II SA/Wa 1436/24
WyrokWSA w Warszawie2025-02-19
Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Marcinkowska, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją o przyznaniu statusu weterana na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli ujawnione okoliczności faktyczne stanowią jedynie odmienną interpretację znanych organowi dowodów i przepisów prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest dopuszczalne, gdy organ dokonuje jedynie odmiennej oceny znanych mu wcześniej dowodów i przepisów prawa, zamiast ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów. W niniejszej sprawie organ posiadał wiedzę o charakterze służby skarżącego już w momencie wydawania pierwotnej decyzji, a późniejsza interpretacja przepisów nie stanowiła nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzające ją postanowienie o wznowieniu postępowania zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący M.J. uzyskał status weterana decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. Minister Obrony Narodowej wznowił postępowanie, uznając za nową okoliczność informację o podstawie skierowania skarżącego do działań poza granicami państwa, która mogła nie być zgodna z wymogami ustawy o weteranach. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. Minister uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania statusu weterana, argumentując, że skarżący wykonywał czynności zabezpieczające, a nie zadania mandatowe misji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. Minister utrzymał w mocy decyzję uchylającą. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2024 r., a także uchyla postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2023 r. o wznowieniu postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania statusu weterana 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], 2. uchyla postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...].
Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Obrony Narodowej (dalej: "Minister", "organ") z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.", decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] uchylającą ostateczną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] przyznającą status weterana M. J. (dalej: "Skarżący") oraz odmawiającą mu przyznania statusu weterana.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2022 r. M. J. wystąpił o przyznanie statusu weterana w związku z udziałem w działaniach poza granicami państwa.
Decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] Minister przyznał Skarżącemu status weterana opierając się m.in. na zaświadczeniu wydanym przez Szefa Wojskowego Dozoru Technicznego z dnia [...] lipca 2022 r., w którym stwierdzono, że Skarżący uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w celu zabezpieczenia funkcjonowania jednostki wojskowej użytej poza granicami państwa, jako [...] Wojskowego Dozoru Technicznego, łącznie przez okres 130 dni.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] Minister, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie przyznania M.J. statusu weterana. W postanowieniu organ wskazał, że przesłanką wznowienia jest uzyskanie informacji na temat podstaw skierowania Skarżącego do udziału w działaniach poza granicami państwa, które może nie być zgodne z wymogami określonymi w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2205), dalej: "ustawa o weteranach".
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] Minister, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] przyznającą M. J. status weterana oraz odmówił przyznania mu tego statusu.
W uzasadnieniu, odwołując się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. wyciągów z rozkazów wydanych przez Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych w latach 2011 - 2023, organ wskazał w szczególności, że wbrew informacji zawartej w zaświadczeniu z dnia [...] lipca 2022 r. wydanym przez Szefa Wojskowego Dozoru Technicznego w W., Skarżący nie brał udziału w działaniach poza granicami państwa w Polskich Kontyngentach Wojskowych, bowiem podejmowane przez niego działania nie stanowiły "udziału w działaniach poza granicami państwa" w rozumieniu ustawy o weteranach, a także nie były realizowane w ramach Polskiego Kontyngentu Wojskowego. Zadań służbowych wykonywanych przez Skarżącego w PKW "w celu realizacji czynności dozoru technicznego dla urządzeń będących na wyposażeniu Polskiego Kontyngentu Wojskowego (...)" nie można zrównać z pełnieniem służby wojskowej i wykonywaniem zadań misji PKW. Jednocześnie w karcie przebiegu służby żołnierza nie odnotowano pobytu w działaniach poza granicami państwa - służby w Polskim Kontyngencie Wojskowym.
Zdaniem organu, Skarżący nie wykonywał zadań misji PKW, nie był ewidencjonowany podczas pobytu za granicą jako osoba biorąca udział w misji, nie wypełniał obowiązków związanych z działaniem misji a jedynie realizował czynności dozoru technicznego urządzeń będących na wyposażeniu PKW.
Udział Skarżącego w działaniach poza granicami państwa nie stanowi zatem podstawy do przyznania mu statusu weterana. Nie można przyznać statusu weterana osobie, która nie wykonywała stricte określonych zadań misji, a jedynie krótkotrwale przebywała w rejonie działań PKW.
Pismem z dnia 22 maja 2024 r. M. J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Wskazał, że przyznanie mu statusu weterana decyzją Ministra z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] wynika z udziału, na podstawie skierowań Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, w działaniach poza granicami państwa w ramach misji pokojowych i stabilizacyjnych, łącznie przez okres nie krótszy niż 90 dni. W czasie realizowanych zadań, w zakresie zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych eksploatowanych w polskich kontyngentach wojskowych, jako żołnierz narażony był na te same niebezpieczeństwa, podlegał tym samym rygorom i reżimowi służby, co żołnierze PKW.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] Minister utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu, powołując się na zgromadzoną dokumentację, organ wskazał, że Skarżący przebywał w rejonie działania PKW:
- w celu (w ramach) "zabezpieczenia funkcjonowania jednostki wojskowej" - wyciąg rozkazu nr [...] z dnia [...] października 2013 r. (PKW A.), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] października 2013 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. (PKW A.), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. (PKW A.), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] października 2014 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. (PKW [...]), zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2021 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. (PKW [...]), zaświadczenie z dnia [...] lipca 2021 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] marca 2022r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. (PKW [...]), wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. (PKW [...]),
- w związku z "wykonaniem doraźnych badań technicznych [...] polecającemu dozorowi technicznemu" - wyciąg z rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] października 2020 r.
- w celu "zapewnienia organizacji funkcjonowania i sprawowania działalności kontrolnej jednostki wojskowej" - wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. (PKW Liban), rozkaz Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. (PKW [...]).
Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o weteranach, weteranem działań poza granicami państwa może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej (...), nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni albo łącznie przez okres nie krótszy niż 90 dni. Stosownie do art. 4 pkt 2 i 3 ww. ustawy działaniami poza granicami państwa są działania podjęte poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej (...), przez które rozumie się działania określone w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 755), akcje ratownicze, poszukiwawcze i humanitarne, a także inne działania o tym charakterze podejmowane przez organizacje międzynarodowe lub komisje międzynarodowe, w których uczestniczyli obywatele polscy skierowani przez podmioty, o których mowa w pkt 1 lit. a-f, w szczególności działania mające na celu przywrócenie, utrzymanie lub wsparcie pokoju i bezpieczeństwa, bądź akcje zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom.
Powołane wyżej dokumenty wskazują, że wykonując zadania "w celu zabezpieczenia funkcjonowania jednostki wojskowej" oraz "wykonując doraźne badania techniczne" a także "zapewniając organizacje funkcjonowania i sprawowania działalności kontrolnej jednostki wojskowej" strona "przebywała" w rejonie działania PKW łącznie przez okres co najmniej 90 dni. Przy czym przebywanie w rejonie działania PKW należy odróżnić od wykonywania zadań mandatowych misji, które określa każdorazowo postanowienie Prezydenta RP. Wyłącznie osoba biorąca udział w misji pokojowej lub stabilizacyjnej, do których była skierowana przez właściwy podmiot - wykonywała zadania, dla których została powołana przedmiotowa misja. Nie jest uprawnione takie interpretowanie "udziału" przez które rozumie się każdy pobyt na obszarze funkcjonowania PKW bez względu na cel tego pobytu. Potwierdza to przepis § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2024 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. poz. 480), zgodnie z którym należy rozróżnić skierowanie żołnierza do służby w składzie jednostki wojskowej użytej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa oraz służbę w przypadku konieczności zabezpieczenia funkcjonowania jednostki wojskowej.
Skarżący, jak wynika z ww. dokumentów, wykonywał zadania w celu zabezpieczenia funkcjonowania jednostki wojskowej jaką jest PKW. Nie wykonywał natomiast zadań misji, nie brał udziału w działaniach poza granicami państwa w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, który upoważniałby do ubiegania się o przyznanie statusu weterana. Sam fakt narażenia na niebezpieczeństwa oraz podleganie rygorom reżimowej służby podczas pobytu, w ramach wykonywania czynności dozoru za granicą, nie może stanowić przesłanki do przyznania statusu weterana.
Odnosząc się do argumentacji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że działał na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc w granicach obowiązującego prawa. Wydając zaskarżoną decyzję dopełnił obowiązków wynikających z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r. M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra z dnia [...] czerwca 2024 r. zarzucając naruszenie:
- art. 2 ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa poprzez błędne stwierdzenie, że skierowanie do wykonywania zadań poza granicami państwa celem realizacji obligatoryjnych czynności określonych w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz.U. z 2024r. poz. 1194) w jednostce wojskowej użytej poza granicami państwa, zgodnie z wymaganiami tego przepisu - nie mieści się w zakresie pojęciowym art. 4 pkt 1-3 ustawy o weteranach,
- art. 4 pkt 1-3 ustawy o weteranach poprzez stwierdzenie, że skierowanie do wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa w rejon działań PKW nie było realizowaniem czynności w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o rozstrzygnięcie, że realizowane przez Skarżącego zadania poza granicami państwa, w rejonach działań PKW, spełniają w całości przesłanki do uznania go za weterana działań poza granicami państwa.
W motywach skargi Skarżący podniósł, że za nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ uznał charakter jego obowiązków realizowanych podczas skierowań do działań poza granicami państwa, który "może nie być zgodny z wymogami o których jest mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o weteranach (...)". Tymczasem wyjazdy służbowe Skarżącego - żołnierza będącego [...] Wojskowego Dozoru Technicznego (WDT), odbywały się w celu wykonania planowych badań technicznych urządzeń podlegających dozorowi technicznemu będących na wyposażeniu PKW oraz czynności doraźnych wynikających z potrzeb PKW. Bez realizacji przedmiotowych badań i czynności przez [...] WDT, jednostka wojskowa nie mogłaby wykonywać swoich mandatowych zadań albo ich realizacja byłaby w znacznym stopniu utrudniona.
Wyjazdy w rejony działania PKW realizowane były w oparciu o skierowania - określone w rozkazach Szefa Sztabu Generalnego WP - do wykonywania zadań poza granicami państwa (do A., K., K., R., L., I., L., T., W.), w celu zapewnienia organizacji funkcjonowania i sprawowania działalności kontrolnej jednostki wojskowej lub zapewnienia funkcjonowania jednostki wojskowej, użytej zgodnie z przepisami ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa. Podstawę prawną tych skierowań, w zależności od okresu, stanowiły przepisy: art. 24 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa; art. 24 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a i ust. 2 oraz§ 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa; art. 203 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
W ocenie Skarżącego wykonywane przez niego zadania mieszczą się w zakresie pojęciowym art. 4 pkt 1-3 ustawy o weteranach, natomiast argumenty organu stanowią nieuprawnioną interpretację przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności z prawem podjętego aktu administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże zasadniczo z powodów innych aniżeli w niej podniesione.
Zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2024 r. została wydana, po wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] o przyznaniu M. J. statusu weterana na podstawie art. 2 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 lit. a i pkt 3-5 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych, co obliguje do stosowania tej instytucji w ściśle określonych przypadkach. Procedura tego nadzwyczajnego trybu postępowania określona została przepisami art. 145 - 152 k.p.a.
Zgodnie z art. 149 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2).
Z kolei art. 151 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej dopiero po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy z punktu widzenia przyczyn wznowienia. Mianowicie, organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia w oparciu o art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa i art. 145b, i (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.); uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.); zaś w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 2 k.p.a.).
Powołane przepisy jednoznacznie wskazują, że ustawodawca przewidział dwie fazy postępowania wznowieniowego. Pierwszą, formalną, gdzie bada się dopuszczalność wznowienia w kontekście zaistnienia przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym odnośnie do wszczęcia postępowania wznowieniowego, oraz drugą, merytoryczną, w której przeprowadza się postępowanie rozpoznawcze co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Organ postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Po drugie, "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Pojęcie "nowe dowody i nowe okoliczności faktyczne" należy interpretować w sposób ścisły. Za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu, ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw" oznacza takie okoliczności lub dowody, co do których istnienia strona postępowania nie posiadała wiedzy. Nie można przyjąć, że dany dowód lub okoliczność były nieznane organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikały one z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Fakt, iż urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności na skutek przeoczenia czy też niedokładnego przeczytania akt, nie może uzasadnić wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 5019/98; ONSA 2000/2/62). Okoliczność faktyczna wynikająca z akt sprawy, jak też dowód w nich zawarty, nie mają bowiem waloru "nowej okoliczności faktycznej" i "nowego dowodu" w sprawie (por. B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z 26 kwietnia 2000r., sygn. akt III SA 1454/99; publ. OSP 2001, nr 2, poz. 21; wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 636/23; CBOSA).
Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości - nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2509/18; CBOSA). Nie stanowi zatem podstawy do wznowienia postępowania dokonana przez organ administracji odmienna od poprzedniej ocena materiału dowodowego sprawy, nawet jeżeli jest to ocena stanu faktycznego błędna pod względem prawnym. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest bowiem tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności.
W orzecznictwie podkreśla się również, że z punktu widzenia istotnych okoliczności sprawy prowadzonej w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ważne jest, jakimi dowodami organ mógł dysponować i jakie okoliczności znał, bądź z łatwością mógł poznać, prowadząc postępowanie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 16 września 2021r., sygn. akt III SA/Gd 175/21; CBOSA). Ma to o tyle istotne znaczenie, że błędy w postępowaniu dowodowym mogą uzasadniać wznowienie postępowania - ale tylko wówczas, gdy wynikają one z braku wiedzy o istotnych dla sprawy okolicznościach, a nie z wadliwego ustalenia tych okoliczności. Błędne ustalenie okoliczności jest bowiem czymś innym, niż niewiedza o okoliczności, stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 158/20; CBOSA).
Wskazać również należy, że w ramach oceny nowych, istotnych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie dokonuje się oceny prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego zastosowanych przy wydaniu decyzji pierwotnej. Okoliczności faktyczne to zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa (por. M. Pułło, Nowe okoliczności i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, PiP 2004/8, s. 52). Z tego względu podstawy wznowienia postępowania administracyjnego nie stanowi błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym.
Przenosząc powyższe uwagi na stan rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przesłanką wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. było "uzyskanie informacji na temat podstaw skierowania Zainteresowanego do udziału w działaniach poza granicami państwa, które może nie być zgodne z wymogami określonymi w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (...) będącym podstawą do przyznania statusu weterana.
Natomiast w decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania organ dokonał interpretacji pojęć "weteran działań poza granicami państwa" (art. 2 ust. 1 ustawy o weteranach) oraz "działania poza granicami państwa" (art. 4 pkt 2 i 3 ww. ustawy). Wskazał przy tym, że Skarżący nie brał udziału w działaniach poza granicami państwa, bowiem nie wykonywał zadań mandatowych misji, tj. zadań realizowanych w ramach Polskiego Kontyngentu Wojskowego, lecz zadania w celu zabezpieczenia funkcjonowania jednostki wojskowej jaką jest PKW. Czym innym jest natomiast krótkotrwałe przebywanie w rejonie działa PKW w celu wykonywania zadań zabezpieczających działania misji, a czym innym udział w misji pokojowej lub stabilizacyjnej i wykonywanie zadań, dla których została powołana misja. Organ powołał się w tym względzie na postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2024 r. w sprawie zabezpieczenia jednostki wojskowej poza granicami państwa, które w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 rozróżnia służbę żołnierza w składzie jednostki wojskowej użytej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa oraz służbę w celu zabezpieczenia funkcjonowania takiej jednostki wojskowej.
Rzecz jednak w tym, iż o tym, że Skarżący pełnił służbę poza granicami państwa w celu zabezpieczenia funkcjonowania jednostki wojskowej użytej poza granicami państwa - jako [...] Wojskowego Dozoru Technicznego - organ posiadał wiedzę w dacie wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] o przyznaniu statutu weterana. Organ dysponował bowiem zaświadczeniem wystawionym w dniu [...] lipca 2022 r. przez Szefa Wojskowego Dozoru Technicznego, w którym poinformowano o ww. okolicznościach (k. 11 akt admin.). W zaświadczeniu tym wymieniono również jednostki wojskowe (PKW), względem których Skarżący wykonywał zadania zabezpieczające ich funkcjonowanie. Z treści zaświadczenia wprost wynika, że zadania te były wykonywane podczas kilku bądź kilkunastodniowych pobytów w rożnych rejonach poza granicami państwa w okresie 2011 - 2022.
Z powyższego wynika, że w dacie wydania ww. ostatecznej decyzji organ miał wiedzę na temat okoliczności służby Skarżącego poza granicami państwa oraz zadań jakie podczas tej służby wykonywał. Organ wiedział, że Skarżący został skierowany do wykonywania zadań w celu zabezpieczenia funkcjonowania jednostki wojskowej użytej poza granicami państwa, a nie do wykonywania zadań misji w ramach PKW (w składzie PKW). Zatem "podstawy skierowania" Skarżącego do udziału w działaniach poza granicami państwa, a tym bardziej ich ocena prawna z punktu widzenia definicji "działań poza granicami państwa" (art. 4 ust. 1 ustawy o weteranach) nie wypełniają przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Jak już bowiem wyżej wskazano, za "nową okoliczność" w rozumieniu ww. przepisu nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca "ujawnienie" nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Za "nową okoliczność" nie może być również uznane zastosowanie określonych przepisów prawa lub ich interpretacja (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 236/13; CBOSA). Błędna kwalifikacja prawna znanych organowi okoliczności faktycznych tudzież nieprawidłowa ocena dowodów nie uzasadniają wzruszenia decyzji w tym trybie. Mogą być natomiast rozważane w toku instancji, a gdy decyzja jest ostateczna - ewentualnie w trybie stwierdzenia jej nieważności.
W ocenie Sądu rozważania organu przedstawione przez organ w zaskarżonej decyzji stanowią w istocie odmienną (od dokonanej w ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2022 r.) ocenę dowodu w postaci zaświadczenia Szefa Wojskowego Dozoru Technicznego z dnia [...] lipca 2022 r. w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, tj. przepisy ustawy o weteranach oraz ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa. Wskazuje na to konstatacja organu, że "wbrew informacji zawartej w zaświadczeniu z dnia [...] lipca 2022 r. (...) M. J. nie brał udziału w działaniach poza granicami państwa w Polskich Kontyngentach Wojskowych, bowiem podejmowane przez niego działania nie stanowiły "udziału w działaniach poza granicami państwa" w rozumieniu ustawy o weteranach (...), a także nie były realizowane w ramach Polskiego Kontyngentu Wojskowego".
Co istotne, organ odwołał się również do przepisów § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2024 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa wskazując na konieczność rozróżnienia kwestii pełnienia przez żołnierza służby wojskowej w składzie jednostki wojskowej (PKW) oraz służbę w celu zabezpieczenia funkcjonowania tej jednostki.
Odnosząc się do powyższej argumentacji wskazać należy po pierwsze, że z zaświadczenia wprost wynikało, iż realizacja zadań Skarżącego w działaniach poza granicami państwa miała na celu zabezpieczenie funkcjonowania wymienionych jednostek wojskowych. Po drugie, w dacie wykonywania przez Skarżącego wymienionych zadań również obowiązywały przepisy prawa, które powyższe rozróżnienie przewidywały.
Mianowicie, przepisy § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 184, poz. 1237 ze zm.) stanowiły, iż skierowanie żołnierza do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa następuje w m.in. przypadkach pełnienia tej służby w składzie jednostki wojskowej użytej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (pkt 1 lit. a) oraz w celu zabezpieczenia funkcjonowania jednostki wojskowej użytej zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w pkt 1 lit. a, w rejonie jej działania (pkt 2 lit. a). Analogicznie, przepisy § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. poz. 479) stanowiły, że skierowanie żołnierza do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa następuje w przypadkach pełnienia tej służby w składzie jednostki wojskowej użytej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (pkt 1 lit. a) oraz w celu zabezpieczenia funkcjonowania jednostki wojskowej, o której mowa w pkt 1 lit. a, w rejonie jej działania (pkt 2 lit. a).
Zatem rozważania organu, iż nie jest uprawnione takie interpretowanie "udziału" w działaniach poza granicami państwa, przez które rozumie się pobyt na obszarze funkcjonowania PKW bez względu na cel tego pobytu, a w konsekwencji nie jest uprawnione przyznanie statusu weterana osobie, która nie brała udziału w działaniach poza granicami państwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 oraz art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o weteranach, dobitnie wskazuje na to, że organ nie dokonał we wznowionym postępowaniu oceny wpływu "nowej okoliczności", nieznanej mu w dacie wydania decyzji ostatecznej, na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej jej wydaniem, lecz dokonał ponownej oceny materiału dowodowego (zaświadczenia) w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów obowiązującego prawa. Tymczasem wznowienie postępowania nie służby weryfikacji ustaleń faktycznych oraz prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego zastosowanych przy wydaniu decyzji pierwotnej. Ponowna ocena materiału dowodowego oraz interpretacja przepisów prawa nie mieści się w żadnej z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego określonych w art. 145 § 1 k.p.a.
Z tych względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2024 r. podlegały uchyleniu. Brak było podstaw do uznania, że w sprawie wystąpiła "nowa okoliczność", nieznana organowi w dacie wydania decyzji ostatecznej, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W konsekwencji brak było podstaw do wznowienia postępowania przez organ z urzędu na podstawie art. 147 oraz art. 149 k.p.a. Z tych przyczyn Sąd uchylił również postanowienie Ministra z dnia 2 sierpnia 2023 r. o wznowieniu postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak - w znaczeniu prawnym - przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W niniejszej sprawie bezprzedmiotowość wynikała z braku podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego z powodów określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 145 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło