II SA/Wa 1431/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...]czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie mianowania na niższe stanowisko służbowe - oddala skargę - Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R., decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] r., uchylającą decyzję – rozkaz personalny tego Komendanta z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w sprawie mianowania [...] W. D. na niższe stanowisko służbowe i umarzającą postępowanie w sprawie. Z akt personalnych i postępowania dyscyplinarnego wynika następujący stan sprawy: Komendant Powiatowy Policji w S. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] r. uznał [...] W. D. winnym zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę dyscyplinarną mianowania na niższe stanowisko służbowe. Rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2005 r. Komendant Powiatowy Policji w S. odwołał W. D. z dotychczas zajmowanego stanowiska kierownika Posterunku Policji w T. i mianował go na niższe stanowisko służbowe zastępcy dyżurnego Zespołu Dyżurnych Sekcji Prewencji w Komendzie Powiatowej Policji w S.. W. D. wniósł do Komendanta Powiatowego Policji w S. raport o zwolnienie ze służby z dniem 31 grudnia 2005 r., w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych przez funkcjonariusza, który został rozpatrzony pozytywnie rozkazem personalnym tego Komendanta z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Płońsku z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt II K 299/06 W. D. został uniewinniony od zarzutu przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od dokonania czynności służbowych, za który to czyn został ukarany karą dyscyplinarną mianowania na niższe stanowisko służbowe. Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2007 r. W. D. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w S. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] listopada 2005 r. Orzeczeniem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...]Komendant Powiatowy Policji w S., w wyniku wznowienia postępowania, uchylił orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] listopada 2005 r. i uniewinnił W. D. od zarzucanemu mu przewinienia dyscyplinarnego. W zaistniałej sytuacji, W. D. wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2007 r. zwrócił się do ww. Komendanta o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie mianowania wymienionego na niższe stanowisko służbowe. Komendant Powiatowy Policji w S. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. wznowił postępowanie zakończone ww. rozkazem personalnym i decyzją z dnia [...] maja 2007 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a., uchylił ostateczny rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie mianowania [...] W] D. na niższe stanowisko służbowe oraz umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że w związku z wydaniem przez Komendanta Powiatowego Policji w S. orzeczenia z dnia [...] lutego 2007 r. powstał stan, w którym brak było podstawy prawnej do funkcjonowania w obrocie prawnym rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2005 r. o mianowaniu wymienionego na niższe stanowisko służbowe w wyniku orzeczonej kary dyscyplinarnej. Zatem uznać należało, że w sprawie zachodziła konieczność wznowienia postępowania, zaś ustalenia dokonane w toku tego postępowania wykazały zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co skutkowało uchyleniem wadliwego rozkazu personalnego. Jednocześnie wobec faktu, że z dniem 31 grudnia 2005 r. wymieniony funkcjonariusz zwolniony został ze służby w Policji w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych i wynikającego z tego braku możliwości mianowania go na stanowisko służbowe, postępowanie w sprawie należało umorzyć, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Od powyższego rozkazu personalnego W. D. wniósł odwołanie. Strona zarzuciła jego wydanie z naruszeniem art. 42 ust. 1 i 135s ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, z uwagi na fakt, iż podjęta decyzja zawęża przedmiot sprawy i niesłusznie umarza postępowanie, gdy uchyleniu powinien ulec również rozkaz personalny Komendanta Policji w S. z dnia [...] grudnia 2005 r. o zwolnieniu ze służby w Policji. Rozkaz ten bowiem jest konsekwencją błędnego przyjęcia, iż nastąpiło skuteczne zwolnienie odwołującego się ze służby. Ponadto strona podniosła, iż zaskarżona decyzja została wydana z obrazą przepisu art. 10 § 1 k.p.a., bez wysłuchania skarżącego przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Z tych względów odwołujący się wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2005 r. i przywrócenie go do służby na warunkach sprzed ukarania karą dyscyplinarną mianowania na niższe stanowisko służbowe. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że składając oświadczenie woli o wystąpieniu ze służby w Policji znajdował się on w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażanie woli, wywołanym stresem, atmosferą potępienia przez środowisko oraz presją psychiczną. Organ podniósł, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, na podstawie których można byłoby stwierdzić nieważność jego oświadczenia woli bądź uznać uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli za skuteczne. W rozpatrywanej sprawie brak było podstaw umożliwiających przywrócenie skarżącego do służby, zgodnie z art. 42 ustawy o Policji. Podstawę przywrócenia Policjanta do służby w Policji stanowi bowiem uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości. Takiego rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym strony nie wydano. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Kwestionowanej decyzji strona zarzuciła jej wydanie z: 1) naruszeniem art. 42 ust. 1 i 135s ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez niewłaściwe zastosowanie powołanych przepisów, podtrzymanie stanowiska organu I instancji i nieuwzględnienie przez organy orzekające w sprawie faktu, iż podjęte orzeczenia nie wyczerpały całości problematyki sprawy oraz zawęziły jej przedmiot nie rozpatrując istoty sprawy objętej rozkazem personalnym o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, 2) obrazą art. 82 k.c., poprzez nieuwzględnienie okoliczności złożenia przez skarżącego oświadczenia woli o zwolnienie ze służby w warunkach wyłączających świadome i swobodne podejmowanie decyzji i wyrażanie woli, 3) naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6-9, art. 10 § 1, art. 16, art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co polegało na nieprzestrzeganiu obowiązków: pogłębiania zaufania do organów Państwa, czuwania aby w postępowaniu administracyjnym strona nie poniosła szkody, udzielania informacji prawnej, przestrzegania zasady trwałości decyzji administracyjnej, wysłuchania strony przed wydaniem decyzji i pouczenia o możliwości udokumentowania przez stronę zaistnienia przesłanek z art. 82 k.c. Ponadto skarżony organ nie uwzględnił, że organ administracji związany jest swoją decyzją, zaś treść rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2005 r. i postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 r. powinny powodować skutki w postaci zmiany rozkazu o zwolnieniu skarżącego ze służby w zakresie uprawnień socjalno – płacowych, w tym nagrody rocznej i stanowiska służbowego, czego w dalszym postępowaniu nie uwzględniono. Organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, wadliwie bez opinii biegłego ocenił stan zdrowia skarżącego w chwili składania oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby, nie rozpatrzył sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego, a także nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania. Wskazane wady postępowania mogły mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy wskazać, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Artykuł 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. określa w sposób enumeratywny obligatoryjne przesłanki do wznowienia postępowania. Zgodnie z pkt 8 powołanego artykułu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Użycie w tym przepisie zwrotu "w oparciu" wskazuje na konieczność występowania związku przyczynowego pomiędzy decyzją ostateczną organu administracji, a inną uchyloną decyzją. W świetle art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Przy czym rozstrzygnięcie istoty sprawy nie obejmuje jedynie rozstrzygnięcia merytorycznego, lecz również dotyczy rozstrzygnięcia niemerytorycznego – umorzenia postępowania. Jak wynika z akt sprawy, Komendant Powiatowy Policji w S. ostateczną decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. o mianowaniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe podjął na skutek uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego tego Komendanta z dnia [...] listopada 2005 r. o wymierzeniu W. D. kary dyscyplinarnej mianowania na niższe stanowisko służbowe. Powyższe świadczy bezsprzecznie, iż pomiędzy obiema ww. decyzjami istnieje związek przyczynowo-skutkowy. W dalszej kolejności wznowienie postępowania dyscyplinarnego i wydanie przez ww. Komendanta ostatecznego orzeczenia z dnia [...] lutego 2006 r. uchylającego orzeczenie o ukaraniu funkcjonariusza karą dyscyplinarną mianowania na niższe stanowisko i uniewinnienie od zarzucanego czynu dyscyplinarnego, spowodowało zaistnienie przesłanki pokreślonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i zrodziło konieczność wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2005 r. o mianowaniu na niższe stanowisko słuzbowe. Zasadnie również Komendant Powiatowy Policji w S. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. uchylił rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2005 r., albowiem jak słusznie stwierdził, wraz z wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] lutego 2007 r. ustała podstaw prawna do funkcjonowania w obrocie prawnym rozkazu personalnego o mianowaniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Poza sporem pozostaje, iż skarżący w dacie wnioskowania o wznowienie postępowania zakończonego rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2005 r. o minowaniu na niższe stanowisko służbowe, pozostawał poza służbą w Policji. W obrocie prawnym pozostaje bowiem ostateczny rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] grudnia 2005 r., mocą którego został on zwolniony ze służby w Policji na wniosek funkcjonariusza, w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Dostrzec również należy, iż w niniejszym przypadku wznowienie postępowania toczyło się w sprawie mianowania funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe, w związku z orzeczoną karą dyscyplinarną. Zatem organ prowadzący postępowanie nadzwyczajne był związany granicami tej sprawy i nie mógł w swym orzeczeniu wyjść poza jej granice, czego domagała się strona skarżąca. Zatem żądanie skarżącego, dotyczące uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. o zwolnieniu ze służby w Policji i usunięcia skutków jakie ta decyzja wywołała, z uwagi na okoliczności podnoszone we wniosku o wznowienie postępowania i odwołaniu od decyzji organu I Instancji, nie mogło zostać uwzględnione przez organ Policji w niniejszym postępowaniu wznowieniowym. Żądanie strony w tym zakresie może być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu nadzwyczajnym, z uwagi na uzyskanie przez rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2005 r. przymiotu ostateczności, a wydane w toku tego postępowania administracyjnego decyzje mogą, w dalszej kolejności, podlegać kontroli sądowoadminstracynej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęły, iż uchylenie rozkazu personalnego o mianowaniu skarżącego na niższe stanowisko zrodziło również konieczność umorzenia postępowania w sprawie. Okoliczność uniewinnienia W. D. od zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz uchylenia kary dyscyplinarnej spowodowała, iż stało się zbędne orzekanie w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko służbowe. Skoro zatem została usunięta podstawa do wydania orzeczenia w tym przedmiocie, to postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Nie można zatem czynić organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu, iż nie rozpatrzyły wniosku strony skarżącej kompleksowo, bowiem usunięcie skutków wydania rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2005 r. o zwolnieniu ze służby w Policji, będzie możliwe tylko w przypadku wzruszenia tejże decyzji w odrębnym postępowaniu. Nie można również przyznać racji skarżącemu, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które w istotny sposób mogły wpłynąć na wynik rozstrzygnięcia. Z materiału aktowego istotnie wynika, co podniósł skarżący, iż przed wydaniem orzeczenia w sprawie nie umożliwiono stronie wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego. Brak w aktach wezwania skarżącego do wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, stanowi niewątpliwie wadę procesową, lecz wada tego rodzaju nie przesądza o nieprawidłowości rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05 (publik. ONSA i WSA 2006/6/157) zawarł tezę, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tego zaś strona skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała. Z powołanych powodów Sąd stwierdził, że brak jest podstaw uzasadniających uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono jak w sentencji.