II SA/Wa 1411/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant starszy referent – Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowego dodatku służbowego – oddala skargę – [...] M. G. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. zwrócił się o przyznanie jednorazowego dodatku specjalnego i w uzasadnieniu podał, że w roku 2017 wykonał 44 godzin i 25 minut nalotu w składzie załóg wojskowych statków powietrznych w charakterze pilota na samolocie [...] oraz posiada nalot przeliczeniowy ogólny w wysokości 3125 godzin i 41 minut. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 80 ust. 6 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 173) oraz § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2296 ze zm.), odmówił przyznania skarżącemu M. G. jednorazowego dodatku specjalnego za 2017 rok. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 5 rozporządzenia, jednorazowy dodatek specjalny, o którym mowa w § 9 ust. 1, przyznaje się również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, o którym mowa w § 8 ust. 1, i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżący na dzień [...] grudnia 2017 r. tj. na dzień ustalenia uprawnień do jednorazowego dodatku specjalnego, pozostawał w dyspozycji zgodnie z decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]. Wobec powyższego wniosek nie spełnia warunków cytowanego przepisu do wypłaty jednorazowego dodatku specjalnego z zgodnie z treścią § 9 ust. 5 rozporządzenia. W odwołaniu z dnia [...] lutego 2018 r. do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, skarżący M. G. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i zażądał jednoznacznego wskazania przepisów prawa, które uzasadniałyby odmowę przyznania mu jednorazowego dodatku specjalnego. Ponadto wskazał, iż w 2017 r. wykonał normę lotów warunkującą przyznanie przedmiotowego dodatku, oraz że od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] października 2017 r. pozostawał w rezerwie kadrowej, a następnie od dnia [...] października 2017 r. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. [...] stycznia 2018 r. w dyspozycji Dowódcy JW [...] i przez cały ten okres otrzymywał nieprzerwanie dodatek specjalny o charakterze stałym. Dowódca Generalny Rodzaju Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że uprawnienia żołnierzy zawodowych do jednorazowego dodatku specjalnego wynikają wprost z zapisów § 9 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych i w myśl tego przepisu, prawo do jednorazowego dodatku specjalnego mają żołnierze zajmujący stanowisko służbowe, na którym wykonują loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, posiadają co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego oraz w roku kalendarzowym wykonali określone przepisami normy godzin fotów. Jednocześnie zgodnie z § 9 ust. 5, jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, na którym w ramach obowiązków wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Dodatek ustala się na podstawie stażu zawodowej służby wojskowej w składzie załóg wojskowych statków powietrznych oraz innych niż wojskowe statki powietrzne, oraz kwoty dodatku o charakterze stałym, ustalone na ostatni dzień zajmowania stanowiska służbowego. Ponadto zgodnie z powyższymi przepisami jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się żołnierzowi po zakończeniu roku kalendarzowego, za który dodatek przysługuje. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący zgodnie z decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], z dniem [...] października 2017 r. został przeniesiony do dyspozycji, a więc w 2018 r. nie pełnił służby wojskowej w żadnym ze stanów opisanych w § 9 cytowanego rozporządzenia, prawo do jednorazowego dodatku mają bowiem wyłącznie żołnierze: - zajmujący stanowisko służbowe, na którym wykonują loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych; - zwolnieni w ciągu roku kalendarzowego ze stanowiska objętego prawem do dodatku i wyznaczeni na inne stanowisko służbowe nieuprawnione do pobierania dodatku; - zwolnieni w ciągu roku kalendarzowego ze stanowiska objętego prawem do dodatku i przeniesieni do rezerwy kadrowej. Zatem pomimo faktu wykonania przez skarżącego się norm lotów określonych cytowanymi przypisami, nie może on nabyć prawa do jednorazowego dodatku specjalnego za rok 2017, ponieważ pełnienie służby w dyspozycji nie jest wymienione jako stan służby, w jakim pełnienie służby wiąże się z nabyciem prawa do przedstawionej należności. Obowiązujące przepisy nie dopuszczają bowiem rozszerzania przez organ katalogu okoliczności uprawniających żołnierza do przyznania jednorazowego dodatku specjalnego. W związku z powyższym, na potrzeby § 9 cytowanego rozporządzenia, nie można uznać pełnienia przez żołnierza służby w dyspozycji na równi z pełnieniem służby w rezerwie kadrowej. Jednocześnie podkreślono, iż jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego, dlatego kluczowe znaczenie w kwestii uprawnień żołnierza do jednorazowego dodatku ma status żołnierza w pierwszym dniu roku kalendarzowego następującego po roku, za który dodatek przysługuje. Biorąc zatem pod uwagę, iż w dniu [...] stycznia 2018 roku odwołujący się pełnił służbę wojskową w dyspozycji, brak jest podstaw do przyznania mu jednorazowego dodatku specjalnego, o którym mowa w § 9 cytowanego rozporządzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, zarzucając: 1. naruszenie przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych przez błędne przyjęcie, że nie zostały spełnione przeze niego wszystkie warunki niezbędne do otrzymania jednorazowego dodatku specjalnego za rok kalendarzowy 2017 z tytułu wykonania w tym roku norm godzin lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, 2. błędną interpretację przepisów § 9 ust. 1 i ust. 5 powyższego rozporządzenia przez przyjęcie, że kluczowe znaczenie w kwestii uprawnień żołnierza do jednorazowego dodatku specjalnego ma status żołnierza w pierwszym dniu roku kalendarzowego następującego po roku, za który dodatek przysługuje. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że organ drugiej instancji nie odniósł się w ogóle do kwestii, czy okres pozostawania w rezerwie kadrowej powinien być traktowany jako okres powodujący nabycie prawa do przedmiotowego dodatku, a jeżeli ten okres pozostawania w rezerwie kadrowej nie powoduje nabycia prawa do tego dodatku, to z jakiego przepisu wynika to wprost lub przynajmniej pośrednio. Natomiast w przepisie tym jest mowa o przyznaniu przedmiotowego dodatku żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu do rezerwy kadrowej, lecz nie ma jednak wskazania przez jak długi okres (lub do jakiego czasu) pozostawanie żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej powoduje nabycie lub utrzymanie nabytego prawa do jednorazowego dodatku specjalnego. Nie ma natomiast w tym, ani w jakimkolwiek innym przepisie powoływanego rozporządzenia, wyraźnego wskazania aby jakikolwiek okres pozostawania żołnierza w dyspozycji (w ciągu roku kalendarzowego, w którym zostały spełnione warunki przyznania przedmiotowego dodatku, to jest: staż służby i wymiar wykonanych lotów) powodował utratę prawa do przedmiotowego jednorazowego dodatku specjalnego. Zatem organ błędnie zinterpretował przepisy § 9 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia przez przyjęcie, że kluczowe znaczenie w kwestii uprawnień żołnierza do jednorazowego dodatku specjalnego ma status żołnierza w pierwszym dniu roku kalendarzowego następującego po roku, za który dodatek ten przysługuje. W ocenie skarżącego przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia wskazuje tylko na czas (po zakończeniu roku kalendarzowego), po którego upływie następuje przyznanie jednorazowego dodatku specjalnego, do którego żołnierz nabył prawo w roku poprzednim i z żadnego sformułowania użytego w przepisie § 9 rozporządzenia, ani z innego przepisu, nie wynika wprost ani pośrednio, że status żołnierza w pierwszym dniu roku kalendarzowego następującego po roku, za który dodatek przysługuje, ma kluczowe znaczenie w kwestii uprawnień żołnierza do tego dodatku. Dalej podkreślił, że do dnia [...] marca 2017 r. zajmował stanowisko służbowe uprawniające go do pobierania dodatku specjalnego o charakterze stałym za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych i ma dużo dłuższy niż dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu łatającego, zaś nalot w wymiarze przekraczającym 44 godziny, wykonał w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] marca 2017 r. W odpowiedzi na skargę, Dowódca Generalny Rodzaju Sił Zbrojnych wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że okres pozostawania w rezerwie kadrowej kwalifikuje się co prawda jako okres powodujący prawo do dodatku, jednakże następujący bezpośrednio po nim okres pozostawania w dyspozycji nie ma już takiego charakteru i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa uniemożliwia przyznanie przedmiotowego dodatku. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, przyznanie jednorazowego dodatku specjalnego następuje po "zakończeniu roku kalendarzowego", co oznacza pierwszy dzień roku kalendarzowego następującego po roku, za który dodatek przysługuje. Zatem decydującą datą w realiach niniejszej sprawy był dzień [...] stycznia 2018 r. i ówczesny status żołnierza, który nie pozwalał na przyznanie skarżącemu dodatku specjalnego. Ponadto skarżący w dniu [...] stycznia 2018 r. (tak samo jak w dniu [...] grudnia 2017 r.) pozostawał w dyspozycji, zatem nie zajmował żadnego stanowiska służbowego, w ramach którego wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, ani nie został wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową: - na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej, w dyspozycji. Z kolei zgodnie z § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 października 2014 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz.U. z 2014 r. poz. 1292 i z 2016 r. poz. 1740), zwolnienie żołnierza zawodowego ze stanowiska służbowego może nastąpić w związku z wyznaczeniem na inne stanowisko służbowe albo przeniesieniem do rezerwy kadrowej lub dyspozycji. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że przeniesienie żołnierza do rezerwy kadrowej nie jest tożsame z przeniesieniem do dyspozycji, ponieważ zostały one wymienione jako dwa odrębne stany. Ponadto żołnierzowi, który nie pełni służby wojskowej przez okres pełnego roku, bezpośrednio w składzie personelu lotniczego dodatek taki nie może być przyznany. Zauważono, że zgodnie z ust. 5 przywoływanego § 9, jednorazowy dodatek specjalny, o którym mowa w ust. 1, przyznaje również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, w ramach którego wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Zdaniem organu taka redakcja tego przepisu w połączeniu z ust. 1 przesądza o tym, że warunkiem otrzymania przedmiotowego dodatku jest pozostawanie przez okres całego roku kalendarzowego w jednym ze stanów określonych w tychże przepisach. Pamiętać również należy, że dodatek ten przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego, a nie po wykonaniu określonej przepisem ilości godzin lotu. Dlatego też, kluczowe znaczenie w sprawie ma status żołnierza przez okres roku kalendarzowego, zaś poza sporem zaś jest, że skarżący od dnia [...] października 2017 r. pozostawał w dyspozycji dowódcy JW [...], a więc nie przez cały rok pełnił służbę wojskową w stanie (stanach) opisanych w § 8 i § 9 rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.), żołnierze zawodowi otrzymują do uposażenia zasadniczego dodatek specjalny – za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z kolei w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2296 ze zm.), żołnierz zawodowy, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej. Natomiast według § 9 ust. 1 rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 8 ust. 1, posiadającemu co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, który wykonał w roku kalendarzowym loty w wymiarze nie niższym niż: 1) 30 godzin – samolotem naddźwiękowym albo 2) 40 godzin – innym wojskowym statkiem powietrznym albo 3) połowę wymiaru godzin lotów określonych odpowiednio w pkt 1 lub 2, z wyłączeniem lotów inspektorskich – w przypadku pilota, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, zajmującego stanowisko służbowe w jednostce wojskowej powyżej szczebla brygady lotnictwa (skrzydła lotnictwa) posiadającemu licencję pilota klasy pierwszej lub mistrzowskiej – po zakończeniu roku kalendarzowego przyznaje się jednorazowy dodatek specjalny w wysokości 300% kwoty pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym. Zatem analiza powyższych przepisu prowadzi do wniosku, że do przyznania dodatku specjalnego muszą być łącznie spełnione następujące przesłanki: 1) jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego, 2) żołnierz zawodowy, musi w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonać loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, 3) musi posiadać co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, 4) wykonanie w roku kalendarzowym określonego nalotu wojskowym statkiem powietrznym. W rozpoznawanej sprawie organ uwzględnił zakończony rok kalendarzowy 2017, skarżący posiada co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, wykonał w roku 2017 nalot 44 godzin i 25 minut w składzie załóg wojskowych statków powietrznych w charakterze pilota na samolocie [...]. Natomiast przez cały rok nie pełnił służby na zajmowanym stanowisku służbowym, bowiem decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca nr [...], z dniem [...] kwietnia 2017 r. został ze stanowiska Dowódcy [...] Bazy Lotnictwa [...] przeniesiony do rezerwy kadrowej. W takiej sytuacji skarżący mógł hipotetycznie otrzymać dodatek specjalny na podstawie § 9 ust. 5 rozporządzenia, zgodnie z którym jednorazowy dodatek specjalny, o którym mowa w ust. 1, przyznaje się również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, o którym mowa w § 8 ust. 1 i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Jednakże w rozpoznawanej sprawie skarżący co prawda w trakcie roku kalendarzowego – co opisano już wyżej – został zwolniony ze stanowiska służbowego, o którym mowa w § 8 ust. 1 i przeniesiony do rezerwy kadrowej, lecz decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], z dniem [...] października 2017 r., został przeniesiony do dyspozycji do dnia zwolnienia ze służby. Zatem dodatek specjalny skarżącemu [...] M. G. nie należy się, bowiem w trakcie roku kalendarzowego 2017 r., pozostawał on w dyspozycji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.