II SA/Wa 1431/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-08
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo strony, które zawiera wyrazy niezadowolenia z decyzji organu pierwszej instancji i zostało złożone w ustawowym terminie do wniesienia odwołania, ale nie jest jednoznacznie sformułowane jako odwołanie, powinno zostać potraktowane jako odwołanie, a organ powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania, zamiast wszczynać nowe postępowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo strony, które wyraża niezadowolenie z decyzji organu pierwszej instancji i zostało złożone w ustawowym terminie do wniesienia odwołania, powinno być traktowane jako próba zaskarżenia tej decyzji, nawet jeśli zawiera braki formalne. Organ powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania, zamiast wszczynać nowe postępowanie administracyjne. Pominięcie takiego pisma i wszczęcie nowego postępowania stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący S. L. kwestionował decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu mu prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Skarżący podnosił, że organ II instancji nie rozpoznał jego pisma z dnia 6 grudnia 2005 r., które uważał za odwołanie, i zamiast tego wszczęto nowe postępowanie. Zarzucał naruszenie przepisów KPA, w tym prawa do dwuinstancyjności postępowania i braku należytego informowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, WSA Adam Lipiński, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia[...] października 2004 r. nr 1294, działając w oparciu o przepis art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), umorzył postępowanie wszczęte wskutek wniosku S. L. o przydział osobnej kwatery stałej, złożonego w dniu 22 maja 1997 r. do Dyrektora Oddziału Rejonowego Garnizonu W..
Następnie pismami z dnia 20 grudnia 2004 r., 9 stycznia 2005 r. oraz 31 stycznia 2005 r. S. L. występował do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. o realizację prawa do zakwaterowania poprzez wypłatę ekwiwalentu oraz umożliwienie dalszego otrzymywania refundacji kosztów najmu mieszkania.
W dniu [...] marca 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wydał decyzję nr [...], którą przyznał S. L. prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W., uzasadniając to faktem, iż spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.).
W piśmie z dnia 3 sierpnia 2005 r., zatytułowanym "prośbą", S.L. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z prośbą o uchylenie powyższej decyzji przyznającej mu prawo zamieszkiwania we wskazanym lokalu mieszkalnym i rozpatrzenie jego wniosków o realizację prawa do mieszkania w postaci wypłaty ekwiwalentu. Prośbę uzasadnił bliskim terminem oddania do dyspozycji zakupionego lokalu mieszkalnego oraz trudnościami organizacyjnymi związanymi z przeprowadzką do wskazanego w decyzji lokalu.
Ustosunkowując się do wniosku S. L. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wydał w dniu [...]października 2005 r. decyzję, mocą której uchylił decyzję z dnia[...]marca 2005 r. nr [...]o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...]w W.. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący zawarł umowę o wybudowanie i ustanowienie odrębnej własności lokalu ze spółdzielnią mieszkaniową "[...]", zgodnie z którą planowany termin zakończenia I etapu budowy określono na [...] sierpnia 2005 r. W konsekwencji, organ uznał, iż biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż S.L. wniósł o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zamieszkiwania do lokalu, wydanie decyzji w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe.
Powyższą decyzję S.L. odebrał osobiście w dniu 23 listopada 2005 r., a następnie pismem z dnia 6 grudnia 2005 r., nazwanym przez skarżącego "prośbą", wystąpił do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej za pośrednictwem organu I instancji o zapoznanie się z jego sprawą, powołując się na przysługujący mu tryb odwoławczy. W piśmie tym zwrócił się o rozpatrzenie jego dotychczasowych próśb kierowanych do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. oraz –jednocześnie – dokonanie interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie do jego sytuacji.
Pismem z dnia [...] lutego 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. zawiadomił S. L. o ponownym wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, a następnie decyzją z dnia [...]marca 2006 r. nr [...] przyznał mu prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P., na czas pełnienia obowiązków na stanowisku asystenta Zakładu Diagnostyki Laboratoryjnej [...] MON. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 19 ust. 6 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, stosownie do którego wniosek S.L. z dnia 22 maja 1997 r. stał się wnioskiem Dyrektora Wojskowego Instytutu Medycznego –W., a decyzja stanowi realizację tego wniosku. Ponadto organ podniósł, iż S.L. jest żołnierzem służby stałej i pełni służbę w W., natomiast wyznaczony lokal spełnia warunki dotyczące powierzchni użytkowej przypadającej skarżącemu stosownie do przepisu art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 sierpnia 2004 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom służby stałej (Dz. U. Nr 185, poz. 1913)
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazywanie mu w dalszym ciągu świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. S. L. podniósł m. in. fakt zakupu mieszkania, którego jednakże nie może odebrać i zasiedlić z przyczyn leżących po stronie spółdzielni, która postawiła do dyspozycji lokal wybudowany niezgodnie z wcześniej zatwierdzonymi planami lokatorskimi. Jednocześnie, skarżący zobowiązał się do niezwłocznego powiadomienia na piśmie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. o odbiorze i zasiedleniu kupionego lokalu.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], przyznającej S. L. prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w myśl art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej żołnierzowi służby stałej od dnia wyznaczenia go na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przysługuje prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wszczyna wniosek dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub je zajmuje, natomiast prawną formą realizacji tego prawa jest decyzja o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wydawana przez właściwego terytorialnie dyrektora oddziału regionalnego Agencji. W świetle powyższego unormowania organ zwrócił uwagę, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego stwierdził, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. podjął właściwe i zgodne z przepisami prawa działania w kierunku realizacji prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym S.L.. Ponadto, strona została prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oraz o możliwości składania wniosków w tej sprawie, a zatem organ umożliwił jej czynny udział w toczącym się postępowaniu. Jednocześnie, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zwrócił uwagę, że skarżący nie zawarł w odwołaniu żadnych zarzutów w odniesieniu do decyzji wydanej przez organ I instancji, zaś sformułowane przez stronę okoliczności nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie są poparte jakimikolwiek dowodami. Ponadto, organ zwrócił uwagę na treść aneksu nr 1 do Umowy o wybudowanie i ustanowienie odrębnej własności lokalu zawartej [...] stycznia 2005 r. między Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" a S.L. i E.L., w której określono termin zakończenia II etapu budowy na [...] sierpnia 2005 r., natomiast skarżący nie podał nawet przybliżonego terminu usunięcia wad i usterek w lokalu, od czego uzależnia jego przyjęcie, a w konsekwencji także terminu zakończenia robót wykończeniowych. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podkreślił także ustawowy obowiązek organu realizacji prawa S.L. do zamieszkiwania, tym bardziej, że strona nie skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i nie złożył wniosku o niewydawanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.
Decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stała się przedmiotem skargi S. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na wstępie uzasadnienia skargi wskazał on, iż w dniu 7 grudnia 2005 r. w postępowaniu odwoławczym od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...]złożył pismo do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oczekując wydania przez ten organ ostatecznej decyzji oraz interpretacji przepisów prawa. Pomimo powyższego, nie została mu doręczona decyzja, ani jakakolwiek odpowiedź organu. Tymczasem Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wszczął kolejne postępowanie administracyjne w sprawie jego prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W dalszej części uzasadnienia skargi S. L. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego zarówno przez organ I instancji, jak i Prezesa WAM. Podniósł m. in., iż organ II instancji nie umożliwił mu szczegółowego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz ogłaszanych próśb, uwag i wyjaśnień, których nie mógł złożyć przed organem I instancji. Ponadto, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie zajął żadnego stanowiska w sprawie jego pisma odwoławczego z dnia 7 grudnia 2005 r., czym naruszył przepis art. 35 § 3, art. 36 oraz art. 138 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego. Zaniechanie to, zdaniem skarżącego, doprowadziło do wszczęcia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. kolejnego postępowania w tej samej sprawie, czyli wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Zarzucił także uniemożliwienie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. wzięcia udziału w postępowaniu, czym naruszył art. 10 § 1 oraz art. 7 kpa, natomiast Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej naruszył dwuinstancyjność postępowania, gdyż ograniczył się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji, nie rozstrzygając merytorycznie ponownie sprawy. S. L. podniósł, iż w przypadku, gdy organ II instancji miał wątpliwości odnośnie jego odwołania lub związane z brakiem dowodów mógł zwrócić się do niego o złożenie odpowiednich wyjaśnień, a nie dokonując powyższych czynności naruszył art. 10 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Jednocześnie, skarżący dodał, że intencją jego wszelkich działań było uzyskanie takiej decyzji administracyjnej, która pozwoliłaby mu na otrzymywanie w dalszym ciągu świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów najmu do czasu przeprowadzenia się wraz z rodziną do zakupionego mieszkania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie i przytoczył dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutu naruszenia dwuinstancyjności postępowania organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie istniała potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, gdyż organy obu instancji były w stanie rozpatrzyć sprawę na podstawie istniejących dokumentów. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego dotyczącego nierozpatrzenia jego odwołania z dnia 7 grudnia 2005 r. skierowanego do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej organ wskazał, że wystąpienie to nie zostało uznane za odwołanie od decyzji organu I instancji, która zawierała rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem strony. Zdaniem organu z treści tego pisma nie wynika, aby skarżący w jakikolwiek sposób był niezadowolony z wydanej decyzji. Ponadto skarżący nie zawarł w tym piśmie żadnych wniosków, a zatem należało je traktować jako prośbę o wykładnię przepisów prawnych dotyczących instytucji związanych z zakwaterowaniem. Potwierdzeniem tej tezy jest także fakt, iż skarżący zaadresował to pismo niezgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zwrócił również uwagę, iż S.L. dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sformułował konkretne zastrzeżenia proceduralne. Skarżący nie dotrzymał także terminu, jaki wskazał w odwołaniu, który miał być ostateczną datą przeprowadzenia się do zakupionego lokalu spółdzielczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] zostały wydane z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej, bądź wydaje decyzję w sprawie wypłacania zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w wysokości 50 % maksymalnej stawki opłat za używanie lokalu. Decyzja o prawie zamieszkiwania może obejmować zasób mieszkaniowy towarzystwa budownictwa społecznego oddanego Agencji do dyspozycji na podstawie umowy oraz zasób mieszkaniowy pozyskiwany przez Agencję na podstawie innych tytułów prawnych.
Jednocześnie na podstawie art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 cyt. wyżej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, które wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż zgodnie z art. 128 kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji, chyba, że przepisy szczególne ustalają inne wymogi co do treści odwołania. W związku z powyższym należy podkreślić, iż jakkolwiek wywołanie skutków prawnych czynności procesowej strony uzależnione jest od spełnienia określonych wymagań co do formy i terminu oraz trybu jej dokonania, to jednak najważniejsza jest jej treść, czyli żądanie strony. W orzecznictwie wskazuje się, iż czynnikiem przesądzającym zakwalifikowanie żądania strony jako odwołania jest złożenie przez nią w ustawowym terminie do wniesienia odwołania pisma wyrażającego niezadowolenie z wydanej, nieostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2001 r. sygn. akt I SA 637/00 publ. LEX nr 54521, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1996 r. sygn. akt III ARN 14/96 publ. OSNP 1997/2/16).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż pismo S.L. datowane na dzień 6 grudnia 2005 r. (organ wskazuje na datę wpływu do Oddziału Regionalnego WAM w W., czyli - 7 grudnia 2005 r.) zostało złożone w ustawowym terminie do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2005 r. Ponadto nie ulega wątpliwości, że skarżący, pomimo błędnego zaadresowania, zwrócił się w tym piśmie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jako organu wyższego stopnia i za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W.. Wskazał również jednoznacznie na "przysługującą mu drogę odwoławczą". Nie można zgodzić się także z argumentami Prezesa WAM zawartymi w odpowiedzi na skargę, iż w piśmie tym skarżący nie zawarł żadnych zarzutów, ani wniosków, gdyż skarżący zwrócił uwagę na konieczność zapoznania się z jego sprawą i ustosunkowania do dotychczas składanych próśb. Jedynie na marginesie w piśmie tym S. L. zawarł niejako prośbę o dokonanie interpretacji przepisów prawnych regulujących kwestie związane z przyznaniem mu prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W konsekwencji nie można wcale, zdaniem Sądu, wykluczyć, iż zawarte w piśmie z dnia 6 grudnia 2005 r. sformułowania i wnioski skarżącego, w zestawieniu ze stwierdzeniem o korzystaniu z drogi odwoławczej, stanowią w istocie wyraz niezadowolenia z decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2005 r., np. z powodu nierozstrzygnięcia o wszystkich kwestiach, które S. L. podnosił we wskazanych przez niego pismach. Wystąpienie to mogło zatem wskazywać na zamiar strony zmiany niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia dokonanego decyzją organu I instancji. Wskazania wymaga, iż w przypadku, gdy pismo nie może zostać jednoznacznie uznane za odwołanie organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków do wyjaśnienia przedmiotu żądania strony. Sąd w tym miejscu podziela stanowisko Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, iż pismo S. L. z dnia 6 grudnia 2005 r. z powodu pewnych braków formalnych nie mogło zostać jednoznacznie zakwalifikowane jako odwołanie. Tym niemniej postępowanie wyjaśniające należy prowadzić według ściśle określonych reguł procesowych. Organ w razie wspomnianych wątpliwości powinien wezwać stronę do złożenia odpowiednich wyjaśnień, udzielając odpowiednich informacji oraz wskazówek i zakreślając odpowiedni termin do dokonania tej czynności. Zgodzić się zatem należy z zarzutem skargi, iż S. L. mógł oczekiwać wydania ostatecznej decyzji, a w przypadku wątpliwości wezwania o złożenie dodatkowych wyjaśnień. Nie ulega wątpliwości, że postępowania wyjaśniającego nie można prowadzić w sposób, który zmierza do naruszenia prawa strony do złożenia odwołania w ustawowym terminie. Podkreślić w tym miejscu należy, że organ zobowiązany jest przestrzegać zasady postępowania administracyjnego, co ma służyć przede wszystkim właściwemu rozpatrzeniu wniosków obywatela, który występuje o załatwienie określonej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż jedna z podstawowych reguł postępowania, która wyrażona została w art. 7 kpa nie tylko nakłada na organy administracji publicznej obowiązek stania w toku postępowania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy ale też nakazuje uwzględnienie w tym postępowaniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Dlatego organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest kierować się nie tylko obowiązkiem dokładnego zbadania stanu faktycznego sprawy, lecz również mieć na względzie słuszny interes obywatela występującego, jako strona tego postępowania i przestrzegać ściśle jej prawa do dwuinstancyjnego postępowania, a zatem możliwości dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Co prawda pismo S.L. z dnia 6 grudnia 2005 r., nie mogło zostać zakwalifikowane już w momencie złożenia jednoznacznie jako odwołanie od decyzji organu I instancji, gdyż zawierało pewne braki formalne, a treść nie wskazywała sensu stricte na konieczność zmiany zaskarżonej decyzji, tym niemniej należy jednoznacznie stwierdzić, iż pominięcie tego pisma w procesie rozstrzygania sprawy prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnego i wszczęcie kolejnego postępowania w tym zakresie stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na jego wynik. W tej sytuacji organ zobowiązany był prowadzić postępowanie wyjaśniające biorąc pod uwagę treść dotychczasowych czynności procesowych strony wyrażających jej rzeczywisty zamiar. Nie należy zapominać także, iż stosownie do art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Szczególne zaś znaczenie dla niniejszej sprawy ma wyrażony w tym przepisie obowiązek czuwania organów nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., do którego wpłynęło pismo skarżącego z dnia 6 grudnia 2005 r. powinien w przypadku ewentualnych wątpliwości co do treści pisma skarżącego wezwać stronę na podstawie art. 64 § 2 kpa do jego sprecyzowania w terminie 7 dni z pouczeniem, iż nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania. Tymczasem, organ nie podjął żadnej ze wskazanych czynności i nie skierował do skarżącego odpowiedniego wezwania. Również Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie udzielił skarżącemu żadnej odpowiedzi na złożone przez niego pismo. Zamiast tego organ I instancji wszczął nowe postępowanie administracyjne w tym samym przedmiocie, a mianowicie prawa S. L. do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Wszczęcie postępowania w sprawie przyznania skarżącemu prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, bez wyczerpania toku instancji w sprawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia[...] października 2005 r. uchylającej decyzję z dnia [...] marca 2005 r. o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym stanowiło naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji także Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej naruszył przepisy postępowania nie biorąc powyższych okoliczności pod uwagę.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w piśmie z dnia [...] czerwca 2006 r. wskazał, iż prośba S.L. z dnia 11 kwietnia 2006 r. została rozpatrzona jako odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], gdyż "zgodnie z art. 128 kodeksu postępowania administracyjnego pismo podlega rozpatrzeniu jako odwołanie, jeśli tylko zostało wniesione przez stronę postępowania administracyjnego w ustawowym terminie do złożenia odwołania i wyraża niezadowolenie z decyzji ostatecznej" i wezwał S. L. do sprecyzowania jego wystąpienia z dnia 12 czerwca 2006 r. pouczając o prawie do skargi do sądu administracyjnego. Skoro zatem Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zwrócił się do skarżącego przedmiotowym pismem (zgodnie z obowiązującą procedurą) to nie ulega wątpliwości, że również organ I instancji był zobowiązany do podjęcia takich czynności w odniesieniu do pisma 6 grudnia 2005 r., wbrew twierdzeniom Prezesa WAM zawartym w odpowiedzi na skargę.
Reasumując, wskazane uchybienia powodują, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]dotknięte są wadami uzasadniającymi ich uchylenie i wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art. 152 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło