II SA/Wa 144/13

WyrokWSA w Warszawie2013-05-08

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza Straży Granicznej jest bezzasadna, jeśli woda doprowadzona do lokalu nie nadaje się do spożycia, a przeprowadzka wiązałaby się z reorganizacją życia rodziny?
Ratio decidendi
Odmowa przyjęcia lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza Straży Granicznej nie jest bezzasadna, jeśli doprowadzona do lokalu woda nie spełnia norm sanitarnych, uniemożliwiając bezpieczne korzystanie z lokalu. Stan sanitarny lokalu należy oceniać szeroko, uwzględniając możliwość korzystania z mediów, a nie tylko sam fakt doprowadzenia do lokalu. Należy również brać pod uwagę wpływ stanu zdrowia członków rodziny na możliwość zamieszkania w lokalu.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej P. S. odmówił przyjęcia przydzielonego mu lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej miejscu pełnienia służby, argumentując to złym stanem sanitarnym (woda niezdatna do picia) oraz koniecznością reorganizacji życia rodziny. Organy administracji uznały odmowę za bezzasadną i stwierdziły utratę uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie utraty uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w P., działając na podstawie art. 96 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j. Dz. U. z 2011 r. nr 116, poz. 675 ze zm.) w zw. z § 1, § 2 pkt 4 i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. z 2002 r. nr 118, poz. 1014 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: K.p.a., decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], stwierdził utratę uprawnień do pobierania przez [...] SG P. S. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem [...] sierpnia 2012 r. Komendant uznał wymienione świadczenie za nienależne, albowiem ww. funkcjonariusz bezzasadnie odmówił przyjęcia, przyznanego mu decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., lokalu mieszkalnego, znajdującego się w W., tj. miejscowości pobliskiej miejscu pełnienia służby. Pismem z dnia [...] września 2012 r. wymieniony złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie prowadzonego postępowania. Zdaniem P. S., odmowa przyjęcia i zasiedlenia przyznanego mu lokalu nie może być określona mianem bezzasadnej, jako że woda w budynku w PSG W., w którym znajduje się wymieniony lokal mieszkalny, nie nadaje się do picia. Ponadto ewentualna przeprowadzka do W. wiązałaby się z koniecznością reorganizacji życia jego rodziny, co wpłynęłoby niekorzystnie na jej prawidłowe funkcjonowanie. Komendant Główny Straży Granicznej po rozpatrzeniu wymienionego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 6a pkt 3, art. 92 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j. Dz. U. z 2011 r. nr 116, poz. 675 ze zm.) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. nr 118, poz. 1014 ze zm.), decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, że P. S. jest funkcjonariuszem Straży Granicznej i pełni obowiązki służbowe w Placówce Straży Granicznej w K., a od [...] maja 2011 r. jest w służbie stałej. Posiada on prawo do 3 norm zaludnienia, co zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. nr 99, poz. 898 ze zm.), odpowiada lokalowi o powierzchni mieszkalnej od 21 m2 do 30 m2. Ustalono ponadto, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. przydzielił ww. lokal o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia (29,71 m2) i znajdujący się w W., tj. miejscowości pobliskiej miejscu pełnienia służby. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi SG, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego wskazanego w § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Zgodnie z § 2 pkt 4 ww. rozporządzenia, wymienione świadczenie może być przyznane funkcjonariuszowi pod warunkiem, że nie odmówił on bezzasadnie przyjęcia lokalu mieszkalnego, który odpowiada przysługującym mu normom zaludnienia oraz znajdował się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. W ocenie organu II instancji, funkcjonariusz nie przedstawił żadnych obiektywnych powodów odmowy przyjęcia przyznanego mu lokalu mieszkalnego. Wskazana przez niego konieczność reorganizacji życia jego rodziny nie stanowi przesłanki mogącej uzasadniać przedmiotową odmowę. Odnosząc się do kwestii stanu sanitarnego lokalu w W., Komendant Główny Straży Granicznej uznał, że przedmiotowa kwestia została już stronie wyjaśniona w decyzji organu I instancji. Pismem z dnia 13 grudnia 2012 r. P. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że odmowa przyjęcia przez skarżącego lokalu mieszkalnego była bezzasadna, pomimo że przydzielony skarżącemu lokal mieszkalny nie znajdował się w należytym stanie sanitarnym; 2) przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w przesłanym przez skarżącego odwołaniu nie zostały przedstawione żadne obiektywne powody odmowy przyjęcia przez skarżącego lokalu, mimo jednoznacznego wykazania przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego obiektywnych przyczyn tej odmowy, tj. faktu braku należytego stanu sanitarnego przyznanego lokalu i wpływu tego faktu na zdrowie córki skarżącego, jak również nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności dowodów przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, czego skutkiem jest brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do naruszenia zasady praworządności. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zachodzą przesłanki do uznania, że funkcjonariusz bezzasadnie odmówił przyjęcia do zamieszkania lokalu położonego w budynku PSG W. Powyższej oceny dokonywać należy przez pryzmat unormowań rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (...) (Dz. U. z 2002 r. nr 118, poz. 1014 ze zm.). Stwierdzenie użyte w § 2 pkt 4 powyższego aktu prawnego o należytym stanie technicznym i sanitarnym proponowanego do zasiedlenia lokalu, należy odczytywać szeroko, tj. czy mieszkanie w lokalu zaproponowanym do zasiedlenia i korzystanie z mediów doprowadzonych do tego lokalu, jest możliwe ze względu na kwestie sanitarne. Odkodowując pojęcie korzystania z lokalu nie można bowiem ograniczać się do kwestii samego mieszkania. Możliwość korzystania z lokalu należy oceniać, biorąc pod uwagę również dostępność mediów, których używa się zamieszkując dany lokal, czyli np. wody, prądu, gazu itp. W sytuacji więc, gdy woda doprowadzona do lokalu nie spełniała norm epidemiologicznych, stawianej wodzie możliwej do spożycia, przyjąć należało założenie, że sporny lokal nie zawierał doprowadzenia wody. Istotne znaczenie ma bowiem nie sam fakt doprowadzenia do lokalu jakiejś cieczy, a wody, z której można korzystać bezpiecznie dla zdrowia ludzkiego. W świetle powyższego uznać należało, że odmowa przyjęcia przez funkcjonariusza lokalu w budynku PSG W. nie była bezzasadna. Skoro okolicznością niesporną było to, że do lokalu nie było doprowadzonej wody, której jakość, z punktu widzenia sanitarno-epidemiologicznego, umożliwiała bezpieczne korzystanie z niej, lokal nie spełniał przesłanki określonej w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (...) (Dz. U. z 2002 r. nr 118, poz. 1014 ze zm.). Powyższych konkluzji nie zmienia fakt dostarczania mieszkańcom budynku PSG W. konfekcjonowanej wody pitnej do spożycia. Ilość tej wody była bowiem limitowana i wystarczało jej tylko dla celów spożywczych. Brak więc było możliwości skutecznego przyjęcia, że dany lokal znajduje się w należytym stanie sanitarnym. Przedmiotowych konkluzji nie zmienia również to, czy w chwili obecnej woda, w którą zaopatrzony jest sporny lokal, nadaje się do bezpiecznego spożycia. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma bowiem stan faktyczny na chwilę, gdy funkcjonariusz odmówił przyjęcia danego lokalu do zamieszkania. Na tą chwilę należy bowiem badać to, czy odmowa przyjęcia lokalu mogła być uznana za bezzasadną. Na marginesie podnieść też należy, że organ w skarżonej decyzji nie odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Nie przeanalizował bowiem w szczególności tego, czy stan zdrowia córki skarżącego umożliwiał jej kontakt z wodą, jaka była doprowadzona do zaproponowanego stronie lokalu. To więc także świadczy o przedwczesności konkluzji organu, jakoby odmowa przyjęcia lokalu do zamieszkania była bezzasadna. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ----------------------- 6

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło