II SA/Wa 1425/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-07
Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła dokumentów źródłowych potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w sposób wystarczający do oceny przez sąd. Mimo wezwania, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów źródłowych, co uniemożliwiło ustalenie, czy rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Strona oświadczyła, że nie osiąga dochodów, a jej majątek to dom i działka rolna. Sąd wezwał stronę do przedstawienia dokumentów źródłowych potwierdzających stan majątkowy i możliwości płatnicze, w tym wyciągów z rachunków bankowych oraz informacji o ewentualnym zbyciu samochodu i nieruchomości. Strona nie wykonała wezwania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. z dnia 11 lipca 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W treści formularza wniosku A.W. oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z pełnoletnim synem.
Z kolei, w odniesieniu do źródeł utrzymania, podała, że ani ona ani jej syn nie osiągają żadnego dochodu. Na majątek rodziny składa się dom o pow. 80 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 500 m2.
Skarżąca wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła wraz ze skargą na ww. decyzję Prezesa ZUS. Do powyższych dokumentów skarżąca dołączyła również kserokopie ofert pracy w pośrednictwie otwartym oraz kserokopię karty wizyt w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. Nadto złożyła kopię dokumentów z postępowania administracyjnego, a mianowicie wniosek o przyznanie świadczenia, obydwie wydane przez Prezesa ZUS decyzje administracyjne oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Natomiast z treści podania (wniosku) dołączonego do skargi i wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało, że zarówno skarżąca, jak i jej syn są osobami bezrobotnymi. W podaniu tym skarżąca wskazała też, że z uwagi na trudną sytuację majątkową będzie zmuszona do sprzedaży samochodu o wartości 20.000 zł oraz działki rolnej o pow. 518 m2. Podał, że wymienione składniki majątek należały do masy spadkowej po zmarłym mężu, a uzyskane w ten sposób środki zostaną przeznaczone na pokrycie kosztów przyłączenia zajmowanego domu mieszkalnego do kanalizacji miejskiej, spłaty długu zaciągniętego u najbliższej rodziny oraz pokrycia bieżących, podstawowych wydatków.
W formularzu wniosku, w ramach jego rubryki 7. dotyczącej majątku, skarżąca wymieniła jednak tylko dom mieszkalny oraz działkę rolną, a podrubryki: 7.2.1 "poosiadane zasoby pieniężne" i 7.2.2. "przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3.000 euro" wypełniła poprzez ich zakreślenie.
Wobec powyższego w piśmie z dnia 9 sierpnia 2013 r. skarżąca została wezwana do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających stan majątkowy oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych - przez siebie i syna - rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Skarżąca została także zobowiązana do złożenia dodatkowego oświadczenia zawierającego informację, czy składniki majątku (samochód osobowy, nieruchomość) zostały zbyty, a jeżeli tak, to kiedy i w jakiej wysokości skarżącą i jej syn uzyskali środki pieniężne z tego tytułu.
Mimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu 21 sierpnia 2013 r., skarżąca wezwania tego nie wykonała.
W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony.
W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony.
Skarżąca nie uzupełniła bowiem niewystarczającego do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych oświadczenia zawartego w formularzu wniosku.
I tak, mimo, iż skarżąca, wskazała na brak jakichkolwiek oszczędności, to nie złożyła do akt wyciągów z posiadanych przez siebie i syna rachunków bankowych, ani nie zaprzeczyła, że rachunki takie wraz z synem posiada. Nie wyjaśniła też, czy dokonała zbycia określonych składników majątku, mimo iż w formularzu wymieniła tylko dom mieszkalny i nieruchomość rolną, a oświadczenie o zamiarze zbycia samochodu i nieruchomości złożyła w dokumencie, na który powołała się składając skargę i wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca nie złożyła zatem takich dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie, czy rodzina dysponuje jakimikolwiek oszczędnościami i jaka jest ich ewentualna wysokość, a w dalszej konsekwencji, czy posiadane oszczędności w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżącej i jej syna pozwoliłyby na poniesienie w niniejszej sprawie kosztów ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru
W rezultacie, odstępując od wykonania opisanego wezwania, skarżąca uniemożliwiła ustalenie, czy rzeczywiście, nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna.
Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło