II SA/Wa 1420/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędzia WSA Adam Lipiński Asesor WSA Janusz Walawski Protokolant Łukasz Pilip po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r., Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. Zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz J. B. kwotę 63,30 (sześćdziesiąt trzy i 30/100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r., wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), którą odmówiono J. B. przyznania renty z tytuły niezdolności do pracy w drodze wyjątku z uwagi na niespełnienie warunków, o jakich mowa w tym przepisie. W uzasadnieniu decyzji podano, iż z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, iż w okresie od [...] grudnia 1966 r. do [...] lutego 2001 r., tj. na przestrzeni ponad [...] lat J. B. wykazał okres zatrudnienia w ilości 29 lat 8 miesięcy i 2 dni. W zatrudnieniu wnioskodawcy, w okresie od [...] grudnia 1992 r. do [...] stycznia 1996 r. wystąpiła kilkuletnia przerwa w ubezpieczeniu, co między innymi spowodowało brak uprawnień do świadczenia ustawowego. Ponadto ustalono, że prowadząc działalność gospodarczą w okresach od listopada do grudnia 1998 r. oraz od [...] kwietnia do czerwca 1999 r. nie odprowadzał on składek na własne ubezpieczenie społeczne. Całkowita niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona u zainteresowanego od [...] maja 2003 r., a zatem po upływie 2 lat i 3 miesięcy od ostatnio udokumentowanego okresu składkowego i nie można przyjąć, że wnioskodawca nie nabył uprawnień do renty wskutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia. Wskazywane przez niego trudne warunki materialne i brak środków utrzymania nie stanowią, w ocenie organu, wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, gdyż nie jest ono świadczeniem socjalnym przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. B. domagał się uchylenia powyższej decyzji i przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego przez wadliwą interpretację art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz naruszenie zasad przewidzianych w art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Zdaniem skarżącego, w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki z wymienionego przepisu art. 83 ustawy, zaś szczególną okolicznością, z powodu której nie wypracował prawa do renty w trybie zwykłym jest ciężka choroba i przebyte dwie operacje [...] z powodu której nie jest w stanie kontynuować pracy zawodowej. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) stanowi, że ubezpieczonym oraz pozostałym po nim członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolności do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej wysokości odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. W sprawie jest bezsporne, że u legitymującego się ponad 29-letnim stażem pracy i ubezpieczenia skarżącego, w okresie od [...] lutego 2001 r. do powstania całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji, której datę lekarz orzecznik ZUS określił na dzień [...] maja 2003 r., wystąpiła przerwa w zatrudnieniu, która w ocenie Prezesa ZUS nie była spowodowana szczególnymi okolicznościami. Ta kwestia, zdaniem Sądu, nie została jednak w zaskarżonej decyzji należycie rozważona. W sprawie bowiem nie uwzględniono, iż lekarz orzecznik stwierdził u skarżącego także częściową niezdolność do pracy od sierpnia 2002 r. Przyjął on, iż za datę powstania częściowej niezdolności do pracy okres pojawienia się [...] i rozpoznanie [...] i wskazał, że przed dniem [...] lutego 2001 r. ubezpieczony był zdolny do pracy. Występująca u skarżącego choroba miała zatem charakter długotrwały i ujawniła się po dłuższym czasie. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyjaśnieniach pełnomocnika skarżącego, złożonych na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, z których wynika, że w 1998 r. skarżący zwrócił się do Prezesa ZUS o przyznanie renty na ustawowych zasadach, gdyż już w tym czasie źle się czuł i nie mógł prowadzić działalności gospodarczej. Renta nie została mu jednak przyznana, bowiem rozpoznano u badanego jedynie [...] i stwierdzono, że jest on zdolny do pracy. Niewątpliwie należy więc przyjąć, że ówczesny stan zdrowia skarżącego przynajmniej w znacznym stopniu ograniczał jego możliwości do kontynuowania pracy zarobkowej. Prezes ZUS tych wszystkich kwestii nie wziął pod uwagę. Natomiast mogą one wskazywać, że brak kontynuacji działalności gospodarczej i przerw w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne wynikał z przyczyn spowodowanych chorobą skarżącego, a więc, że niewypracowanie przez niego świadczenia na zasadach ogólnych spowodowane było okolicznościami o charakterze szczególnym, uzasadniającym tym samym przyznanie mu renty w drodze wyjątku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.