II SA/Wa 1414/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pozbawionej wolności, zatrudnionej w zakładzie karnym i zobowiązanej do płacenia alimentów, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżący, będący osobą pozbawioną wolności, zatrudnioną w zakładzie karnym i zobowiązanym do płacenia wysokich alimentów na trójkę dzieci, wykazał brak możliwości ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Jego dochody są niewystarczające na pokrycie własnych minimalnych potrzeb, potrzeb dzieci oraz kosztów sądowych i pomocy prawnej.Stan faktyczny
R. S., pozbawiony wolności i zatrudniony w zakładzie karnym, złożył skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości dotyczącą odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z niskich zarobków, wysokich alimentów na dzieci oraz zadłużenia. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia radcy prawnego, odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Przyznano R. S. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia przyznać R. S. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
R. S. wraz ze skargą na decyzję Ministra Sprawiedliwości złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu swojego żądania skarżący podał, że od 2007 r. jest pozbawiony wolności i przebywa w zakładzie karnym. Wskazał, że aktualnie jest zatrudniony w miejscu osadzenia w wymiarze 6/8 etatu i pobiera z tego tytułu miesięczne wynagrodzenie w kwocie ok. 1.200 złotych brutto. Nie posiada majątku, oszczędności ani innego źródła dochodów. Podniósł, że ma na utrzymaniu trójkę dzieci, na rzecz których zobowiązany jest do opłacania alimentów w wysokości 900 złotych miesięcznie. Wskazał, że zadłużenie z tego tytułu przekracza kwotę 150.000 złotych, a sytuacja materialna dzieci jest bardzo trudna.
Do wniosku dołączył kserokopie informacji o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2013 i 2014 oraz zaświadczenia wydanego przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., dotyczącego zatrudnienia w Zakładzie Karnym.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy.
Odpis powyższego orzeczenia został doręczony wnioskodawcy w dniu 9 września 2015 r. (zpo k-30).
R. S. w dniu 15 września 2015 r. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego (data stempla pocztowego na kopercie).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z zaświadczenia przedłożonego przez stronę wynika, że za styczeń i luty br. skarżący otrzymał wynagrodzenie w łącznej kwocie 1.209,76 złotych, z czego do dyspozycji pozostało mu 725,85 złotych. Natomiast na dzień 30 stycznia 2015 r. wnioskodawca w dyspozycji posiadał 34,61 złotych. Z akt innych toczących się przed tut. Sądem spraw z urzędu wiadomo, że wnioskodawca posiada zadłużenie alimentacyjne w wysokości 157.000 zł oraz inne zajęcia w kwocie ponad 65.000 zł.
Skarżący pismem z dnia 14 września 2015 r., z zachowaniem ustawowego terminu, złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 września 2015 r., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez zwolnienie go z wszelkich kosztów postępowania. Wnioskodawca podkreślił, że jest zobowiązany do wspomagania swoich uczących się dzieci w większym stopniu aniżeli wynika to z realizowanego zajęcia komorniczego, z uwagi na ich ciężką sytuację materialną. Sam natomiast z otrzymywanego wynagrodzenia zakupuje jedynie karty telefoniczne do kontaktu z rodziną oraz znaczki pocztowe, konieczne do prowadzenia korespondencji urzędowej.
W ocenie Sądu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest uzasadniony, gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy to obejmujących opłaty sądowe czy to koszty pomocy prawnej z wyboru. Z dokumentacji przedłożonej przez stronę wynika bowiem, że jej jedynym źródłem dochodów pozostaje zatrudnienie w zakładzie karnym. Wysokość zarobków w kwocie ok. 1.200 złotych brutto ulega jednakże pomniejszeniu o 900 złotych z tytułu należnych świadczeń alimentacyjnych, które skarżący zobowiązany jest uiszczać na trójkę swoich dzieci. Niezależnie od powyższego wnioskodawca, starając się zapewnić odpowiednie środki materialne swoim dzieciom, przekazuje im również część tych środków, które pozostają w jego dyspozycji po dokonanych potrąceniach organów egzekucyjnych. Strona realizuje jedynie drobne wydatki związane z utrzymywaniem relacji rodzinnej z dziećmi oraz z prowadzonymi czynnościami urzędowymi (zakup kart telefonicznych i znaczków pocztowych).
W niniejszej sprawie należało wziąć też pod uwagę wysokość zadłużenia strony na ponad 200.000 złotych, co ma wpływ na ocenę rzeczywistych możliwości pokrycia kosztów sądowych związanych z wszczęciem niniejszego postępowania.
Biorąc zatem pod uwagę stan materialny skarżącego oraz jego sytuację osobistą Sąd uznał, że nie jest on w stanie uiścić kosztów sądowych oraz ponieść w jakiejkolwiek części kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, uznając, że skarżący wykazał, iż otrzymywane przez niego zarobki nie są wystarczające do jednoczesnego pokrywania własnych potrzeb i potrzeb jego dzieci, choćby w stopniu minimalnym oraz równoczesnego zainicjowania postępowania sądowego wraz z zapewnieniem sobie pomocy prawnej radcy prawnego.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło