II SA/Wa 1427/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-27

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej przeniesienia na inne stanowisko służbowe powinien zostać oddalony, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach ze stosunków służbowych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej przeniesienia na inne stanowisko służbowe podlega oddaleniu, ponieważ przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. d) przewidują ustawowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach ze stosunków służbowych. Skutek zwolnienia następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi, a sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli pomimo osiąganego dochodu, wydatki gospodarstwa domowego uniemożliwiają poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji dotyczącą przeniesienia na inne stanowisko służbowe. Wnioskodawca wykazał dochód w wysokości ok. 5.300 zł brutto miesięcznie, przy czym średnie miesięczne wydatki gospodarstwa domowego wyniosły co najmniej 700 zł, a dodatkowo ponosił miesięczną ratę pożyczki w wysokości 750 zł oraz koszty korepetycji córki w wysokości ok. 350 zł.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla A. K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. z dnia 4 lutego 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla A. K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. A. K. wnioskiem z dnia 4 lutego 2009 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku uzupełnionego złożonymi, w wykonaniu wezwania Sądu, dokumentami źródłowymi oraz dodatkowym oświadczeniem, wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnią, uczącą się córką i osiąga w nim dochód miesięczny w łącznej wysokości ok. 5.300 zł brutto. Z kolei, źródłem tego dochodu jest kwota wynagrodzenia skarżącego oraz jego żony. Ponadto ze złożonych do akt dokumentów źródłowych i oświadczenia (pismo z dnia 21 lutego 2009 r.) wynika, że średnie miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym skarżącego, w okresie ostatnich trzech miesięcy, wyniosły każdorazowo co najmniej 700 zł (energia elektryczna, opłaty za telefon, opłaty za leki i zajmowany lokal mieszkalny), a do pozostałych wydatków w gospodarstwie zalicza się: miesięczna rata zaciągniętej pożyczki w wysokości 750 zł oraz koszty korepetycji córki ok. 350 zł miesięcznie. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi A. K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o przeniesieniu na inne stanowisko służbowe, a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków ze stosunków służbowych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Wprawdzie wykazany w niniejszej sprawie dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi przeszło 5.000 zł brutto, niemniej jednak dochód ten podlega każdego miesiąca zmniejszeniu o kwotę stałych wydatków – ok. 1800 – a po odliczeniu powyższej kwoty musi wystarczyć na zaspokojenie potrzeb trzech osób, w tym pozostającej bez dochodu, uczącej się córki skarżącego. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło