II SA/Wa 1433/20
WyrokWSA w Warszawie2021-02-12
Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Marcinkowska, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby z powodu ważnego interesu służby, uzasadnione utratą nieposzlakowanej opinii w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, jest dopuszczalne przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego?Ratio decidendi
Zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby z powodu ważnego interesu służby, uzasadnione utratą nieposzlakowanej opinii w związku z uprawdopodobnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa, jest dopuszczalne nawet przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie jest formalnie zależne od postępowania karnego, a zasada domniemania niewinności nie wyklucza wiązania z samym faktem toczącego się postępowania karnego konsekwencji prawnych w innych procedurach.Stan faktyczny
Skarżący, M. S., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu ważnego interesu służby, co zostało utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą zwolnienia było podejrzenie popełnienia przez skarżącego przestępstw (art. 157 § 1 i art. 190 § 1 k.k.) w związku z incydentem poza służbą, co zdaniem organów doprowadziło do utraty przez niego nieposzlakowanej opinii. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, podnosząc m.in. brak prawomocnego skazania, nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i dowolną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę -
M. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozkaz personalny z [...] maja 2020 r. (nr [...]), którym Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2020 r. (nr [...]) o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r. poz. 360).
W zaskarżonym rozkazie personalnym organ podał, że Komendant Miejski Policji w [...] w dniu [...] listopada 2019 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia M. S. - asystenta Referatu [...] Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...], ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] października 2019 r. [...] A. K. poinformował go o złożeniu w Prokuraturze Rejonowej w [...] zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa uszkodzenia jego ciała (art. 157 § 1 k.k.) i kierowania wobec niego gróźb karalnych (art. 190 k.k.) przez [...] M. S. w dniu [...] października 2019 r. poza godzinami służby (w trakcie spotkania towarzyskiego). W piśmie z [...] listopada 2019 r. Prokuratura Rejonowa w [...] potwierdziła otrzymanie tego zawiadomienia. Komendant Miejski Policji w [...] dodał, że funkcjonariusze uczestniczący w spotkaniu w złożonych notatkach służbowych potwierdzili przebieg zdarzenia opisany przez [...] A. K. w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa przez [...] M. S.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w piśmie z [...] listopada 2019 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania i prawie do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.
W piśmie z [...] listopada 2019 r. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NFZZ Policjantów woj. [...] stwierdził, że zachodzą podstawy do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, organ I instancji w dniu [...] stycznia 2020 r. wydał rozkaz personalny o zwolnieniu z dniem [...] stycznia 2020 r. M. S. ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w uzasadnieniu rozkazu personalnego wskazał na cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, szczególne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, w tym wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Organ I instancji przytoczył treść zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez [...] M. S. oraz notatek sporządzonych przez osoby uczestniczące w spotkaniu towarzyskim i stwierdził, że "jest wysoce prawdopodobne", że dopuścił się popełnienia przestępstw z art. 157 i art. 190 k.k., a w konsekwencji, że utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, niezbędne do pełnienia służby w szeregach Policji. Zdaniem organu, agresywne zachowanie skarżącego wobec swojego kolegi z jednostki, czego konsekwencją było złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, nie może zostać niezauważone także z uwagi na interes służby, jej wizerunek oraz interes społeczny.
W konkluzji Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził, że zwolnienie M. S. ze służby w Policji jest uzasadnione ważnym interesem służby. W dobrze pojętym interesie Policji jest, aby służyli w niej funkcjonariusze dający rękojmię godnego reprezentowania tej formacji, legitymujący się nieskazitelnym charakterem, w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Zwolnienie funkcjonariuszy nie spełniających tych wymagań, sprzyja budowaniu autorytetu Policji i buduje zaufanie do formacji, a wiec leży również w interesie społecznym. Z uwagi na ten interes społeczny uzasadnione jest nadanie decyzji (rozkazowi personalnemu) rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.).
M. S. w odwołaniu od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2020 r. zarzucił, że został wydany z naruszeniem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie oraz art.6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 105 k.p.a. i wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego. Odwołujący się stwierdził, że organ I instancji oparł się na "subiektywnych okolicznościach podnoszonych w zawiadomieniu złożonym przez A. K." oraz na "pisemnych wspomnieniach uczestników spotkania (...)" a więc dokumentach prywatnych zatytułowanych jako "notatka urzędowa", i rozstrzygnął sprawę w sposób "całkowicie dowolny". Zdaniem M. S., Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, nie przeprowadził prawidłowo postępowania dowodowego, nie przesłuchał świadków, dokonał dowolnej i wybiórczej a nie wszechstronnej i swobodnej oceny materiału dowodowego, a w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu nie wskazał z jakich konkretnie powodów i w oparciu o jakie bezsporne dowody, miał on rzekomo przestać legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Organ nie rozstrzygnął istniejących w sprawie wątpliwości na jego korzyść (art. 7a k.p.a.). M. S. podkreślił, że nie został prawomocnie skazany, co więcej nie przedstawiono mu dotychczas żadnych zarzutów popełnienia przestępstwa , a kierowane pod jego adresem zarzuty to pomówienia.
Zdaniem skarżącego pismo Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] z [...] listopada 2019 r. nie jest opinią o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, ponieważ "jedynie zawiera jedno subiektywne zdanie opiniującego odnoszące się do zgromadzonego na ówczesnym etapie prowadzonego postępowania dowodowego materiału (...)" .
M. S. zarzucił, że w dniu [...] listopada 2019 r. jego pełnomocnik, po zapoznaniu się z aktami sprawy, oświadczył, że przedstawi stanowisko w sprawie oraz złoży wnioski dowodowe, niemniej z uwagi na zły stan zdrowia skarżącego i przebywanie na zwolnieniu lekarskim, było to niemożliwe. Odwołujący się dodał, że ani on ani jego pełnomocnik nie zostali zawiadomieni o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z jego raportu z [...] stycznia 2020 r. przekazanego drogą służbową (Naczelnikowi Wydziału [...] w [...]) w którym "poinformował o dostrzeżonych (...) nieprawidłowościach" oraz zdjęć ze spotkania.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] maja 2020 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu podał, że w orzecznictwie oraz w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r, sygn. akt II SA 426/99), a obowiązkiem organu administracji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. Komendant Główny Policji wyjaśnił, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji z uwagi na dobro służby jest wydawana w ramach uznania administracyjnego i stwierdził, że organowi I instancji nie można zarzucić naruszenia granic tego uznania i wydania decyzji dowolnej.
Organ podniósł, że A. K. złożył w Prokuraturze Rejonowej w [...] zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez skarżącego przestępstw określonych w art. 157 § 1 i art. 190 § 1 k.k. Przedstawione w nim okoliczności zostały potwierdzone przez funkcjonariuszy którzy uczestniczyli w spotkaniu w dniu [...] października 2019 r. w notatkach urzędowych Wynika z nich, że w trakcie wspólnego spożywania alkoholu M. S. uderzył innego funkcjonariusza pięścią w twarz, a następnie, po wyjściu z lokalu pobił [...] A. K., zadając ciosy w okolice krocza i w głowę, co skutkowało wieloodłamowym złamaniem kostnej części przegrody nosowej z jej lewowypukłym skrzywieniem. Treść powyższych notatek służbowych jest spójna, a opisane w nich wydarzenia zostały przedstawione w szczegółowy sposób.
Komendant Główny Policji powołał się na art. 1, art. 25 i art. 27 ust. 1 ustawy o Policji i podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Policjant, który jest podejrzany o popełnienie przestępstw o których mowa w art. 157 § 1 (naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia powyżej 7 dni) i art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna), niewątpliwie utracił przymiot "nieskazitelności charakteru", niezbędny do pozostawania w szeregach Policji oraz naraża na szwank dobre imię tej formacji, co oznacza, że jego zwolnienie jest uzasadnione interesem służby. W interesie Policji jest to, aby służbę w niej pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujące stawiane przed nią wymagania. Zwolnienie funkcjonariuszy nie spełniających tych wymagań sprzyja budowaniu autorytetu Policji i buduje zaufanie do formacji, a wiec leży również w interesie społecznym.
Organ odwoławczy podniósł, że nie oznacza to, że funkcjonariusz w czasie wolnym od służby nie może w ogóle spożywać alkoholu. Istotne jest jednak to, że policjant nawet w czasie wolnym od służby podlega pewnym ograniczeniom. Zobowiązany jest do przestrzegania nie tylko przepisów prawa, ale i zasad etyki zawodowej. Powinien zatem nie tylko wystrzegać się sytuacji, w których jego uczestnictwo może być oceniane jako wątpliwe moralnie czy etycznie, ale podejmować działania mające na celu zapobieganie takim zdarzeniom, bądź też minimalizować ich skutki. Pobicie przez funkcjonariusza Policji i to zarówno takie, którego dokonał w związku z pełnieniem obowiązków służbowych jak i dokonane poza służbą, w opinii społecznej postrzegane jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddany szczególnej krytyce i napiętnowaniu, popełniony z niskich pobudek. Znaczne prawdopodobieństwo popełnienia takiego czynu przez skarżącego i to na szkodę innego funkcjonariusza sprawia, że utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach w Policji.
Komendant Główny Policji odnosząc się do zarzutów odwołania, podniósł, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby rządzi się innymi zasadami niż postępowanie karne. O ile zatem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej winny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, z względu na jej ważny interes formacji. W konsekwencji nie można, powołując się na zasadę domniemania niewinności, kwestionować legalności wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Oznacza to również, że wynik postępowania przygotowawczego nie determinuje rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania dotyczących nieprawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i stwierdził, że organowi I instancji nie można zarzucić naruszenia art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] nie można skutecznie zarzucić, że nie przesłuchał uczestników spotkania towarzyskiego. Komendant Główny Policji zgodził się z organem I instancji, że wyjaśnienia funkcjonariuszy uczestniczących w spotkaniu, zawarte w notatkach urzędowych sporządzonych tuż po zdarzeniu (w dniach [...] i [...] października 2019 r.) są wiarygodne i spójne. Wartość dowodową notatek służbowych, a tym samym zasadność przesłuchania świadków należałoby rozważyć w przypadku, gdyby przedmiotem sprawy było stwierdzenie winy M. S., nie zaś to, czy utracił nieposzlakowaną opinię, która jest warunkiem niezbędnym do dalszego pozostawania w służbie.
Komendant Główny Policji uznał również za nieuzasadniony zarzut odwołania, dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a. Organ odwoławczy podniósł, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, zaś pełnomocnik strony w dniu [...] listopada 2019 r. zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i nie złożył żadnych wniosków dowodowych ani wyjaśnień przez ponad miesiąc, mimo wcześniejszego oświadczenia, że swoje stanowisko prześle odrębnym pismem. Zdaniem organu, w tych okolicznościach faktycznych nie było podstaw do "wstrzymania się" z wydaniem przez organ merytorycznego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy zgromadzone dowody jednoznacznie wskazywały na konieczność rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego, a funkcjonariusz i jego pełnomocnik nie wskazali okoliczności, które mogłyby przemawiać za innym sposobem zakończenia postępowania. Organ dodał, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Fakt zaś, że w postępowaniu przed Komendantem Wojewódzkim Policji w [...] strona nie złożyła wniosków dowodowych i żadnych wyjaśnień, zaś jej pełnomocnik w postępowaniu przed organem II instancji ograniczył się do zgłoszenia dowodów ze zdjęć i raportu policjanta, świadczy o tym, że zarzut naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] art. 10 k.p.a. jest wyłącznie "gołosłownym twierdzeniem" strony i nie ma wpływu na wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie.
Organ II instancji podał, że dopuszczalność rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem zależy od zasięgnięcia opinii reprezentującego go związku zawodowego, a nie od jej uzyskania, a w konsekwencji nawet negatywna opinia związku zawodowego nie stanowi przeszkody do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wyjaśnił, że przed wydaniem rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwrócił się do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] o wydanie opinii w tej sprawie, niemniej nie zapytał skarżącego o reprezentującą go organizację związkową (art. 43 ust. 4 ustawy o Policji). W związku z tym organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] marca 2020 r, poinformował jego pełnomocnika, że jeżeli M. S. jest reprezentowany przez inną niż Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów województwa [...] organizację związkową, ma prawo ją wskazać w terminie 3 dni od odbioru pisma. W odpowiedzi na to pismo, pełnomocnik skarżącego nie wskazał żadnej organizacji związkowej i stwierdził, że zaniechanie wezwania strony do wskazania takiej organizacji, nie może być konwalidowane, z uwagi na to, że obecnie przebywa na emeryturze oraz że znajdująca się w aktach sprawy opinia nie została sporządzona we właściwy sposób.
W konkluzji organ stwierdził, że organ I instancji nie naruszył wskazanych w odwołaniu przepisów prawa oraz zasadnie nadał zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.).
M. S. w skardze na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] maja 2020 r. zarzucił, że został wydany z naruszeniem art. 25 ust. 1, art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1, art. 58 ust. 1, art. 135 g ustawy o Policji, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i w konsekwencji art. 138 § 1 pkt 1 (przez jego nieprawidłowe zastosowanie) i art. 138 § 2 k.p.a. (przez jego niezastosowanie). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazy personalnego organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy w ślad za organem I instancji, niezasadnie, sprzecznie ze zgromadzonym materiałem dowodowym (jego wyjaśnieniami, nieprzyznawaniem się do zarzucanego czynu oraz brakiem prawomocnego skazania) przyjął, że pobił kolegę z Wydziału [...] KMP w [...]. M. S. podniósł, że organ I instancji oparł się na "hipotetycznych przypuszczeniach wyrażonych przez organ i instancji", zaniechał dokonania wnikliwej, wszechstronnej oraz swobodnej oceny dowodów, nie wziął pod uwagę, że nie przyznał się do zarzucanego czynu, nie został skazany oraz że funkcjonariusze uczestniczący w spotkaniu znajdowali się również w stanie po spożyciu alkoholu a także w sposób niedopuszczalny ograniczył się do pisemnych, "subiektywnych relacji uczestników koleżeńskiego wyjścia na imprezę". W ocenie skarżącego, ze zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że nie utracił przymiotu nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), dochował obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania (art. 58 ust. 1 ustawy), a jego zachowanie podczas spotkania koleżeńskiego "w żadnej mierze" nie mogło stanowić podstawy zwolnienia go ze służby.
Skarżący zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę dotychczasowego przebiegu jego wzorowej, kilkunastoletniej służby. M. S. dodał, że stosownie do art. 135g ustawy o Policji nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. M. S. podniósł, że w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim nie miał możliwości złożenia wyjaśnień przed organem I instancji, w tym złożenia wniosku o przesłuchanie uczestników spotkania.
Zdaniem skarżącego, pismo organizacji związkowej zatytułowane "Opinia" wyraża lakoniczną ocenę materiału dowodowego i nie przedstawia de facto żadnej opinii o funkcjonariuszu, a więc zostało sporządzone w sposób nieprawidłowy
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżony przez M. S. rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nie narusza prawa i dlatego skarga podlega oddaleniu.
Przepis art. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozkazu, stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. A zatem rozkaz personalny w sprawie zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na ważny interes służby, jest podejmowany przez właściwego przełożonego w ramach uznania administracyjnego. Oczywiście uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, rozstrzyganie na podstawie przesłanek nie mających obiektywnego uzasadnienia. W sprawie takiej jak niniejsza, organ musi ustalić (rozważyć) proporcje między interesem społecznym, interesem służby a słusznym interesem strony. Sąd kontrolując decyzję uznaniową jest obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie widzi podstaw do przyjęcia, aby zaskarżony rozkaz nie mieścił się w granicach uznania administracyjnego.
Zwolnienie skarżącego ze służby w Policji było podyktowane jej ważnym interesem (troską o wizerunek formacji) i motywowane, jak wynika z zaskarżonego rozkazu, utratą przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii która jest wymagana od każdego funkcjonariusza (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Zdaniem Sądu, Komendant Główny Policji miał prawo w przedstawionym stanie faktycznym, uznać, że pozostawienie skarżącego w służbie nie leży w "ważnym interesie" służby, a uzasadnienie tego rozstrzygnięcia zostało dostatecznie i wyczerpująco uzasadnione.
"Ważny interes służby", o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji należy rozpatrywać w kontekście celów i zadań Policji, jako formacji uzbrojonej, powołanej do zapewnienia bezpieczeństwa, ochrony osób i mienia przed bezprawnym działaniem i w związku z wymaganiami stawianymi policjantom, w szczególności wymagania posiadania nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jest oczywiste, że podstawową gwarancją realizowania ustawowych celów i zadań policji jest określony stosunek osób wykonujących zadania policji do porządku prawnego, wyrażający się m. in. w tym wymaganiu posiadania nieposzlakowanej opinii. Prowadzi to do również oczywistego wniosku, że pełnienie służby przez osobę, która nie cieszy się nieposzlakowaną opinią nie leży w interesie służby.
Rozpatrując utratę nieposzlakowanej opinii jako okoliczność - przesłankę prowadzącą do zwolnienia policjanta ze służby ze względu na interes służby, w płaszczyźnie językowej należy zauważyć, co oczywiste, że opinia nieposzlakowana to opinia, na której nie ciąży żadna poszlaka. "Poszlaka" to zaś w języku polskim dowód niepełny, okoliczności przemawiające na niekorzyść podejrzanego, nie poparte bezpośrednimi dowodami, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Całkowite nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącego co do tego, że o utracie przez niego nieposzlakowanej opinii można by mówić dopiero w razie skazania go za przestępstwo. Utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie powoduje tylko i wyłącznie karalność danej osoby. Może ją także spowodować - w konkretnych okolicznościach - znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź nawet insynuacji (np. wyrok NSA z 27 listopada 2014 r. I OSK 1715/13, wyrok NSA z 8 kwietnia 2015 r. I OSK 2642/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Okoliczności, na które powołał się organ stwierdzając, że skarżący utracił nieposzlakowaną opinię całkowicie uzasadniają tę ocenę. Należy przypomnieć, że z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że A. K. złożył w Prokuraturze Rejonowej w [...] zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez skarżącego przestępstw określonych w art. 157 § 1 i art. 190 § 1 k.k. i opisane w nim okoliczności zostały potwierdzone przez bezpośrednich świadków zdarzenia. Tym samym przyjęcie przez organ, że utrata przez skarżącego nieposzlakowanej opinii stanowi wystarczającą podstawę powołania się na interes służby jako przesłankę zwolnienia ze służby należy uznać za całkowicie uprawnione.
Należy podkreślić, że skarżący został zwolniony ze służby ze względu na interes służby, a nie z powodu popełnienia przestępstwa (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy). Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy nie jest formalnie zależne od postępowania karnego, którego ewentualny wynik skazujący obliguje organ do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zwolnienie policjanta ze służby ze względu na interes służby, uzasadnione utratą nieposzlakowanej opinii, jest dopuszczalne przez zakończeniem postępowania karnego w sprawie o przestępstwa zarzucane policjantowi, jeżeli uprawdopodobnione podejrzenie o popełnienie tych przestępstw daje podstawę do stwierdzenia utraty nieposzlakowanej opinii.
Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 135g ustawy o Policji, który w ust. 2 stanowi, że obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Przepis ten ma bowiem zastosowanie do postępowania dyscyplinarnego, a nie do postępowania w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza z Policji z uwagi na ważny interes służby.
W skardze do Sądu skarżący nie twierdził, że w postępowaniu w niniejszej sprawie uprawniona do wyrażenia opinii w przedmiocie jego zwolnienia ze służby była inna organizacja związkowa, niż ta do której zwrócono się o opinię w tej sprawie. M. S. zarzucił natomiast, że pismo z [...] listopada 2019 r. podpisane przez Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NFZZ Policjantów woj. [...], z uwagi na jego lakoniczność, brak odniesienia się do przebiegu jego dotychczasowej, wzorowej służby, nie stanowi opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji.
Odnosząc się do tego zarzutu należy wyjaśnić, że powołany przepis nie zawiera żadnych formalnych wymagań dotyczących opinii, co więcej nie uzależnia dopuszczalności rozwiązania stosunku służbowego z policjantem od uzyskania zgody związku zawodowego, lecz od zasięgnięcia opinii. Wystąpienie organu do organizacji związkowej o wydanie opinii w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby, wypełnia to ustawowe wymaganie, niezależnie od tego, w jaki sposób zachował się związek zawodowy. Zasięgniecie opinii nie może być bowiem traktowane jako otrzymanie opinii związku zawodowego (por. np. wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2149/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 29 marca 2018 r. IV SA/Wr 21/18, LEX nr 2474803).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów postępowania, dotyczących ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy. Okoliczności wskazane w zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa, potwierdzone przez jego świadków, świadczą bowiem dostatecznie o utracie przez niego nieposzlakowanej opinii. Wbrew zapatrywaniu skarżącego, nieprzesłuchanie świadków zdarzenia nie było wymagane i nie stanowi o naruszeniu art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przesłuchanie należałoby rozważyć w przypadku, gdyby dla wyniku postępowania istotne było stwierdzenie winy skarżącego, nie zaś ocena czy utracił on nieposzlakowaną opinię niezbędną do dalszego pozostawania w służbie. Można dodać, że z wyjaśnień skarżącego złożonych w raporcie z [...] stycznia 2020 r. wynika, że nie pamięta wydarzeń z [...] października 2019 r. "najprawdopodobniej w wyniku dosypania (mu) czegoś do drinka".
Z akt sprawy wynika, że organ II instancji nie zawiadomił skarżącego o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów przed wydaniem decyzji. Skarżący jednak nie wykazał, jaki wpływ ma to uchybienie na wynik sprawy. Trzeba zauważyć, że organ I instancji w piśmie z [...] listopada 2019 r. zawiadomił skarżącego o prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów przed wydaniem decyzji, a pełnomocnik skarżącego w dniu [...] listopada 2019 r. zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie złożył żadnych wniosków dowodowych ani wyjaśnień, a organ odwoławczy nie przeprowadzał żadnego postępowania dowodowego w tej sprawie.
W odniesieniu do zrzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. należy zauważyć, że w myśl tego przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ten przepis określa niezbędne elementy uzasadnienia decyzji, które ma służyć wyjaśnieniu stronom powodów rozstrzygnięcia. Strona skarżąca w istocie nie zarzuca, by uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawierało któregoś z niezbędnych elementów lub ze sporządzono je w sposób uniemożliwiający kontrolę sądową. Zarzut ten zmierza bowiem w gruncie rzeczy do podjęcia polemiki z rozstrzygnięciami organów. W istocie treść tego zarzutu i jego uzasadnienie nie koresponduje z treścią powołanego przepisu. Analiza pisemnych motywów zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, ze uzasadnienie zawiera wszystkie wymienione przez ustawodawcę elementy, a przeprowadzenie kontroli orzeczenia jest w pełni możliwe.
W konkluzji Sąd stwierdza, że organy wykazały, że skarżący utracił przymiot konieczny do pozostania w szeregach Policji i w sposób wyczerpujący wyjaśniły podstawy decyzji o zwolnieniu ze służby. Oceny tej nie może zmienić dotychczasowa wzorowa służba skarżącego i posiadanie przez niego dobrej opinii (por. np. wyrok NSA z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1715/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżony rozkaz personalny nie jest dowolny, a nadany mu rygor natychmiastowej wykonalności jest uzasadniony. Interes skarżącego, choć zrozumiały, nie przeważa w tej sprawie nad interesem służby.
Na zakończenie należy wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny w swych orzeczeniach (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93, Lex 127308) wskazywał na to, że nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być bowiem rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego.
Z przedstawionych powodów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i dlatego została oddalona na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło