II SA/Wa 1438/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-30
Skład orzekający: Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczne dochody gospodarstwa domowego przekraczają 10 000 zł netto, a wydatki wynoszą około 5 000 zł, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiony dla niej pełnomocnik z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiony dla niej pełnomocnik z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy miesięczne dochody gospodarstwa domowego przekraczają 10 000 zł netto, a wydatki wynoszą około 5 000 zł, nie można uznać, że brak środków finansowych stanowi przeszkodę uniemożliwiającą dochodzenie praw przed sądem.Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na orzeczenie dyscyplinarne. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwiema małoletnimi córkami. Wnioskodawca i jego żona osiągają wysokie dochody, posiadają znaczące oszczędności, nieruchomości i samochód. Skarżący przedstawił również szczegółowe zestawienie miesięcznych wydatków. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi M. M. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 11 grudnia 2012 r. (data stempla pocztowego), skarżący M. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata). W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada środków na zatrudnienie adwokata lub radcy prawnego.
Z informacji podanych w formularzu wniosku oraz nadesłanych przez skarżącego (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 18 grudnia 2012 r.) dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwiema małoletnimi córkami w wieku 11 i 5 lat. Skarżący jest zatrudniony za wynagrodzeniem w kwocie 5.862,25 zł brutto miesięcznie (zaświadczenie pracodawcy skarżącego z dnia 9 stycznia 2013 r. w aktach sprawy), a miesięczne wynagrodzenie jego małżonki wynosi 9.747,21 zł brutto, tj. 6.650,09 zł netto (zaświadczenie pracodawcy żony skarżącego z dnia 7 stycznia 2013 r. w aktach sprawy).
Do akt niniejszej sprawy skarżący przedłożył również wspólne zeznanie podatkowe jego i jego małżonki za rok 2011. Z powyższego dokumentu wynika, że w roku 2011 skarżący osiągnął dochód w wysokości 98.549,78 zł, a dochód uzyskany przez jego żonę zamknął się w kwocie 98.825,37 zł.
Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 250 m kw. oraz samochodu marki [...] o wartości 40.000 zł, a także jest współwłaścicielem lokalu użytkowego o powierzchni 26,5 m kw. i działki przemysłowej.
Skarżący przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego swojej małżonki prowadzonego w [...] za okres od 1 do 31 grudnia 2012 r., na którym saldo końcowe zamknęło się w kwocie 542,84 zł oraz wyciągi ze swoich trzech rachunków bankowego prowadzonych w banku [...]:
1. za okres od 28 września 2012 r. do 27 grudnia 2012 r., na którym saldo końcowe wynosiło 1.794,77 zł,
2. za okres od 7 września 2012 r. do 6 stycznia 2013 r., na którym saldo końcowe wynosiło 3.333,10 zł,
3. za okres od 20 września 2012 r. do 19 grudnia 2012 r., na którym saldo końcowe wynosiło 166,15 zł.
Do miesięcznych wydatków skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym należą: opłata za gaz – 467,55 zł, opłata za energię elektryczną - 100 zł, opłata za telefon stacjonarny i Internet – 83,68 zł, opłata za wywóz nieczystości – 28 zł, rata spłaty kredytu – ok. 3.600 zł, opłata za przedszkole młodszej córki – 264,50 zł, opłata za szkołę muzyczną starszej córki – 70 zł, opłata za naukę języka angielskiego starszej córki – 160 zł, opłata za naukę pływania starszej córki – 150 zł (potwierdzenia przelewu i harmonogram spłaty kredytu w aktach sprawy).
Postanowieniem z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1438/12 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił M. M. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. W dniu 18 kwietnia 2013 r. skarżący złożył sprzeciw od przedmiotowego postanowienia wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że ponosi wysokie koszty ogrzewania domu (na dowód czego załączył rachunek z PGNiG na kwotę 1942,15 zł z terminem płatności 22 lutego 2013 r.), a posiadane oszczędności stanowiły zabezpieczenie powyższych opłat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ustawodawca użył w tym przepisie określenia " gdy wykaże ", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 powołanej ustawy (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554).
W ocenie Sądu M. M. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja majątkowa skarżącego wyklucza możliwość ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż strona dysponuje środkami pieniężnym wystarczającymi na pokrycie kosztów pomocy prawnej. Wysokość comiesięcznych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi ponad 10 000 zł netto. Wykazana przez skarżącego wysokość wydatków kształtująca się średnio na poziomie około 5000 zł (nawet przy założonym zwiększeniu tej kwoty w okresie zimowym o koszty ogrzewania domu), odnoszona do osiąganych w gospodarstwie domowym w skali miesiąca dochodów oraz posiadanych oszczędności, nie uniemożliwia mu poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja prawa pomocy jest swoistą formą dotowania przez Skarb Państwa podmiotów, które ze względu na nadzwyczaj trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść w pełni wymaganych prawem kosztów postępowania i brak środków finansowych stanowi przeszkodę uniemożliwiającą im dochodzenie swych praw przed sądem. Aktualna sytuacja finansowa wnioskodawcy nie uprawnia do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło