II SA/Wa 1415/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Asesor WSA - Jarosław Trelka po rozpoznaniu w dniu 25 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. z dnia [...] maja 2006 r. na odwołanie go z członka Rady Nadzorczej W. z dnia [...] stycznia 2006 r. postanawia odrzucić skargę. J. R. wniósł w dniu [...] maja 2006 r. skargę na odwołanie go przez Ministra Obrony Narodowej z funkcji członka Rady Nadzorczej W. Skarga ta została wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podał w niej, że w dniu [...] kwietnia 2005 r. został powołany przez Ministra Obrony Narodowej do Rady Nadzorczej W. na okres trzyletniej kadencji. Ocenił, że powołanie na członka Rady Nadzorczej W. ma charakter decyzji administracyjnej, taki sam charakter ma odwołanie z tej funkcji. Wskazał, że w dniu [...] lutego 2006 r., w okresie kadencji, wręczono mu odwołanie z tej funkcji, ze skutkiem na [...] stycznia 2006 r. Uznał, że odwołanie go przed upływem trzyletniej kadencji rażąco narusza prawo, tj. art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.). Przepis ten dopuszcza odwołanie z funkcji przed upływem kadencji jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W ocenie skarżącego taki przypadek w niniejszej sprawie nie zaszedł, wniósł więc o uznanie odwołania za nieważne. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że skarżący nie godząc się z odwołaniem go z funkcji członka Rady Nadzorczej W. złożył w Sądzie Okręgowym w W. dniu [...] marca 2006 r. pozew o uznanie odwołania za nieważne. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. Sąd pozew odrzucił uznając, że przedmiotowa sprawa nie ma charakteru sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 Kpc. Organ wskazał także, że skarżący nie zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy określonym w art. 127 § 3 Kpa. Stosownie natomiast do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Wobec niewyczerpania środków zaskarżenia konieczne jest - w ocenie organu - odrzucenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2006 r. organ dodatkowo podniósł, że pomiędzy Ministrem Obrony Narodowej, a Radą Nadzorczą W., zachodzi relacja nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami państwowymi, o której mowa w art. 3 § 3 Kpa. Do takiej sprawy nie mają zastosowania przepisy Kpa, a odwołanie skarżącego z funkcji członka Rady Nadzorczej W. nie jest decyzją administracyjną. Art. 5 pkt 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyklucza w takiej sytuacji właściwość sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej także "ustawą procesową", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zgodnie natomiast z art. 3 § 3, sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga, że skarżący złożył w dniu [...] marca 2006 r. pozew w Sądzie Okręgowym w W., w którym wniósł o uznanie za nieważne odwołania go z funkcji członka Rady Nadzorczej W. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Sąd w sprawie o sygn. [...] pozew odrzucił wskazując w uzasadnieniu, że sprawa ta ma charakter administracyjny i "dochodzenie nieważności wskazanej przez powoda w pozwie decyzji może ewentualnie dochodzić w postępowaniu administracyjnym". Abstrahując od prawnego charakteru aktu odwołania skarżącego z funkcji członka Rady Nadzorczej W. podkreślić należy zasadę wynikającą z art. 58 § 4 ustawy procesowej. Stanowi on, że sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 tego artykułu (tj. brak właściwości sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Odrzucenie pozwu skarżącego we wskazanym wyżej postanowieniu Sądu Okręgowego w W. uzasadnione zostało brakiem cywilnego charakteru tej sprawy, czyli – w terminologii art. 58 § 4 ustawy procesowej – niewłaściwością sądu powszechnego. W tej sytuacji sąd administracyjny nie mógł uznać, że w sprawa niniejsza nie należy do jego właściwości. Argumenty organu wyrażone w piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r. są wobec tego bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny orzekający w niniejszej sprawie zobowiązany był zatem rozpoznać ją pod kątem dopuszczalności skargi w świetle art. 58 § 1 pkt 2 – 6 ustawy procesowej, czyli wyeliminować z zakresu analizy dopuszczalności skargi jej punkt 1 art. 58 § 1, tj. brak właściwości sądu administracyjnego, a także ocenić, jaki charakter prawny ma akt odwołania skarżącego z funkcji członka Rady Nadzorczej W. Ta ostania kwestia ma bowiem istotne znaczenie w świetle wymogu terminowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skargę wnosi się w terminie: a) trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 ustawy procesowej), b) trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa – w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i § 4 ustawy procesowej (art. 53 § 2). Art. 52 § 3 powyższej ustawy stanowi natomiast, że skargę na akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 (inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa) wnosi się po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Z kolei art. 52 § 4 ustawy procesowej stanowi, że przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie takie można wnieść w każdym terminie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie raz jeszcze podkreśla, że nie jest uprawniony do oceny zasadności wskazanego wyżej postanowienia Sądu powszechnego, w tym do takiej oceny w świetle art. 45 Konstytucji. Ocenę taką, a tym bardziej ocenę polemiczną, uniemożliwia art. 58 § 4 ustawy procesowej. Dlatego akt odwołania skarżącego z funkcji członka Rady Nadzorczej W. należało zakwalifikować w świetle art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ocenić, czy akt ten objęty jest którymś z punktów (punkty 1 – 8) tego przepisu. W świetle powyżej wskazanych przepisów dotyczących terminów wnoszenia skargi do sądu administracyjnego zasadnie rozważać można punkty 1, 4 i 5 art. 3 § 2 ustawy procesowej. Jeśli zatem akt odwołania skarżącego z funkcji członka Rady Nadzorczej jest decyzją administracyjną, jak przyjął to Sąd powszechny we wskazanym wyżej postanowieniu z dnia [...] maja 2006 r., to niewątpliwe jest przekroczenie terminu do wniesienia skargi na tę decyzję. Skarżący otrzymał ten akt w dniu [...] lutego 2006 r., a skargę wniósł (bezpośrednio do Sądu, zamiast za pośrednictwem organu) w dniu [...] maja 2006 r. Przekroczenie terminu 30 dni na wniesienie skargi jest oczywiste. Przyczyny uchybienia tego terminu są natomiast kwestią obojętną na tym etapie niniejszego postępowania. Ponadto słusznie zauważył organ, że skarżący nie wyczerpałby w takim przypadku środków zaskarżenia, gdyż nie złożył do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidzianego w art. 127 § 3 Kpa. Z kolei jeśli przyjąć, że akt odwołania go z funkcji członka Rady Nadzorczej W. stanowi dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa akt lub czynność inną, niż decyzja administracyjna, postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie w sprawie, bądź rozstrzygające sprawę co do istoty, a także zaskarżalne postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy procesowej), to skarga wniesiona w niniejszej sprawie na taki inny akt lub czynność byłaby także niedopuszczalna. Powodem tej niedopuszczalności jest brak uprzedniego wezwania organu, w terminie czternastu dni od dnia dowiedzenia się skarżącego o odwołaniu go z funkcji członka Rady Nadzorczej W., do usunięcia naruszenia prawa. Gdyby nawet jednak założyć, że owym wezwaniem był pozew z dnia [...] marca 2006 r., a organ nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie, to zauważyć należy, że skarga została złożona po upływie sześćdziesięciu dni od złożenia tego pozwu (art. 53 § 2). Skargę złożył on bowiem po [...] maja 2006 r. W końcu zakładając, że akt odwołania skarżącego z funkcji członka Rady Nadzorczej W. stanowi "inny akt" w rozumieniu art. 52 § 4 ustawy procesowej, to skarga także powinna być uznana za niedopuszczalną z powodu braku uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa oraz - przyjmując nawet, że wezwaniem takim był pozew - przekroczenia terminu wniesienia skargi (art. 53 § 2 w zw. z art. 52 § 4). Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2, art. 58 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.