II SA/Wa 1427/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej do ochrony osobistej – oddala skargę – Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] kwietnia 1991 r. nr I.dz.[...], skarżący K. F. otrzymał pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej do ochrony osobistej. Prokurator Prokuratury Rejonowej w P. pismem nr [...], które wpłynęło do organu w dniu 28 stycznia 2014 r., załączył pismo biegłego sądowego z zakresu psychologii który powziął wątpliwości co do posiadania przez skarżącego broni palnej gazowej. Wobec zaistnienia powyższego faktu, [...] Komendant Wojewódzki Policji pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr L.dz.[...], zobowiązał skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz dostarczenia orzeczeń w terminie 14 dni od daty otrzymania powyższego pisma. Ponieważ wymieniony nie dopełnił nałożonego na niego obowiązku, [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr L.dz.[...] cofnął skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni gazowej do ochrony osobistej, a po złożeniu przez skarżącego odwołania od powyższej decyzji, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, bowiem skarżący przedłożył do akt postępowania orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] oraz orzeczenie psychologiczne z dnia [...] września 2014 r. nr [...] z których wynika, że nie należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy o broni i amunicji, a więc może dysponować bronią. [...] Komendant Wojewódzki Policji pismami z dnia [...] października 2014 r. nr L.dz.[...], wniósł odwołanie od powyższych orzeczeń odpowiednio do Instytutu Medycyny Wsi w L. i do podmiotu wyznaczonego przez Wojewodę [...]. Instytut Medycyny Wsi pismem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] poinformował organ, że skarżący nie stawił się na termin badania odwoławczego w dniu 22 stycznia 2015 r., ani też nie wystąpił z wnioskiem o zmianę terminu, zaś psycholog M. L. z Wojewódzkiej Komisji Odwoławczej ds. osób starających się o posiadanie broni poinformował organ pismem z dnia 25 lutego 2015 r., że wymieniony zrezygnował z badania w trybie odwoławczym. W tej sytuacji [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr L.dz.[...], działając na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576), cofnął skarżącemu K. F. pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej do ochrony osobistej. W uzasadnieniu – wskazując na opisane w podstawie prawnej przepisy, § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898) i ich treść oraz na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że ponieważ skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, racje interesu społecznego przeciwstawiają się dalszemu posiadaniu przez niego prawa do broni. Dalej podał, że z uzyskanej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego opinii psychologicznej sporządzonej w dniu [...] stycznia 2014 r. przez biegłego sądowego z zakresu psychologii mgr D. R. na potrzeby Prokuratury Rejonowej w P. do sprawy [...] stwierdzono u skarżącego zaburzenia funkcjonowania społeczno – emocjonalnego, które mogą być zaburzeniami o cechach urojeniowych, prześladowczych, dotyczących przeświadczenia o zagrożeniach bezpieczeństwa, zaburzenia funkcjonowania poznawczego. Ponadto biegła stwierdziła, że w celu pełnego i ostatecznego zweryfikowania stanu psychicznego opiniowanego wskazanym jest ewentualne poddanie go badaniu biegłych lekarzy psychiatrów. Zatem niedopełnienie przez skarżącego obowiązku poddania się badaniom lekarskiemu i psychologicznemu, wiąże się z brakiem potwierdzenia zdolności psychofizycznej osoby do dysponowania bronią i zachowanie takie narusza interes społeczny i słuszny interes obywateli, o którym mowa w art. 7 k.p.a. Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący miał prawo do brania czynnego udziału w postępowaniu w tym zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami, składania wniosków i dowodów (art. 10 k.p.a.), a z uwagi na to, iż nie skorzystał z tego prawa, decyzję wydano w oparciu o posiadane materiały.  W odwołaniu z dnia [...] maja 2015 r. skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją uznając ją za bzdurną i podał, że usiłowano się włamać do jego domu oraz straszono go, więc broń jest mu niezbędna do obrony koniecznej. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji uprawnia właściwy organ Policji do zobowiązania posiadacza pozwolenia na broń do poddania się przez niego badaniom lekarskim i psychologicznym w przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia, co do zdrowotnych i psychicznych możliwości dysponowania przez niego bronią. Kwestie natomiast badań psychologicznych i lekarskich osób posiadających pozwolenie na broń regulują przepisy ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898, ze zm.). Rozporządzenie to stanowi również, że od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego przysługuje odwołanie tak osobie poddanej badaniom, jak i komendantowi wojewódzkiemu Policji, a wydane w tym trybie orzeczenia mają walor ostatecznych (§ 8 pkt 9). Następnie powołał się na ustalenia organu pierwszej instancji i wskazał, że obowiązek określony w art. 15 ust. 5 ustawy, nie ma żadnego związku z terminem ważności pozwolenia na broń (zgodnie z art. 9 ust. 6, pozwolenia na broń, w tym także wydane przed jej wejściem w życie, są bezterminowe) i dotyczy badań w obu instancjach, bowiem żaden przepis prawa nie zwalnia posiadacza broni ani osoby ubiegającej się o pozwolenie od poddania się badaniom w trybie odwoławczym, jeśli ich inicjatorem jest uprawniony do takiego działania organ Policji. Dlatego też powoływanie się przez skarżącego na pozytywne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w pierwszej instancji nie daje podstaw do zachowania mu pozwolenia na broń palną gazową, skoro odmówił poddania się procedurze odwoławczej, uniemożliwiając w ten sposób wydanie orzeczeń ostatecznych. Skarżący faktycznie nie potwierdził, że nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy, tj. osób z zaburzeniami psychicznymi lub o znacznie ograniczonej sprawności psychoruchowej (pkt 2), wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (pkt 3) czy uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (pkt 4). W takich przypadkach ustawodawca dał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń, prawo do jego cofnięcia. W myśl bowiem art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ Policji może cofnąć pozwolenie, jeżeli osoba je posiadająca nie zastosuje się do obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Zachowanie więc pozwolenia na broń uzależnione jest od spełniania przez jego posiadacza rygorystycznych wymogów ustawy, a jednym z nich jest przedstawienie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego w myśl dyspozycji art. 15 ust. 5 ustawy tak w pierwszej, jak i w drugiej instancji, potwierdzających możliwość dysponowania bronią. Skoro skarżący go nie wypełnił, racje interesu społecznego sprzeciwiają się dalszemu posiadaniu przez niego prawa do broni. Oceniając zatem zebrany materiał dowodowy w świetle dyspozycji art. 7 k.p.a., na treść rozstrzygnięcia nie mogą wpłynąć argumenty skarżącego zawarte w odwołaniu, iż broń jest mu potrzebna do obrony koniecznej, skoro ostatecznie nie potwierdził w prawem przewidziany sposób, iż jest zdolny do dysponowania nią. Zatem odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a w celu zapewnienia sobie poczucia bezpieczeństwa, skarżący może nabyć inne środki ochrony osobistej, które znajdują się w wolnej sprzedaży (np. ręczny miotacz gazu obezwładniającego), których posiadanie nie wymaga przedstawiania właściwemu organowi Policji aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący K. F. podał, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, bowiem pozwolenie zostało mu przyznane bezterminowo i w dalszej części powołał się na zarzuty zawarte w odwołaniu, zaś badająca go psycholog D. R. w zdenerwowaniu "zadawała bzdurne pytania" W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Z kolei według art. 15 ust. 1 pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej (pkt 2), wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (pkt 3), uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (pkt. 4). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie doszło do ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż skarżący K. F. należy do osób, wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 3 cytowanego już wyżej przepisu, bowiem Prokurator Prokuratury Rejonowej w P. pismem nr [...], załączył pismo biegłego sądowego z zakresu psychologii który powziął wątpliwości co do posiadania przez skarżącego broni palnej gazowej. Mianowicie biegła sądowa z zakresu psychologii w opinii psychologicznej sporządzonej w dniu [...] stycznia 2014 r. stwierdziła u skarżącego zaburzenia funkcjonowania społeczno – emocjonalnego, które mogą być zaburzeniami o cechach urojeniowych, prześladowczych, dotyczących przeświadczenia o zagrożeniach bezpieczeństwa, zaburzenia funkcjonowania poznawczego. Ponadto biegła stwierdziła, że w celu pełnego i ostatecznego zweryfikowania stanu psychicznego opiniowanego wskazanym jest ewentualne poddanie go badaniu biegłych lekarzy psychiatrów. W świetle powyższego zatem, organ Policji mógł zobowiązać skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, co uczynił za pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr L.dz. [...]. Następnie skarżący K. F. przedłożył organowi orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] oraz orzeczenie psychologiczne z dnia [...] września 2014 r. nr [...] z których wynikało, że nie należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy, a więc może dysponować bronią. Jednak w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.), od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie, które przysługuje osobie ubiegającej się oraz właściwemu organowi Policji (ust. 2) i w myśl ust. 9, orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. W niniejszej sprawie [...] Komendant Wojewódzki Policji skorzystał z powyższych uregulowań prawnych i pismami z dnia [...] października 2014 r. nr L.dz.[...], wniósł odwołanie od powyższych orzeczeń, odpowiednio od orzeczenia lekarskiego do Instytutu Medycyny Wsi w L., a od orzeczenia psychologicznego, do podmiotu wyznaczonego przez Wojewodę [...]. Z kolei – jak podał organ w zaskarżonej decyzji – Instytut Medycyny Wsi pismem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] poinformował organ, że skarżący nie stawił się na termin badania odwoławczego w dniu [...] stycznia 2015 r., ani też nie wystąpił z wnioskiem o zmianę terminu, zaś psycholog M. L. z Wojewódzkiej Komisji Odwoławczej ds. osób starających się o posiadanie broni poinformował organ pismem z dnia [...] lutego 2015 r., że wymieniony zrezygnował z badania w trybie odwoławczym. Natomiast w aktach administracyjnych brak jest dowodów doręczenia skarżącemu wezwań na powyższe badania, jednakże skarżący na rozprawie przed Sądem oświadczył, że "nie poddał się badaniom psychologicznym w trybie odwoławczym z powodu braku pieniędzy". Skoro zaś w myśl art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3 – 5, to mając na uwadze fakt, że skarżący K. F. nie poddał się co najmniej odwoławczemu badaniu psychologicznemu, które jest ostateczne, to zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sytuacji, co organ wyczerpująco opisał w zaskarżonej decyzji i na co wskazano już wyżej, kiedy biegły psycholog rozpoznał u skarżącego K. F. zaburzenia funkcjonowania społeczno – emocjonalnego, które mogą być zaburzeniami o cechach urojeniowych, prześladowczych, dotyczących przeświadczenia o zagrożeniach bezpieczeństwa, zaburzenia funkcjonowania poznawczego, to należy przyznać rację Komendantowi Głównemu Policji, iż racje interesu społecznego sprzeciwiają się, o czym mowa w art. 7 k.p.a., dalszemu posiadaniu przez skarżącego prawa do broni i przeważają nad jego słusznym interesem. Zatem organ mając na uwadze uznaniowy charakter decyzji w rozpoznawanej sprawie właściwie – w ocenie Sądu – dał prymat interesowi społecznemu. Dodać jednocześnie należy, że w przypadku decyzji wydanych na zasadzie uznania administracyjnego, Sąd kontrolując ich legalność, uprawniony jest jedynie do badania ich zasadności z prawem. Nie może natomiast wnikać w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Kontrola sądowa zmierza zatem do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej i czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Stad też mając na uwadze powyższe rozważania raz jeszcze stwierdzić należy, że organ działał w granicach przysługującego mu uznania administracyjnego, starannie przedstawiając w decyzji brane pod uwagę przesłanki. Rozpoznane bowiem u skarżącego przez biegłą psycholog zaburzenia nie dają gwarancji, że będzie on bezpiecznie korzystał z broni palnej gazowej do ochrony osobistej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.