiadająca określony majątek oraz dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący, mimo posiadania pewnych wydatków i zobowiązań, wykazał się wystarczającymi środkami finansowymi na rachunku bankowym oraz dochodami z gospodarstwa rolnego, które pozwalają mu na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
W. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, posiada dom, nieruchomość rolną, ciągnik, zwierzęta hodowlane i uprawy. Wskazał na miesięczne dochody ok. 200 zł i koszty leczenia ok. 150 zł. Dokumenty wykazały jednak wyższe dochody z dopłat unijnych, dochód roczny z gospodarstwa, środki na rachunku bankowym oraz posiadany kredyt. Postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: -odmówić przyznania prawa pomocy-
W. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
W formularzu PPF skarżący podał, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Na majątek skarżącego składają się dom o pow. 100 m2, nieruchomość rolna o pow. 6,5 ha oraz 20-letni ciągnik. Skarżący wskazał, że hoduje jedną krowę, cztery świnie i drób, oraz że uprawia pszenicę, rzepak oraz warzywa. Wyjaśnił, iż utrzymuje się z pracy w gospodarstwie rolnym. Swój dochód skarżący oszacował na 200 zł miesięcznie. Wskazał również, że ponosi koszty leczenia ok. 150 zł miesięcznie.
Z dokumentów nadesłanych przy piśmie z dnia 3 grudnia 2012 r. wynika, że skarżący uzyskał na rok 2011 płatność w wysokości 6.490,10 zł w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. w aktach sprawy). Do miesięcznych wydatków skarżącego należą: opłata za gaz – ok. 100 zł, opłata za energię elektryczną – ok. 220 zł, opłata za telefon stacjonarny – 94 zł (kserokopie rachunków w aktach sprawy). Ponadto kwartalnie skarżący jest obowiązany uiszczać ratę podatku rolnego w wysokości 246 zł (kserokopia decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego na 2012 r. w aktach sprawy).
Ponadto z dokumentów tych wynika, że skarżący posiada rachunek w Banku Spółdzielczym w S., z którego przedstawił wyciąg obejmujący okres od 14 września 2012 r. do 3 grudnia 2012 r. Saldo końcowe na ww. rachunku wynosiło 1.998,23 zł (historia zapisów księgowych rachunku w aktach sprawy). Powyższy bank udzielił skarżącemu kredyt obrotowy na zakup środków do produkcji rolnej w kwocie 4.500 zł; termin spłaty tego kredytu przypada na 2 kwietnia 2013 r. (zaświadczenie Banku Spółdzielczego w S. z dnia 3 grudnia 2012 r. w aktach sprawy).
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1411/12 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 31 stycznia 2013 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postawienia.
Na wezwanie Sądu skarżący w dniu 1 marca 2013 r. nadesłał zaświadczenie
z Urzędu Gminy w W., z którego wynika, że dochód roczny z prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego wynosi 17 782, 36 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych dokumentów źródłowych wynika, że na majątek skarżącego składa się nieruchomość rolna o pow. 6,5 ha, dom o powierzchni 100 m2 oraz ciągnik. Skarżący ponadto posiada 1 krowę 4 świnie oraz drób. W. M. oszacował swoje dochody na ok. 200 zł miesięcznie. Z przedstawionego zaświadczenia z Urzędu Gminy w W. wynika jednak, że roczny dochód z prowadzonego przez niego gospodarstwa wynosi 17 782,36 zł.
Oceniając sytuację majątkową skarżącego oraz jego możliwości płatnicze należy zwrócić uwagę, że mimo wydatków związanych z kosztami energii elektrycznej, gazu oraz telefonu wynoszącymi ok. 420 zł miesięcznie, a także wynikającymi z zaciągniętego kredytu, skarżący na posiadanym przez niego rachunku bankowym ma zgromadzone środki pieniężne w wysokości ok. 2 000 zł. Skarżący nie korzysta przy tym z żadnych form pomocy społecznej. Koszty sądowe, jakie skarżący winien uiścić na obecnym etapie postępowania, to 200 zł tytułem wpisu (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, wysokość zgromadzonych przez skarżącego środków pieniężnych oraz osiągane przez niego dochody wskazują, że jest on w stanie ponieść pełne koszty niniejszego postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oczywistym jest, że konieczność poniesienia kosztów postępowania stanowi obciążenie, które zawsze powoduje określony uszczerbek w majątku strony skarżącej. Sam ten uszczerbek nie uzasadnia jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Zaznaczyć przy tym należy, że konieczne utrzymanie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenianej przez wnioskodawcę jako zadawalającej. Chodzi tu o obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie żywność lub lekarstwa. W sytuacji, gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb Sąd zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy Takie okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie. Skarżący posiada bowiem wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznać należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło