II SA/Wa 1424/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-21
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Przemysław Szustakiewicz, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zobowiązać stronę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, jeśli kwestia uznania strony za osobę bezrobotną nie została rozstrzygnięta ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zobowiązać strony do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, jeśli nie została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia uznania strony za osobę bezrobotną. W przypadku, gdy decyzja odmawiająca statusu bezrobotnego została uchylona przez sąd administracyjny, a organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu faktycznego, należy uchylić zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zobowiązującej W. W. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący kwestionował zasadność tej decyzji, twierdząc, że nie prowadził zarejestrowanej działalności gospodarczej w okresie pobierania świadczenia, a jedynie miał ją zarejestrowaną. Podniósł również, że decyzja odmawiająca mu statusu bezrobotnego absolwenta nie była prawomocna, co uniemożliwiało żądanie zwrotu świadczenia. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o zwrocie świadczenia, opierając się na stwierdzeniu o podjęciu działalności gospodarczej i pobraniu świadczenia na podstawie nieprawdziwych oświadczeń.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty R. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesorzy WSA Przemysław Szustakiewicz, Janusz Walawski, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję W. [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 28 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 68, poz. 56), utrzymał w mocy decyzję Starosty R. nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 28 ust. 1, ust. 2 pkt 1, zobowiązującą W. W. do zwrotu niezależnie pobranego świadczenia w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...] Starosta R. orzekł o odmowie uznania W. W. za bezrobotnego absolwenta z powodu podjęcia przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] lipca 2002 r. W związku z tym pobrany przez niego zasiłek dla bezrobotnych w okresie od [...] lipca 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. jest nienależny i podlega zwrotowi, stosownie do postanowień powołanego art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. W. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty R., zarzucając naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2f oraz art. 28 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przyznał, że w okresie pobierania świadczenia (od [...] lipca 2002 r. do [...] grudnia 2002 r.) miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, ale tej działalności nie prowadził. Działalność gospodarczą rozpoczął dopiero [...] maja 2003 r. Podniósł, że uzyskując status bezrobotnego absolwenta decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. i składając oświadczenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej – oświadczył prawdę. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniem, że w okresie od [...] lipca 2002 r do [...] grudnia 2002 r. pobierał nienależne świadczenie wypłacone dla bezrobotnego absolwenta.
Zarzucił ponadto, że decyzja Starosty R. z dnia [...] maja 2003 r., znak [...], o odmowie uznania go za bezrobotnego absolwenta, zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 23 września 2005 r. sygn. akt: I OSK 43/05, nie jest prawomocna. Dlatego też, zdaniem skarżącego, brak było podstaw do obciążenia go obowiązkiem zwrotu pobranego świadczenia w okresie od [...] lipca 2002 r. do [...] grudnia 2002 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpatrując skargę W. W. pod tym kątem, Sąd uznał, że jego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialno-prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 28 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z treści tego przepisu wynika, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie, obowiązana jest do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń.
Organ podejmujący decyzję w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, związany jest regułami procedury administracyjnej. Winien więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 3, art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. W niniejszej sprawie organy nie przestrzegały wszystkich tych reguł procesowych, czego dowodem są przede wszystkim uzasadnienia zaskarżonych decyzji.
W uzasadnieniach decyzji powołano decyzję Starosty R. z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...], odmawiającą uznania W. W. od [...] lipca 2002 r. za osobę bezrobotną. Odwołanie W. W. od tej decyzji Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] pozostawił bez rozpoznania, uznał bowiem, że odwołanie złożone zostało po terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 września 2005 r. sygn. akt OSK 43/05, uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., uznał bowiem, że W. W. odwołanie od decyzji Starosty R. w przedmiocie odmowy uznania skarżącego za osobę bezrobotną wnosi z dniem [...] lipca 2002 r.
Wydając zaskarżone decyzje, organ I instancji, jak i Wojewoda [...] pominęły fakt, że nierozstrzygnięta została ostateczną decyzją kwestia uznania skarżącego za osobę bezrobotną.
Wobec błędnego ustalenia stanu faktycznego, Sąd, na podstawie art. 145 § 1c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło