II SA/Wa 1438/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi M. M. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. M. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] grudnia 2012 r. (data stempla pocztowego), skarżący M. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata). W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada dochodu na zatrudnienie adwokata lub radcy prawnego. Z informacji podanych w formularzu wniosku oraz nadesłanych przez skarżącego (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] grudnia 2012 r.) dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwiema małoletnimi córkami w wieku 11 i 5 lat. Skarżący jest zatrudniony za wynagrodzeniem w kwocie 5.862,25 zł brutto miesięcznie (zaświadczenie pracodawcy skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r. w aktach sprawy), a miesięczne wynagrodzenie jego małżonki wynosi 9.747,21 zł brutto, tj. 6.650,09 zł netto (zaświadczenie pracodawcy żony skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r. w aktach sprawy). Do akt niniejszej sprawy skarżący przedłożył również wspólne zeznanie podatkowe jego i jego małżonki za rok 2011. Z powyższego dokumentu wynika, że w roku 2011 skarżący osiągnął dochód w wysokości 98.549,78 zł, a dochód uzyskany przez jego żonę zamknął się w kwocie 98.825,37 zł. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 250 m kw. oraz samochodu marki [...] o wartości 40.000 zł, a także jest współwłaścicielem lokalu użytkowego o powierzchni 26,5 m kw. i działki przemysłowej. Skarżący przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego swojej małżonki prowadzonego w [...] Bank [...] za okres od [...] do [...] grudnia 2012 r., na którym saldo końcowe zamknęło się w kwocie 542,84 zł oraz wyciągi ze swoich trzech rachunków bankowego prowadzonych w banku [...].: 1. za okres od [...] września 2012 r. do [...] grudnia 2012 r., na którym saldo końcowe wynosiło 1.794,77 zł, 2. za okres od [...] września 2012 r. do [...] stycznia 2013 r., na którym saldo końcowe wynosiło 3.333,10 zł, 3. za okres od [...] września 2012 r. do [...] grudnia 2012 r., na którym saldo końcowe wynosiło 166,15 zł. Do miesięcznych wydatków skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym należą: opłata za gaz – 467,55 zł, opłata za energię elektryczną - 100 zł, opłata za telefon stacjonarny i Internet – 83,68 zł, opłata za wywóz nieczystości – 28 zł, rata spłaty kredytu – ok. 3.600 zł, opłata za przedszkole młodszej córki – 264,50 zł, opłata za szkołę muzyczną starszej córki – 70 zł, opłata za naukę języka angielskiego starszej córki – 160 zł, opłata za naukę pływania starszej córki – 150 zł (potwierdzenia przelewu i harmonogram spłaty kredytu w aktach sprawy). Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, na wstępie podnieść należy, że stosownie do treści przepisu art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy (orzeczenie dyscyplinarne), wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych pozostaje bezprzedmiotowy. Zatem rozpoznaniu będzie podlegać wyłącznie żądanie dotyczące ustanowienia pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść bowiem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, gdy strona regulując ciążące na niej zobowiązania żąda, by koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego pokrywał jej Skarb Państwa. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ogranicza krąg osób, którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, do osób bardzo ubogich, które mają problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych (takich jak np. wyżywienie czy zakup leków niezbędnych w procesie leczenia) i nie są w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem skarżący i jego małżonka przy łącznych dochodach w wysokości ponad 10.000 netto miesięcznie i wydatkach ok. 5.000 zł w skali miesiąca (obejmujących m.in. dodatkowe zajęcia dziecka) są w stanie pokryć koszty pełnomocnika z wyboru. Pozwalają na to również środki zgromadzone na rachunkach bankowych skarżącego i jego żony (w sumie ponad 5.500 zł). Ponadto analiza transakcji dokonywanych na rachunkach bankowych skarżącego wskazuje, że zarówno te rachunki, jak inne - nieujawnione przez skarżącego - rachunki (należące do niego oraz jego małżonki) są regularnie zasilane kwotami rzędu od kilkuset do kilku tysięcy zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.