II SA/Wa 1432/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. F. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego oraz opróżnienia lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. W dniu [...] lipca 2012 r. W. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – za pośrednictwem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] – skargę na decyzję powołanego tego organu z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego nr [...] w N. [...] (z uprawnieniem małżonki skarżącego – T. F. do zamieszkiwania w ww. lokalu) oraz o obowiązku opróżnienia przez skarżącego, jego żonę, M. R., S. R., K. R. i A. G. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. L. [...] (poprzednio [...]) w T. W niniejszej sprawie został wyznaczony termin rozprawy na dzień [...] listopada 2012 r. Zawiadomienie o terminie rozprawy skierowane do skarżącego zostało zwrócone z adnotacją poczty "adresat zmarł". W dniu [...] października 2012 r. do akt niniejszej sprawy wpłynęło pismo Zastępcy Naczelnika Wydziału Inwestycji i Remontów Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w [...], do którego załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu skarżącego. Natomiast w dniu [...] października 2012 r. (data stempla pocztowego) Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w T. przesłał odpis skrócony aktu zgonu skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Określenie "prawa i obowiązki ściśle związanie z osobą zmarłego" oznacza prawa i obowiązki osobiste, niezbywalne i niedziedziczne jak np. wydanie paszportu lub prawa jazdy, zezwolenie na posiadanie broni, obywatelstwo, zmiana imienia czy nazwiska. Zaznaczyć jednak należy, iż na gruncie prawa administracyjnego kryterium, czy dane prawo lub obowiązek wchodzi w skład masy spadkowej nie zawsze będzie wystarczające, bowiem w prawie administracyjnym co do zasady sukcesja praw i obowiązków nie występuje. Dlatego następstwo prawne wymaga tu szerszej oceny w kontekście przepisów regulujących dane zagadnienie (jako przykład można wskazać art. 97 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa dotyczący tzw. sukcesji podatkowej), jak również treści rozstrzygnięcia administracyjnego, które może wiązać się ze sferą praw i obowiązków cywilnoprawnych innych podmiotów, zwłaszcza praw majątkowych (jak np. decyzje dotyczące scalania i wymiany gruntów, wywłaszczenia czy rozgraniczenia nieruchomości). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S., którą to orzeczono o przydzieleniu skarżącemu lokalu mieszkalnego nr [...] w N. [...] wraz z uprawnieniem małżonki skarżącego T. F. do zamieszkiwania w ww. lokalu i jednocześnie orzeczono o obowiązku opróżnienia przez skarżącego, jego żonę T. F., M. R., S. R., K. R. i A. G. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. L. [...] (poprzednio [...]) w T. w ciągu 7 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Jako podstawę materialnoprawną decyzji organ pierwszej instancji wskazał art. 90, art. 95 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 227 ze zm.) w związku z § 3 i § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.). Przedmiotowa sprawa dotyczy zasiedlenia nowego lokalu mieszkalnego przez skarżącego – emerytowanego policjanta i jego małżonkę oraz opróżnienia dotychczasowego lokalu przez skarżącego, jego żonę i innych członków jego rodziny. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 ze zm.), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. W myśl art. 29 ust. 2 wyż. cyt. ustawy, prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Natomiast art. 29 ust. 3 tej ustawy stanowi, iż prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Podkreślić należy, że w świetle przepisów ustawy o Policji, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji, a uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w przydzielonym mu lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Innymi słowy, uprawnienie członka rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu służbowym nie ma samodzielnego charakteru, lecz jest pochodną prawa osoby będącej funkcjonariuszem Policji. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1479/7, LEX nr 491472, czym innym jest uprawnienie do lokalu na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a czym innym uwzględnienie danej osoby przy przydziale lokalu na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o Policji. Jednocześnie zwrócił uwagę na "czasowy" charakter zamieszkiwania w lokalu, do którego uprawnienie nabył funkcjonariusz na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji lub emeryt i rencista albo członek rodziny uprawniony do renty rodzinnej po funkcjonariuszu na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że prawo funkcjonariusza Policji do lokalu ściśle wiąże się z jego statusem zawodowym i nie podlega zbyciu czy dziedziczeniu. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...], jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, nie wywołuje skutków w sferze cywilnoprawnych praw i obowiązków, w tym majątkowych, innych osób. Natomiast zauważyć wypada, że w niniejszej sprawie występują uczestnicy postępowania (członkowie rodziny skarżącego), którzy brali udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie bowiem do treści art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. W razie śmierci funkcjonariusza, sytuację osób zamieszkujących w przydzielonym mu lokalu normuje przepis art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Reasumując, przydział lokalu mieszkalnego jest prawem ściśle związanym z osobą zmarłego funkcjonariusza. W takim przypadku nie stanowi przeszkody do umorzenia postępowania okoliczność, że w sprawie działają uczestnicy. Z treści przepisu art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że jedynie wtedy gdy po śmierci strony swój udział w sprawie zgłaszają osoby, których interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania, nie jest możliwe umorzenie postępowania. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że śmierć skarżącego na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skutkuje umorzeniem postępowania.