II SA/Wa 1426/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-20
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód po potrąceniach wynosi 460 zł miesięcznie, ma prawo do pomocy prawnej w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli utrzymuje studiującą córkę i spłaca kredyt?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód po potrąceniach wynosi 460 zł miesięcznie, ma prawo do pomocy prawnej w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna wnioskodawczyni, uwzględniająca niskie dochody, utrzymanie studiującej córki, spłatę kredytu oraz konieczność ponoszenia kosztów codziennego utrzymania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną, utrzymywanie studiującej córki, niskie dochody z emerytury po potrąceniach, spłatę kredytu oraz konieczność leczenia. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla W. B. adwokata i zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla W. B.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Prezesa Rady Ministrów nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego postanawia 1. ustanowić dla W. B. adwokata, 2. zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla W. B.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 powołanej ustawy) – następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z córką, która jest studentką. Podniosła, że nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. Oświadczyła, że – po uwzględnieniu potrąceń z emerytury – uzyskuje jedynie 460 zł, córka zaś pobiera stypendium socjalne. Do skargi wniesionej do Sądu strona załączyła m.in. zaświadczenie ZUS z dnia [...] r. stwierdzające, że strona pobiera emeryturę w wysokości 767,83 zł, a kwota do wypłaty, po dokonaniu potrącenia,
we wrześniu wynosiła 468,78 zł. Załączyła również wezwanie komornika sądowego
z dnia [...] r. do dokonania potrąceń z emerytury. Oświadczyła, że do dnia
5 stycznia 2009 r. spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi 200 zł. Wskazała na konieczność leczenia oraz fakt, że pomoc społeczna jest jedynie symboliczna. Podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 37,85 m2, żadnego innego majątku, w tym oszczędności nie posiada.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa
do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza,
że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest niezwykle trudna. Strona uzyskująca emeryturę w wysokości 767,83 zł ma na utrzymaniu studiującą córkę. Już okoliczność, że córka uzyskuje stypendium socjalne świadczy, że dochód we wspólnym gospodarstwie domowym jest niski. Nawet bez uwzględnienia kwoty potrącenia dokonanego we wrześniu z emerytury skarżącej stwierdzić należy, że uzyskiwane świadczenie, biorąc pod uwagę konieczność spłaty kredytu a także ponoszenie kosztów codziennego utrzymania rodziny, nie pozwala na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb
i z pewnością nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i córki. Wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 1 i pkt. 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło