II SA/Wa 1439/04
WyrokWSA w Warszawie2004-10-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego, wydana w formie decyzji zamiast postanowienia, jest nieważna?Ratio decidendi
Decyzja o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego, wydana w formie decyzji zamiast postanowienia, jest pozbawiona podstawy prawnej i jako taka jest nieważna. Zgodnie z art. 101 § 1-3 kpa, rozstrzygnięcie w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego, w tym jego podjęcia, następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Nieważność tej decyzji skutkuje również nieważnością rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy poprzedniej decyzji.Stan faktyczny
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmówił przyznania p. K. S. renty rodzinnej w drodze wyjątku, uznając, że nie spełnia on warunków wymaganych ustawą. Następnie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., Prezes ZUS podjął zawieszone postępowanie i utrzymał w mocy poprzednią decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc argumenty dotyczące swojego stanu zdrowia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ E Dnia 20 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2004 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), odmówił przyznania p. K. S. renty rodzinnej w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odwołał się do treści ww. przepisu, zgodnie z którym
ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne uznał, że p. K. S. nie spełnia warunków do uzyskania świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ na przestrzeni 42 lat życia udowodnił okres ubezpieczenia wynoszący zaledwie 6 lat 5 miesięcy i 24 dni, który jest zbyt krótki w stosunku do wieku, aby uzasadniał pozytywne załatwienie wniosku.
W latach 1985-1988 oraz 1994-2002 p. K.S., pomimo iż był zdolny do pracy, nie podjął zatrudnienia, nie można zatem było, zdaniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznać, że nieuzyskanie przez ww. prawa do świadczeń z ubezpieczenia wynikło z okoliczności szczególnych, niezależnych od zainteresowanego.
W dniu 24 października 2003 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie w związku z wniesieniem przez p. K. S. odwołania od decyzji organu rentowego do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń w K..
Postępowanie zostało podjęte na mocy decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2004 r. Wymienioną decyzją organ oprócz podjęcia postępowania, równocześnie utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi p. K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący w uzasadnieniu skargi powołał się na swój stan zdrowia, który uniemożliwia mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Ponowił prośbę o przyznanie renty w drodze wyjątku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej - art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z art. 101 § 1-3 kpa rozstrzygnięcie w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego następuje w formie postanowienia, na które stronie służy zażalenie. Pojęcie "sprawa zawieszona" obejmuje także rozstrzygnięcie w przedmiocie podjęcia postępowania, odmowy podjęcia postępowania, odmowy zawieszenia postępowania.
Wydanie zatem przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzji o podjęciu zawieszonego postępowania nie znajduje podstaw prawnych i z tych względów jako nieważne, nie może wywołać żadnych skutków prawnych. Konsekwencją powyższego jest także nieważność rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji. W okresie zawieszenia postępowania, które nie zostało skutecznie podjęte, organ nie może podejmować zwykłych czynności proceduralnych lecz wyłącznie czynności o jakich mowa w art. 102 kpa.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło