II SA/Wa 1429/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-21
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Maria Werpachowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, doręczony stronie jedynie w formie kserokopii, wszedł do obrotu prawnego i mógł być przedmiotem merytorycznego rozpoznania odwołania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji?Ratio decidendi
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, doręczony stronie jedynie w formie kserokopii, nie wszedł do obrotu prawnego, ponieważ zgodnie z art. 109 § 1 K.p.a. decyzje administracyjne powinny być doręczane w oryginale. W związku z tym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie powinien był merytorycznie rozpatrywać odwołania od takiego rozstrzygnięcia, a jedynie stwierdzić jego niedopuszczalność.Stan faktyczny
Funkcjonariusz J. K. został zwolniony ze stanowiska radcy w Komendzie Głównej Policji i przeniesiony do innej jednostki na mocy rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji. Rozkaz ten został doręczony skarżącemu w formie kserokopii. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, rozpatrując odwołanie, uchylił rozkaz w części dotyczącej terminu zwolnienia i przeniósł daty, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra, uznając, że rozkaz Komendanta Głównego Policji nie wszedł do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze stanowiska służbowego i przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komendzie [....] Policji uchyla zaskarżoną decyzję.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 z późn. zm.) z dniem [...] kwietnia 2016 r. zwolnił J. K. – radcę Wydziału [...], z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] kwietnia 2016 r. przeniósł z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...]. Wskazanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Przedmiotowy rozkaz personalny doręczono stronie w dniu [...] kwietnia 2016 r.
W dniu [...] maja 2016 r. (data ze stempla pocztowego widocznego na kopercie) funkcjonariusz złożył, z zachowaniem ustawowego terminu, odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od powyższego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji, zarzucając przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów: art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 37a pkt 1 ustawy o Policji oraz art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700 z późn. zm.) oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i 4, art. 78 § 1 art. 80, art. 81, art. 105 § 1 i art. 107 § 1 i 3, art. 108 § 1 i art. 109 § 1 oraz art. 110 Kpa. Wobec powyższego funkcjonariusz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji albo przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. Ponadto strona wniosła o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności zaskarżonego rozkazu. Funkcjonariusz podkreślił m. in., że w konsekwencji wydania zaskarżonej decyzji został przeniesiony do Komendy [...], gdzie nie istnieje stanowisko radcy, czyli równorzędne z tym, które do tej pory zajmował. Tam przeniesiono go do dyspozycji właściwego przełożonego. Policjant wskazał na przebieg swojej służby, doświadczenie (największy staż spośród policjantów pełniących służbę w dotychczasowej komórce organizacyjnej), kwalifikacje, osiągnięcia itp., ale także skutki długoletniej służby w kontekście stanu zdrowia - zaawansowane stadium choroby [...], które wymagało przeprowadzenia operacji i stanowi aktualnie przesłankę do prowadzenia oszczędzającego trybu życia. Zainteresowany podkreślił, że zaskarżona decyzja została mu doręczona podczas pobytu na zwolnieniu lekarskim, oraz że nie był to oryginał rozstrzygnięcia a jedynie kopia poświadczona za zgodność. Policjant stwierdził, że nie jest prawdą twierdzenie organu o likwidacji jego stanowiska służbowego, albowiem liczba etatów w Policji od kilku lat jest stała i wynika z ustawy budżetowej. Przeprowadzona reorganizacja spowodowała jedynie modyfikację struktury Komendy [...] - uchylono stare etaty komórek organizacyjnych i wprowadzono nowe etaty. Zwiększenie liczby komórek organizacyjnych, które zastąpiły dotychczasowy [...] wskazuje, że liczba stanowisk w tych komórkach organizacyjnych uległa zwiększeniu.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) po rozpatrzeniu odwołania J. K. od rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] orzekającego o zwolnieniu ww. z dniem [...] kwietnia 2016 r. z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] kwietnia 2016 r. przeniesieniu z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zwolnienia ze stanowiska służbowego i przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...], orzekł, że zwolnienie z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego nastąpiło z dniem [...] kwietnia 2016 r., a przeniesienie do Komendy [...] nastąpiło od dnia [...] kwietnia 2016 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Na wstępie uzasadnienia powyższej decyzji organ podkreślił, iż służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej podlegającej określonym rygorom i ograniczeniom. Warunkiem jej pełnienia jest - wynikająca z art. 25 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 z późn. zm.) - dyspozycyjność, która polega na poddaniu się szczególnej dyscyplinie służbowej, jakiej każdy policjant winien się podporządkować. Granice tej dyspozycyjności określa ustawa o Policji oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze.
Stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny, w związku z czym przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Z tego też względu przepis art. 28 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że mianowanie, będące źródłem stosunku służbowego policjanta następuje na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków jej pełnienia. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną możliwość kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. Można zatem powiedzieć, że osoba decydująca się dobrowolnie na podjęcie służby w Policji rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SAB 8/99 z dnia 17 marca 1999 r.).
Przejawem tej szczególnej podległości służbowej są między innymi uprawnienia właściwego przełożonego do przeniesienia policjanta do pełnienia służby do innej jednostki organizacyjnej Policji.
Komendant Główny Policji, jako przełożony wszystkich funkcjonariuszy Policji, ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz w jej ramach - uwzględniając potrzeby służby – decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w Komendzie Głównej Policji i podległych jednostkach organizacyjnych.
W myśl art. 36 ust. 1 ustawy o Policji, policjant może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę.
Stosownie do ust. 2 ww. artykułu, do przenoszenia lub delegowania policjanta właściwi są: Komendant Główny Policji na obszarze całego państwa, Komendant CBŚP w odniesieniu do policjanta CBŚP w ramach tej jednostki organizacyjnej, komendant wojewódzki Policji na obszarze właściwego województwa, komendant powiatowy (miejski) Policji na obszarze właściwego powiatu (miasta). Jeżeli przeniesienie między województwami, a także między CBŚP a innymi jednostkami organizacyjnymi Policji, następuje w związku z porozumieniem zainteresowanych przełożonych policjanta, przeniesienia dokonuje komendant wojewódzki Policji właściwy dla województwa, w którym policjant ma pełnić służbę, a w przypadku przeniesienia do CBŚP - Komendant CBŚP.
W przedmiotowej sprawie, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] orzekł o zwolnieniu J. K. - radcy [...] z dniem [...] kwietnia z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] kwietnia 2016 r. przeniesieniu z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Należy zauważyć, że ustawodawca w przepisie art. 36 ust. 1 ustawy o Policji zezwala na uznaniowość właściwego organu przy podejmowaniu decyzji w sprawie przeniesienia do pełnienia służby albo delegowania do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości i nie określa wprost warunków i przesłanek tego przeniesienia.
Tak sformułowany przepis pozwala uznać, iż przeniesienie policjanta do innej jednostki pozostawione zostało uznaniu organu, który kierować się może kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonania ustawowych zadań Policji. Stosunek służbowy policjanta nie jest cywilnoprawnym stosunkiem pracy. Policjant jest funkcjonariuszem publicznym, nie świadczy pracy, lecz pełni służbę. Jego stosunek służbowy cechuje się nierównością stron, podporządkowaniem i dyspozycyjnością. Stąd też przełożony może władczo kształtować, w ramach obowiązującego prawa, sytuację prawną policjanta. Temu uprawnieniu odpowiada przywołany wyżej art. 36 ust. 1 i 2 cyt. ustawy.
Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja podjęta w przedmiocie przeniesienia służbowego może być dowolna i arbitralna. Wobec braku kryteriów i przesłanek przeniesienia konieczne ramy postępowania w tej kwestii określa art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23). Otóż organ zobowiązany jest przy tego typu decyzjach uznaniowych respektować słuszny interes strony i załatwić sprawę w sposób dla niej korzystny, jeśli nie sprzeciwia się temu interes społeczny.
W przedmiotowej sprawie Komendant Główny Policji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na zmiany w organizacji Komendy [...], na skutek których zmniejszeniu uległa o [...] liczba etatów w Komendzie [...]. Likwidacji uległo [...] etatów policyjnych, w tym stanowisko służbowe zajmowane przez policjanta. W uzasadnieniu stwierdzono, iż przeniesienie policjanta do Komendy [...] jest uzasadnione liczbą wakatów w tym garnizonie, która na dzień [...] kwietnia 2016 r. wynosiła [...] etatów.
Jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem Komendanta Głównego Policji nr 2 z dnia 1 kwietnia 2016 r. w sprawie regulaminu Komendy [...] (Dz. Urz. KGP z 2016 r., poz. 13) ustalony został regulamin Komendy [...] określający jej funkcje, strukturę organizacyjną, organizację i tryb kierowania, zadania komórek organizacyjnych oraz tryb wprowadzania kart opisów stanowisk pracy i opisów stanowisk pracy. Zarządzenie weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r. (§ 36 regulaminu). Tym samym utraciło moc zarządzenie nr 8 Komendanta Głównego Policji z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie regulaminu Komendy [...] (Dz. Urz. KGP poz. 25 z 2014 r. poz. 4 i 128 oraz z 2015 r. poz. 78).
Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że wprowadzenie nowego zarządzenia Komendanta Głównego Policji w sprawie regulaminu Komendy [...] powoduje planowane zmiany w jej zorganizowaniu, zgodnie z przyjętymi założeniami doskonalenia funkcjonalno - organizacyjnego Policji. Zmiany funkcjonalne i organizacyjne Komendy [...] zorientowane zostały na eliminację problemów związanych z organizacją, a także koncentracji uprawnień i odpowiedzialności. Należało zatem wypracować mechanizmy ułatwiające Komendantowi Głównemu Policji zarządzanie Policją jako organizacją, a także zmniejszające obciążenia etatowe i koszty funkcjonowania Komendy [...].
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie uchylenia etatu [...], który wszedł w życie z dniem [...] kwietnia 2016 r. uchylono ww. etat. W strukturze tej komórki znajdował się między innymi Wydział [...] i Wydział [...]. W uzasadnieniu rozkazu stwierdzono, że na bazie dotychczasowego [...] utworzone zostają następujące komórki organizacyjne Komendy [...], a mianowicie: [...].
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. wprowadzono etat Biura [...] Komendy [...]. W uzasadnieniu rozkazu wskazano, że do zadań Biura będzie należało prowadzenie obsługi [...]. Zgodnie z przyjętym założeniem zmian organizacyjnych w Komendzie [...] podjęto decyzję, że w Biurze [...] umiejscowiona zostanie komórka organizacyjna właściwa do spraw [...] w randze wydziału. Zgodnie z uzasadnieniem rozkazu, takie umiejscowienie komórki organizacyjnej właściwej do spraw [...] w Biurze [...] umożliwi zintegrowanie zagadnień związanych z obsługą funkcjonowania [...] oraz realizacją zadań na rzecz Komendy [...], jak również koordynowanie zadań [...]. Struktura organizacyjno - etatowa Biura [...], wprowadzona niniejszym rozkazem organizacyjnym, utworzona została z etatów występujących dotychczas w strukturze [...], w szczególności w strukturze komórek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie kształtowania [...] Komendanta [...], a także rozwoju [...]. W załączonym etacie Biura wyszczególniono Wydział [...] z [...] etatami policyjnymi.
Uwzględniając powyższe, organ stwierdził, że rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o przeniesieniu J. K. z Komendy [...] do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] został wydany przez właściwy organ oraz uwzględnia obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne. Rozstrzygnięcie nie ma charakteru dowolności, ponieważ jest konsekwencją zmian organizacyjnych opisanych wyżej. Skutkiem wprowadzonych zmian była m. in. likwidacja zajmowanego przez policjanta Stanowiska radcy Wydziału [...]. Podkreślenia wymaga fakt, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie kwestionuje zasadności dokonania zmian organizacyjnych w Komendzie [...], a także nie weryfikuje ich zakresu i kształtu. Ponadto w ocenie Ministra uchylenie starego etatu i wprowadzenie nowego oznacza w istocie likwidację wszystkich dotychczasowych stanowisk i utworzenie nowych. Wiąże się to z koniecznością wydania stosownych indywidualnych rozstrzygnięć administracyjnych o zwolnieniu ze stanowisk służbowych i ewentualnym mianowaniu na nowe stanowiska.
Zauważył też, iż w dotychczasowej strukturze [...] - w komórkach [...] - Wydział [...] i Wydział [...] - stan etatów policyjnych wynosił [...], co stanowi liczbę o [...] etatów większą od liczby etatów w strukturze Wydziału [...]. Ponadto zaznaczył okoliczność, że w ww. Wydziale [...] umieszczono Zespół [...] realizujący zadania zbieżne z tymi, które były realizowane w zlikwidowanym Wydziale [...]. Wskazał, że w Wydziale [...] istniało [...] policyjnych stanowisk etatowych radcy, natomiast w nowoutworzonym Zespole [...] Wydziału [...] istnieje tylko jedno takie stanowisko, a ponadto [...] policyjne stanowiska etatowe eksperta.
Komendant Główny Policji, podejmując decyzję o przeniesieniu skarżącego do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...], uwzględnił liczbę wakatów w garnizonie podległym Komendantowi [...], która na dzień [...] kwietnia 2016 r. wynosiła [...], co stanowi 4,97 % całego stanu etatowego. Przy czym dla porównania w ościennych garnizonach liczba wakatów stanowi:
- w województwie [...]% stanu etatowego,
- w województwie [...] % stanu etatowego,
- w województwie [...] % stanu etatowego,
- w województwie [...] % stanu etatowego.
W tym stanie rzeczy słuszny interes funkcjonariusza, przejawiający się w dalszym pełnieniu służby w strukturach Komendy [...] i podwyższaniu swych kwalifikacji, musiał ustąpić konieczności dokonania zmian organizacyjnych oraz potrzebie wykorzystania dobrze wykwalifikowanej kadry policyjnej w innej jednostce organizacyjnej Policji. W sprawie nie doszło zatem do przekroczenia granic uznania administracyjnego, a zaskarżona decyzja jest uzasadniona, bowiem przez pryzmat właściwego zarządzania i podjętych działań oceniana jest sprawność Policji oraz jej skuteczność w zwalczaniu przestępczości i utrzymaniu porządku publicznego (zob. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 493/15).
Komendant Główny Policji posiada autonomiczne prawo w zakresie doboru kadr. W takiej sytuacji również interes służby (interes społeczny) polegający na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostek Policji przeważać będzie nad indywidualnym interesem policjanta.
Każdy policjant winien jest podporządkować się szczególnej dyscyplinie służbowej, wyrażającej się w potrzebie pełnienia służby w tej jednostce, i na takim stanowisku, na którym - w ocenie przełożonych - jego umiejętności i osiągnięcia zawodowe zostaną najlepiej wykorzystane dla potrzeb służby.
Przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie przeniesienie do innej jednostki organizacyjnej. Kwestia mianowania na konkretne stanowisko jest dokonywana przez nowego przełożonego osobowego policjanta, w następstwie przeniesienia w trybie art. 36 ust. 1 ustawy o Policji (wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1118/10). Sprawa mianowania na nowe stanowisko służbowe i ustalenia składników uposażenia zostanie rozstrzygnięta odrębną decyzją administracyjną (podlegającą również zaskarżeniu), do wydania której kompetencje posiada Komendant [...]. Podnoszone przez stronę: kwalifikacje, kompetencje oraz zdobyte doświadczenie, nie są kwestionowane przez organ, jednak potrzeby natury organizacyjnej zaważyły na konieczności podjęcia przedmiotowej decyzji. Fakt, iż policjant może na skutek zmiany zajmować się innymi zadaniami, jest naturalną konsekwencja zmiany miejsca wykonywania służby. Strona w wyniku zaskarżonej decyzji nie poniosła także szkody w postaci zmiany miejsca realizacji obowiązków służbowych - przeniesienie odbyło się w ramach tego samego garnizonu.
Biorąc pod uwagę powyższe poglądy doktryny i orzecznictwa w zakresie interpretacji przepisu art. 36 ust. 1 ustawy o Policji, organ II instancji stwierdził, iż Komendant Główny Policji, wydając zaskarżony rozkaz personalny, nie naruszył istoty przepisu art. 36 ust. 1 ustawy o Policji.
Komendant Główny Policji był uprawniony do dokonania powyższych zmian - zaskarżona decyzja mieści się w granicach nadanego Komendantowi Głównemu Policji upoważnienia ustawowego, a w konsekwencji należy uznać ją za uzasadnioną, albowiem poprzez pryzmat właściwego zarządzania i podjętych działań oceniana jest sprawność Policji oraz jej skuteczność w zwalczaniu przestępczości i utrzymaniu porządku publicznego.
W przedmiotowej sprawie nie naruszono art. 10 Kpa, gdyż ma ono w szczególności miejsce, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 253/08).
W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w sprawie nie naruszono art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i 4, art. 78 § 1 i art. 80 oraz art. 81 Kpa. Rozstrzygnięcie wydano na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Z punktu widzenia interesu służby, utożsamianego z interesem społecznym, przeniesienie skarżącego stało się uzasadnione. W sposób wystarczający zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Przeprowadzenie dodatkowych dowodów wskazanych przez stronę nie jest konieczne dla oceny przedmiotowego rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie naruszono także art. 107 § 1 i § 3 Kpa, albowiem uzasadnienie decyzji wystarczająco przedstawia motywy, którymi kierował się organ, uznając rozstrzygnięcie Komendanta Głównego Policji za prawidłowe.
Odnośnie nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w pierwszej kolejności zauważyć, że w orzeczeniach sądów administracyjnych wielokrotnie przyjmowano pogląd zgodnie, z którym decyzji administracyjnej dotyczącej stosunku służbowego policjantów można nadać rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są wykładni ścisłej. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia organ podkreślił, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego V SA 686/97 ONSA 1998/4/147).
Organ pierwszej instancji, nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, miał na uwadze ważny interes społeczny tożsamy w tym przypadku z interesem służby, który wymaga podążenia za zmianami organizacyjno - etatowymi w Komendzie [...]. W kontekście powyższego zaskarżona decyzja, w ocenie organu II instancji, spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa, gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Tym samym niezasadne byłoby wnioskowane przez stronę uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. rozstrzyga, że zwolnienie funkcjonariusza z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego nastąpiło z dniem [...] kwietnia 2016 r., a przeniesienie do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] nastąpiło z dniem [...] kwietnia 2016 r. Zgodnie z art. 130 § 2 Kpa, wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej w terminie wstrzymuje wykonanie tej decyzji. Art. 130 § 3 Kpa stanowi, że powyższy przepis nie ma zastosowania jedynie w stosunku do decyzji, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności lub które podlegają natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a zatem jego wykonanie możliwe było po podpisaniu przedmiotowego rozkazu personalnego przez uprawniony organ i doręczeniu stronie. Wskazanie w tym rozkazie daty zwolnienia ze stanowiska służbowego wcześniejszej w stosunku do daty doręczenia rozkazu stronie narusza powyższe zasady, a w związku z tym organ odwoławczy postanowił skorzystać w tej materii z uprawnień reformacyjnych, uchylić rozkaz personalny w części dotyczącej terminu jego wykonania i orzec w tym przedmiocie.
Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiódł J. K. zarzucając zaskarżonej decyzji błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy: art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i 2, art. 37a pkt 1 oraz art. 38 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o Policji", art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700 z późn. zm.) w szczególności poprzez naruszenie w stosunku do mnie konstytucyjnej zasady równego traktowania oraz zignorowanie bogatego i jednolitego orzecznictwa sądowo-administracyjnego wskazanych przepisów ustawy o Policji, z którego wynika, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego w jednostce organizacyjnej Policji i przeniesienie go do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji jest dopuszczalne, o ile to zwolnienie i przeniesienie nastąpi wyłącznie na stanowisko równorzędne, a także przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w postaci obrazy: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 15, art. 77 § 1 i 4, art. 78 § 1, art. 80, art. 81, art. 105 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 108 § 1, art. 109 § 1, art. 110, art. 135, art. 136, art. 138 oraz art. 156 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "Kpa", w szczególności poprzez niepowiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, nieumożliwienie zapoznania się z aktami prowadzonego postępowania administracyjnym, nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu, niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, nieumożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, niewłaściwe uzasadnienie rozstrzygnięcia, nieuwzględnienie słusznego interesu strony zbieżnego z interesem społecznym, nierozpatrzenie wniosku o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszej instancji, niedoręczenie stronie oryginału (na piśmie) decyzji pierwszej instancji, utrzymanie w mocy niedoręczonej stronie decyzji pierwszej instancji wydanej ponadto z naruszeniem przepisów o właściwości oraz rażącym naruszeniem prawa, a także naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W oparciu o ww. zarzuty strona wniosła o:
1) uchylenie względnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego organu pierwszej instancji;
2) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W niezmiernie rozbudowanym uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty.
W szczególności podkreślono, że rozkaz personalny doręczono stronie za pośrednictwem poczty dopiero w dniu [...] kwietnia 2016 r. w formie kserokopii, na której w prawym dolnym rogu odciśnięto okrągłą pieczęć o treści "Komenda Główna Policji", poniżej odciśnięto podłużną pieczęć o treści "Za zgodność" oraz na odcisku okrągłej pieczęci umieszczono nieczytelną parafkę.
Strona dodała, iż o prowadzonym postępowaniu administracyjnym dowiedziała się dopiero w dniu [...] kwietnia 2016 r., tj. z chwilą odebrania z poczty przesyłki poleconej zawierającej kserokopię zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji, co oznacza że organ pierwszej instancji naruszył w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy szereg przepisów proceduralnych, w szczególności nie powiadomił funkcjonariusza o wszczęciu postępowania administracyjnego, nie zapewnił mu czynnego udziału w tym postępowaniu, nie umożliwił przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodów, przez co naruszył m.in. przepisy art. 10 § 1, art. 61 § 4 oraz art. 78 § 1 Kpa. Ponadto organ pierwszej instancji w sposób niedostateczny wyjaśnił stan faktyczny przedmiotowej sprawy i w konsekwencji nie uwzględnił ani interesu społecznego, ani też słusznego interesu strony, przez co dopuścił się naruszenia art. 7 Kpa in fine.
Skarżący podkreślił, że został zaskarżonym rozkazem personalnym przeniesiony z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] i w konsekwencji umieszczony w dyspozycji Komendanta [...], podczas gdy w Komendzie [...] w ogóle nie występuje stanowisko służbowe równorzędne do zajmowanego przeze mnie w Komendzie [...] stanowiska radcy w [...] grupie uposażenia zasadniczego ze stopniem etatowym [...], którego obsada pozostawałaby w gestii Komendanta [...]. Wykluczone jest zatem a priori wyznaczenie go przez Komendanta [...] na jakiekolwiek stanowisko równorzędne do zajmowanego przeze mnie dotychczas w Komendzie [...] stanowiska radcy.
Skarżący wskazał, ze zażądał przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności dołączenia do akt postępowania administracyjnego:
1. uwierzytelnionych kserokopii etatów wszystkich komórek organizacyjnych Komendy [...] przed reorganizacją oraz po reorganizacji, co pozwoli na przeprowadzenie szczegółowej analizy faktycznego zakresu zmian organizacyjno-etatowych wprowadzonych w Komendzie [...];
2. wykazu wolnych stanowisk służbowych w [...] grupie uposażenia zasadniczego ze stopniem etatowym [...] w Komendzie [...] na dzień [...]kwietnia 2016 r. oraz w dniach następnych do dnia podjęcia rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, ze szczególnym uwzględnieniem komórek organizacyjnych (biur), które przejęły zadania [...] przed reorganizacją, tj. [...];
3. wykazu stanowisk służbowych w [...] grupie uposażenia zasadniczego ze stopniem etatowym [...] w Komendzie [...], na które w dniu [...] kwietnia 2016 r. oraz w dniach następnych do dnia podjęcia rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy mianowano policjantów przeniesionych z innych jednostek organizacyjnych Policji;
4. wykazu wolnych stanowisk służbowych w [...] grupie uposażenia zasadniczego ze stopniem etatowym [...] w Komendzie [...] oraz podległych jej jednostkach organizacyjnych Policji na dzień [...] kwietnia 2016 r. oraz w dniach następnych do dnia podjęcia rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy;
5. wykazu wolnych stanowisk służbowych w [...] grupie uposażenia zasadniczego ze stopniem etatowym [...] w Komendzie [...] Policji oraz podległych jej jednostkach organizacyjnych Policji na dzień [...] kwietnia 2016 r. oraz w dniach następnych do dnia podjęcia rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.
Zakwestionował również nadany zaskarżonemu rozkazowi personalnemu Komendanta Głównego Policji rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 108 § 1 Kpa decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a muszą być poddawane wykładni ścieśniającej. Stosownie do art. 110 Kpa, organ administracji publicznej jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
W uzasadnieniu skargi zwrócono też uwagę na to, ze organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutu niedoręczenia stronie w oryginale zaskarżonego rozkazu personalnego, i naruszenia w stosunku do strony konstytucyjnej zasady równego traktowania rozwiniętej w przepisach ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, a także zignorowania przez organy Policji bogatego i jednolitego orzecznictwa sądowo-administracyjnego przepisów art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 37a pkt 1 ustawy o Policji.
Skarżący zwrócił też uwagę na to, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Komendant [...] odmówił uzupełnienia decyzji w żądanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że skoro Komendant [...] był przełożonym właściwym do przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] i w tym właśnie zakresie wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., to uznać należy, że sprawa została w całości rozpatrzona i rozstrzygnięta. Brak zatem możliwości uzupełnienia decyzji o rozstrzygnięcie w zakresie wyznaczenia mnie na równorzędne stanowisko służbowe w Komendzie [...].
Strona wskazała również, iż długoletnia i intensywna służba w Policji wywarła również negatywny wpływ na jej stan zdrowia. W grudniu 2011 r. wykryto u niej bardzo zaawansowane stadium choroby [...], które [...] wymagało niezwłocznego leczenia operacyjnego. W lutym 2012 r. w trybie pilnym był operowany w Klinice [...] w W. Operacja się powiodła i zapobiegła ciężkiemu kalectwu, niestety nie przywróciła mu pełnej sprawności fizycznej. Po około 3-miesięcznej rehabilitacji w Klinice [...] w W. powrócił do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym. Lekarz medycyny pracy po badaniu kontrolnym i konsultacji z neurochirurgiem, dopuścił go do służby na stanowisku radcy w Komendzie [...]. Jednocześnie zostałem przez niego bezterminowo zwolniony z ćwiczeń fizycznych ze względu na stan zdrowia.
Odnosząc się do czasookresu przedmiotowej sprawy wskazał że w dniu [...] kwietnia 2016 r. odebrał z poczty w moim miejscu zamieszkania przesyłkę poleconą która, jak się okazało, zawierała kserokopię rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendanta Głównego Policji w przedmiocie zwolnienia z dniem [...] kwietnia 2016 r. z zajmowanego stanowiska radcy Wydziału [...] i z dniem [...]kwietnia 2016 r. przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...].
Kolejnymi rozkazami personalnymi Komendanta [...] i Komendanta [...] został przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] i umieszczony w dyspozycji Komendanta [...]. W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego oraz powołanych w sentencji niniejszej skargi przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i 2, art. 37a pkt 1 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, a także art. 6, art. 19, art. 105 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 109 § 1 oraz art. 110 Kpa, wszystkie wskazane rozkazy personalne Komendanta [...], Komendanta [...] oraz Komendanta [...] naruszają prawo, albowiem zostały wydane przez organy Policji z naruszeniem przepisów o właściwości w warunkach przekroczenia uprawnień przypisanych tym organom przez przepisy prawa obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej. Rozstrzygnięcia te pomimo, iż indywidualnie stwarzają pewne pozory legalności, w rzeczywistości tworzą ukartowany w Komendzie [...] i bezwzględnie realizowany przez podległe jej organy ciąg bezprawnych rozstrzygnięć kadrowych, które łącznie prowadzą do ewidentnego obejścia prawa, pozbawienia mnie uprawnień wynikających z przepisów prawa m. in.: Konstytucji RP, ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, ustawy o Policji i Kpa oraz w efekcie podjętych bezprawnych działań - niezawinionej degradacji albo zwolnienia ze służby w Policji, z uwagi na i obiektywny brak możliwości wyznaczenia mnie przez Komendanta [...] na stanowisko równorzędne.
Skarżący zaakcentował, że poważne wątpliwości budzi doręczanie wszystkich wydanych w sprawie rozkazów personalnych i postanowień, a w tym rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendanta Głównego Policji poprzedzającego zaskarżoną decyzję [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, tylko w formie kserokopii i to nieprawidłowo uwierzytelnionych. Stosownie do przepisu art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się terminie czternastu dni od doręczenia decyzji stronie. Zgodnie z art. 109 § 1 Kpa decyzję doręcza się stronom na piśmie. Doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy kodeksu wiążą skutki prawne. Jak to trafnie podkreślono w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 3/08, LEX nr 468732 "Czynność doręczenia pisma (w tym także decyzji administracyjnej) została uregulowana w rozdziale 8 Kpa pt: Doręczenia (art. 39-49 Kpa). Normy te z uwagi na ich ogólny cel stanowią w istocie gwarancję przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Regulacje te mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Zatem nie mogą być interpretowane niejako na szkodę obywatela w sytuacji gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji". W orzecznictwie sądowo-administracyjnym oraz doktrynie dominuje pogląd, że przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału. Każda "kopia" decyzji, która zostaje doręczona stronom, musi być podpisana przez osobę (osoby) upoważnioną do wydania decyzji, przez co każdy egzemplarz jest decyzją na prawach oryginału. Nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy można pozostawić oryginał wydanej decyzji, a stronie doręczyć li tylko wypis lub odpis decyzji - por. postanowienie NSA z dnia 2 października 1998 r. sygn. akt II SA/Gd 1618/96, LEX nr 44208; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 782/10, LEX nr 9520600. Stanowisko takie jest także konsekwentnie prezentowane w piśmiennictwie. W komentarzach do Kodeksu postępowania administracyjnego zarówno prof. Janusz Borkowski jak i prof. Andrzej Wróbel jednoznacznie przyjmują, że przepis art. 109 § 1 Kpa zobowiązuje organ administracji do doręczenia stronie decyzji na piśmie, co należy rozumieć jako obowiązek doręczenia stronie oryginału pisemnej decyzji. C.H. Beck 2014, s. 470; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz LEX, 4 wydanie Wyd. Wolters Kluwer Polska 2011, s. 680-681. Także A. Skóra w glosie do wyroku SN z dnia 12 grudnia 2003 r., sygn. akt III RN 135/03, GSP-PO 2005, nr 1-2, poz. 31 wskazuje, że "przepis art. 109 § 1 k.p.a. stanowi expressis verbis o doręczeniu stronie "decyzji", a zatem jej oryginału, a nie odpisu, kopii, czy też wyciągu z protokołu posiedzenia organu kolegialnego. Uprawniony wydaje się zatem wniosek, iż gdyby ustawodawcy chodziło o doręczenie jedynie "odpisu" decyzji, przesądziłby o tym w wyraźny sposób zarówno w treści art. 109 Kpa, jak i innych przepisach dotyczących doręczenia pism uczestnikom postępowania administracyjnego (w szczególności art. 39 in. Kpa). Skoro zatem nie czyni tego wyraźnie, w sposób nie budzący wątpliwości, to zamiaru takiego przypisać mu nie można.
Przyjęcie tezy że organy Policji nie zdołały skutecznie doręczyć stronie wydanych przez siebie aktów, a przede wszystkim rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendanta Głównego Policji, skutkować powinno stwierdzeniem przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji niedopuszczalności wniesionego odwołania na podstawie art. 134 Kpa, a nie jego merytorycznym rozpatrzeniem (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 13 wydanie Wyd. C.H. Beck 2014, s. 532).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sentencji wyroku z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 477/09, (dostępny na stronie internetowej NSA) stwierdził, iż "Wymóg "doręczenia" spełniony jest wówczas, gdy strona otrzyma oryginał decyzji zawierający wszystkie wymagane w art. 210 Ordynacji podatkowej elementy. Nie spełnia tego wymogu doręczenie stronie wydruku komputerowego, kopii, kserokopii lub innego rodzaju odbitki oryginału decyzji bądź uwierzytelnionego odpisu. W rozumieniu cytowanego przepisu strona powinna otrzymać dokument z własnoręcznym podpisem osoby reprezentującej organ (wydającej decyzję). Bez znaczenia prawnego jest fakt dowiedzenia się przez stronę o treści decyzji poza przewidzianym w prawie trybem doręczenia decyzji. Dopóki decyzja nie zostanie doręczona stronie w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, nie wchodzi ona do obrotu prawnego. Obowiązkiem organu, który decyzję wydał jest podjęcie wszystkich przewidzianych prawem czynności zmierzających do doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania.".
W świetle tych wszystkich ustaleń skarżący stwierdził, że akta administracyjne przedmiotowej sprawy nie mogą dawać podstaw do uznania, iż rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendanta Głównego Policji, został wprowadzony do obrotu prawnego przez jego ogłoszenie lub doręczenie stronie. Przepis ten ustanawia jedną z ważniejszych konstrukcji prawnych dotyczących wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego. Decyzja wywołuje więc skutki prawne nie z chwilą jej sporządzenia, podpisania, czy opatrzenia datą lecz dopiero z datą jej doręczenia. Z tą datą wiąże ona organ, który ją wydał a stronie wskazuje sposób określenia jego praw i obowiązków. Decyzja nie doręczona stronie jest decyzją nieistniejącą (por. S. Babiarz i in. "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Warszawa 2009, Wyd. 5, s. 785; B. Adamiak i in. "Ordynacja podatkowa. Komentarz"., Wrocław 2006, s.787-788), nadto wyrok NSA z dnia 13 marca 2000 r., sygn. akt V SA 821/99; wyrok WSA w Warszawie z dnia 09 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 246/04). Jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym decyzja sporządzona (a więc spełniająca wymogi formalne), ale nie doręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani strony, co uzasadnia przyjęcie, iż decyzja administracyjna jest wydana z chwilą jej doręczenia (ogłoszenia) - por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2001 r., sygn. akt V SA 90/00, LEX nr 51328. Bez znaczenia prawnego jest tu rygor natychmiastowej wykonalności nadany rozkazowi personalnemu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendanta Głównego Policji. Rygor natychmiastowej wykonalności stanowi tylko jeden ze składników decyzji i powoduje w przypadku wejścia takiego rozstrzygnięcia do obrotu poprzez jego ogłoszenie lub doręczenie, że podlega ono wykonaniu mimo, iż biegnie termin do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1958/04, nie publ.).
Wydaje się zatem, iż w tej sytuacji zasadniczym problemem w sprawie była kwestia dopuszczalności wniesionego odwołania, którą powinien rozstrzygnąć organ odwoławczy. Kwestię tę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w ogóle pominął milczeniem, pomimo iż w odwołaniu w jego sentencji oraz na stronach 2 i 10 podniesiono fakt doręczenia tylko nieprawidłowo uwierzytelnionej kserokopii rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendanta Głównego Policji, a przez to naruszenie w szczególności przepisu art. 109 § 1 i art. 110 Kpa.
Ponadto, nawet gdyby przyjąć, że jednak nastąpiło skuteczne doręczenie w formie kserokopii wydanych przez organy Policji rozkazów personalnych i postanowień, to zarówno w dacie wejścia do obrotu prawnego rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendanta Głównego Policji - z dniem doręczenia stronie, tj. [...] kwietnia 2016 r. ustalonym przez organ odwoławczy jako data zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego w Komendzie [...], jak i w dniu [...] kwietnia 2016 r. ustalonym jako data przeniesienia mnie do Komendy [...], Komendant [...] nie był już moim przełożonym właściwym w sprawach osobowych i w związku z tym nie był uprawniony do podejmowania decyzji w sprawie określania statusu służbowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia zawarte w skarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w świetle najdalej idącego zarzutu skargi, sprowadzała się do oceny tego, czy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. zwalniający J. K. z zajmowanego stanowiska w Komendzie [...] i przenoszący J. K. do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...], wszedł do obrotu prawnego. Ustalenie wyżej nakreślonej kwestii miało kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. Rzutowało bowiem bezpośrednio na możliwość merytorycznej weryfikacji tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, a w rezultacie również przez Sąd administracyjny. Pamiętać bowiem należało o tym, że jedynie to rozstrzygnięcie organu I instancji, które weszło do obrotu prawnego, może zostać uznane za wiążący akt administracyjny, który wywołuje skutki prawne. Tylko więc taki akt, może być przedmiotem oceny w postępowaniu odwoławczym, gdyż zgodnie z treścią art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie służy od decyzji (odpowiednio rozkazu personalnego) wydanej w pierwszej instancji. Konsekwentnie więc, w sytuacji gdy do organu II instancji wpłynęłoby odwołanie od rozstrzygnięcia pierwszo instancyjnego, które nie weszło do obrotu prawnego – a więc od "nie aktu" – organ odwoławczy nie mogąc rozpoznawać go merytorycznie, winien stwierdzić niedopuszczalność odwołania.
Co się tyczy problematyki wejścia rozstrzygnięcia organu do obrotu prawnego, to została ona uregulowana w przepisie art. 109 § 1 K.p.a., zgodnie z którym decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Fakt zawarcia wyżej przywołanej regulacji w ustawie regulującej procedurę administracyjną świadczy o tym, jak wielką wagę ustawodawca przykładał do materii doręczenia stronie rozstrzygnięcia administracyjnego. Owo wielkie znaczenie, jakie dla bytu prawnego decyzji ma fakt jej doręczenia, jest oczywiście najzupełniej zrozumiały zważywszy na to, jak poważne skutki dla stron postępowania, jak również dla organu, rodzi wejście w życie decyzji.
Od tego momentu zaczyna ona przecież swój byt prawny, a więc wiąże strony postępowania i wywołuje skutki zarówno prawne, jak i faktyczne.
Biorąc pod uwagę ogromną wagę przykładaną przez ustawodawcę do kwestii doręczenia decyzji, jako uprawniona jawi się konkluzja, iż skutki prawne doręczenia nastąpią dopiero wówczas, gdy przedmiotem tego doręczenia będzie oryginał decyzji, a nie jakakolwiek jej kopia czy odpis.
Wniosek taki można wprost wyprowadzić z wykładni literalnej art. 109 § 1 K.p.a. Zakładając bowiem, że intencją ustawodawcy byłoby uzależnienie bytu prawnego decyzji od faktu doręczenia jej oryginału bądź odpisu, to racjonalny ustawodawca dałby temu wyraz w omawianej regulacji. Fakt zaś, że w art. 109 § 1 K.p.a. nie zostało zawarte sformułowanie "decyzję bądź jej odpis...", świadczy w ocenie tutejszego Sądu niezbicie o tym, że jedynie doręczenie stronie oryginału decyzji, będzie mogło zostać uznane za prawidłową formę realizacji wymogu opisanego w art. 109 § 1 K.p.a.
Za poprawnością powyższych konkluzji przemawia również wykładnia celowościowa i funkcjonalna omawianego przepisu, dokonywana przez pryzmat treści całego Rozdziału 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zwrócić bowiem należało uwagę na to, że jedynie oryginał decyzji, w przeciwieństwie do np. jej odpisu, musi zawierać wszelkie elementy o jakich mowa w art. 107 K.p.a. Skoro zaś ustawodawca uzależnił ważność decyzji od tego, czy spełnia wymogi formalne opisane w art. 107 K.p.a., to oczywistym jest, że adresat rozstrzygnięcia powinien mieć możliwość zapoznania się z oryginałem decyzji, aby móc samodzielnie zweryfikować poprawność danego aktu pod względem spełniania wymogów opisanych w ww. normie prawnej.
Jedynym więc gwarantem powyższego uprawnienia strony do możliwości oceny poprawności rozstrzygnięcia organu, jest doręczenie stronie decyzji w oryginale. Wszelkie jej zaś odpisy, czy kopie, z uwagi, bądź to na ewentualne uchybienia osób je sporządzających, bądź z uwagi na np. złą jakość kserokopii, mogą uniemożliwić stronie dokonania weryfikacji spełniania przez wydany akt, przesłanek formalnych wskazanych w normie art. 107 K.p.a.
Wyżej zaprezentowane stanowisko tutejszego Sądu, pozostaje w zgodzie z dominującymi w judykaturze, jak i doktrynie poglądami, sprowadzającymi się do stwierdzenia, iż przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału. Przyjmuje się na gruncie postępowania administracyjnego, że każda kopia decyzji doręczana stronom musi być podpisana przez osobę upoważnioną do wydania decyzji, przez co każdy egzemplarz jest decyzją na prawach oryginału. Nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy pozostawia się oryginał wydanej decyzji, a stronie (stronom) doręcza się tylko odpis decyzji. Z przepisu art. 109 § 1 wynika wprost, że stronom doręcza się decyzję, a nie jej odpis czy kopię. Ważne jest to, że doręczenie decyzji stanowi o jej wprowadzeniu do obrotu prawnego. Wprawdzie przyjmuje się, że decyzja rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej wydania (sporządzenia i podpisania), to jednak skutki prawne wywołuje dopiero z chwilą doręczenia (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 782/10).
Podobne do powyższego poglądy prezentowały też inne składy orzekające Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dla przykładu warto przywołać tu choćby tezę zawartą w wyroku NSA z dnia 11 października 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 966/15, iż: "przedmiotem doręczenia jest decyzja w formie pisemnej albo w formie wynikającej z przesłania jej środkami komunikacji elektronicznej, a nie jej kopia".
W podobnym duchu wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 987/14, wskazując, że: "przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału".
Przechodząc do materii niniejszej sprawy podkreślić należało, że niespornym jest, iż rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. zwalniający J. K. z zajmowanego stanowiska w Komendzie [...] i przenoszący J. K. do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...], nie został doręczony policjantowi w oryginale. Okoliczności tej nie kwestionował organ w trakcie trwania całego postępowania administracyjnego. Nadto okoliczność tę wykazał skarżący, okazując na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. otrzymaną od organu kopię spornego rozstrzygnięcia.
Zestawiając powyższą okoliczność z zaprezentowaną na wstępie niniejszego uzasadnienia wykładnią przepisu art. 109 § K.p.a. tutejszy Sąd doszedł do wniosku, że omawiany rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., wskutek braku doręczenia go stronie w oryginale, nie wszedł do obrotu prawnego. Do chwili obecnej powyższy rozkaz Komendanta Głównego Policji nie wywołał więc skutków prawnych, a więc nie może być traktowany jako wiążący strony akt administracyjny.
W takim stanie rzeczy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie miał przesłanek dla przyjęcia odwołania strony od ww. rozkazu KGP, czyli od "nie aktu" – do merytorycznego rozpoznania. Organ II instancji otrzymawszy powyższe odwołanie winien jedynie stwierdzić jego niedopuszczalność, jako odwołania wniesionego od nieistniejącego (bo znajdującego się poza obrotem prawnym) rozstrzygnięcia organu I instancji. Podejmując się zaś merytorycznego rozpoznania odwołania, organ II instancji naruszył zarówno normę art. 109 § 1, jak i 127 § 1 K.p.a., co sprawiło, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był zobligowany orzec, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do tego, aby ocenić jej całokształt, stosując się do sposobu rozumienia prawa zaprezentowanego przez tutejszy Sąd w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło