II SA/Wa 142/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-07
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, która z mocy prawa jest zwolniona z kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Strona skarżąca, która z mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
M. Ł. wniosła skargę do WSA w Warszawie na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną swoją oraz męża. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać M. Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
M. Ł. po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania jej świadczenia w drodze wyjątku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu – w terminie zakreślonym przez Sąd - wskazała, że wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu z uwagi na brak środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem M. Ł. Podniosła, że sytuacja materialna rodziny jest bardzo trudna, gdyż jest osobą chorą i niepracującą, pozostaje na utrzymaniu męża, który zarabia 1.340 zł brutto (952 zł netto). Wskazała też, że otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, a mężowi przyznany został dodatek mieszkaniowy w wysokości 121,12 zł, natomiast z przyczyn zdrowotnych i finansowych rodzina otrzymuje z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. zasiłek celowy specjalny, średnio co drugi miesiąc. Oświadczyła jednocześnie, że poza mieszkaniem męża o wielkości 33,70 m2 nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca wskazała, że na koszty związane z utrzymaniem mieszkania składa się czynsz – 302,07 zł, opłaty za energię elektryczną – 54,68 zł i gaz – około 34 zł oraz rachunki za telefon – około 50 zł. Ponadto na zakup leków wydaje łącznie około 100 zł miesięcznie, opłaca też składkę na ubezpieczenie w [...] – 25 zł, a także spłaca ratę do Spółdzielni Mieszkaniowej związaną z wymianą okna balkonowego, w kwocie 30 zł miesięcznie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Natomiast stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej oraz jej męża jest trudna – skarżąca nie pracuje, pozostając na utrzymaniu męża, który zarabia około 952 zł netto. Środków brakuje nawet na konieczną dietę, leczenie oraz leki, pomimo pomocy jaką zapewnia rodzinie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło