II SA/Wa 1414/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-01
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny wyznaczony do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, może skutecznie domagać się zasądzenia kosztów pomocy prawnej z urzędu, jeśli postanowienie o przyznaniu prawa pomocy zostało uchylone w wyniku wniesienia sprzeciwu?Ratio decidendi
Radca prawny wyznaczony do reprezentowania strony, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nie może skutecznie domagać się zasądzenia kosztów pomocy prawnej z urzędu, jeśli postanowienie o przyznaniu prawa pomocy utraciło moc na skutek wniesienia sprzeciwu. W takiej sytuacji umocowanie radcy prawnego do reprezentowania strony wygasa, co uniemożliwia mu skuteczne dochodzenie roszczeń związanych z udzieloną pomocą prawną.Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości dotyczącą dostępu do informacji publicznej. Referendarz sądowy przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale odmówił w pozostałym zakresie. Po wyznaczeniu radcy prawnego P. L., skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza. Sąd przyznał prawo pomocy w szerszym zakresie, co skutkowało ponownym wyznaczeniem pełnomocnika. Radca prawny P. L. złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu, mimo że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy utraciło moc na skutek wniesienia sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu P. L.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu P. L.
W następstwie wniosku Skarżącego R. S. o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 września 2015 r., przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] pismem z (brak daty dziennej) września 2015 r., wyznaczyła do reprezentowania interesów skarżącego radcę prawnego P. L.
Pismem z dnia 14 września 2015 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 września 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 października 2015 r., przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W następstwie powyższego Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] pismem z dnia 20 października 2015 r. wyznaczyła do reprezentowania interesów skarżącego radcę prawnego R. S.
W dniu 16 listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo radcy prawnego P. L. w którym powołując się na umocowanie do reprezentowania interesów skarżącego oświadczył on, iż podtrzymuje skargę. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Rozpoznając wniosek na wstępie stwierdzić należy, iż stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). W myśl § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia radca prawny otrzymuje wynagrodzenie za czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji - 240 zł. W myśl zaś § 2 ust. 3 tego rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stosownie ponadto do § 16 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Niezależnie od powołanych wyżej regulacji wskazać należy, że w myśl przepisu art. 260 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną przez ustawę z dnia 9 kwietnia 2015 r., o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, tarci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Z sytuacją ujętą w tym przepisie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, bowiem w dacie złożenia przez radcę prawnego P. L. wniosku o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu utraciło moc - na skutek wniesionego sprzeciwu - postanowienie referendarza sądowego z dnia 3 września 2015 r. Powyższe skutkowało tym, że umocowanie dla radcy prawnego P. L. do reprezentowania skarżącego w sprawie wygasło. A zatem w chwili obecnej nie może się on skutecznie domagać zasądzenia kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Na marginesie wskazać jedynie należy, że Sąd dostrzegł to, iż decyzja Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o wyznaczeniu radcy prawnego P. L. jako pełnomocnika skarżącego zbiegła się w czasie z wniesieniem przez stronę skarżącą sprzeciwu od postanowienia z dnia 3 września 2015 r. Dlatego w piśmie z dnia 6 października 2015 r., przekazując kolejne postanowienie z dnia 6 października 2015 r., sygnalizował Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] , iż wyznaczono już wcześniej dla R. S. radcę prawnego P. L. Niemniej jednak organ samorządu zawodowego zadecydował o przydzieleniu stronie nowego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło