II SA/Wa 1420/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-09
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która studiuje, nie pracuje, ale pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem, posiadającymi dom, samochód, oszczędności oraz łączny miesięczny dochód rodziny wynoszący prawie 7.000 zł brutto, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Łączny dochód rodziny, posiadane oszczędności oraz majątek pozwalają na stwierdzenie, że rodzina nie pozostaje w niedostatku, a koszty związane z leczeniem członków rodziny nie stanowią przeszkody do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją sytuację materialną i zdrowotną oraz sytuację rodziny. Rodzina posiada dom, samochód, oszczędności i osiąga miesięczny dochód brutto w wysokości ok. 7.000 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 9 września 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
M. S. wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że studiuje i nie pracuje, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami i dorosłym bratem, na ich utrzymaniu. Podniósł, że ojciec posiada I grupę inwalidzką, z uwagi na problemy z [...], brat choruje na nieuleczalną chorobę, natomiast on sam leczy się przewlekle. Wyjaśnił, że wymaga to stałego przyjmowania leków, rehabilitacji, a także kosztownego leczenia.
Oświadczył, że rodzice posiadają dom jednorodzinny o powierzchni 140 m2, samochód osobowy marki [...] (zakupiony z uzyskanego dofinansowania ze środków PFRON) oraz 30.000 zł oszczędności, a brat 3 ha ziemi w [...].
Podał, że na dochód rodziny składa się wynagrodzenie rodziców za pracę – matki w wysokości 3.000 zł, ojca wraz z rentą, w wysokości 3.300 zł oraz renta socjalna brata, w kwocie 650 zł – łącznie 6.950 zł brutto.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że łączny dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego skarżącego wynosi prawie 7.000 zł miesięcznie. Członkowie rodziny (poza skarżącym) posiadają stałe dochody, a także oszczędności w wysokości 30.000 zł. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawca oraz jego rodzina nie pozostają w niedostatku.
Jednocześnie do niezbędnych kosztów utrzymania należało zaliczyć opłaty związane z domem oraz wyżywienie, a także wydatki związane z leczeniem członków rodziny. Natomiast na obecnym etapie postępowania wnioskodawca powinien uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.
Jak już wcześniej wskazano koszty strony, związane z jej udziałem w sprawie, mogą zostać pokryte z budżetu państwa jedynie w przypadku, gdy jej dochody (ewentualnie rodziny, na utrzymaniu której pozostaje) oraz stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych i często nie wystarczają nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb (opłacenie kosztów utrzymania mieszkania oraz wyżywienie).
W związku z powyższym trzeba uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło