II SA/Wa 144/20

WyrokWSA w Warszawie2020-09-29

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Ewa Radziszewska – Krupa, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres służby wynoszący 3 lata, 5 miesięcy i 25 dni na rzecz państwa totalitarnego, w kontekście łącznego okresu służby wynoszącego ponad 29 lat, może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uzasadniający wyłączenie stosowania przepisów ograniczających wysokość emerytury?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób przekonujący, dlaczego okres służby skarżącego na rzecz państwa totalitarnego nie był krótkotrwały. Sąd podkreślił, że pojęcie "krótkotrwałości" powinno być oceniane indywidualnie, z uwzględnieniem całego okresu służby, a okres ponad 3 lat może być uznany za krótkotrwały w kontekście kilkudziesięcioletniej aktywności zawodowej. Ponadto, organ nie zbadał wystarczająco przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz nie odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie przepisów KPA i ustawy zaopatrzeniowej.
Stan faktyczny
Skarżący J. Z. złożył wniosek o wyłączenie stosowania przepisów ograniczających jego emeryturę, argumentując, że jego służba na rzecz państwa totalitarnego była krótkotrwała, a on sam wykonywał obowiązki rzetelnie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia, uznając, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego (ponad 3 lata) nie był krótkotrwały, a brak było dowodów na narażenie zdrowia i życia po 1989 r. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając organowi naruszenie przepisów KPA i błędną wykładnię pojęć "krótkotrwałość" i "rzetelność".
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. Z. (dalej też jako "wnioskodawca", "skarżący" lub "strona") decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także jako "Minister" lub "organ") odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288, zwana dalej "ustawą zaopatrzeniową"), na podstawie art. 8a tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący wnioskiem z [...] sierpnia 2019 r. wystąpił o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że Zakład Emerytalno – Rentowy MSWiA niesłusznie obniżył jego świadczenie emerytalne poprzez zastosowanie nowego wskaźnika zmniejszającego wysokość otrzymywanej wcześniej emerytury. Wnioskodawca wyraził swoje przekonanie, że ustawa zaopatrzeniowa jest sprzeczna z Konstytucją RP oraz Europejską Konwencją Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Podkreślił również, że służbę w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego pełnił do 2016 r., a zatem po 1990 r. przepracował ponad 26 lat w służbie dla niepodległej Polski. Organ wskazał, że strona została zwolniona ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w dniu [...] kwietnia 2016 r. i posiada prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej jako "IPN") uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, okres służby od [...] lutego 1987 r. do [...] lipca 1990 r., tj. 3 lata, 5 miesięcy i 25 dni. Całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi zaś 29 lat, 2 miesiące i 25 dni. Z kopii akt osobowych przekazanych przez IPN nie wynika, aby skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z kolei Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w piśmie z [...] października 2019 r. wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby funkcjonariusz po dniu 12 września 1989 r. uchylał się od wykonywania zadań służbowych i obowiązków, bądź wykonywał je w sposób niewłaściwy. Skarżącemu kilkukrotnie podwyższono dodatek służbowy do uposażenia oraz nadawano wyższy stopień służbowy. W 2012 r. został odznaczony Srebrnym Medalem "Za długoletnią Służbę". W aktach osobowych wnioskodawcy brak jest również dokumentów potwierdzających fakt wszczynania i prowadzenia wobec niego postępowań dyscyplinarnych, karnych oraz karno - skarbowych. Nie odnaleziono także zaświadczeń wskazujących na podejmowanie czynności służbowych w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia, uzasadniających podwyższenie emerytury funkcjonariusza. Następnie organ przytoczył przepis prawa będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji i stwierdził, że zawarte w nim pojęcia: "krótkotrwałość" (służby) i "rzetelność" (wykonywania zadań i obowiązków) są pojęciami nieostrymi. Minister przywołał leksykalne synonimy: "krótkotrwałości" (chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny) oraz "rzetelności" (m. in. gorliwy, niestrudzony, solidny, staranny, sumienny). Zdaniem organu, krótkotrwałość służby należy oceniać przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym (jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa), a dodatkowo proporcjonalnie (w stosunku do całości okresu służby byłego funkcjonariusza). Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, przez co należy rozumieć nie tylko podejmowanie i nienaganną realizację zadań obligatoryjnych, ale także wykazywanie inicjatywy zarówno w zakresie takich właśnie zadań, jak i poprzez gotowość do realizacji obowiązków dodatkowych. Zdaniem organu, narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, należy traktować jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Organ dodał, że szczególnie uzasadniony przypadek" o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy, należy rozpatrywać po spełnieniu dwóch przesłanek wymienionych w tym przepisie i postrzegać go trzeba przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów, mogących stawiać rzetelność służby byłego funkcjonariusza pod znakiem zapytania. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. Odnosząc te ogólne rozważania do rozpatrywanej sprawy, Minister stwierdził, że skoro służba skarżącego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 3 lat, 5 miesięcy i 25 dni, a całkowity okres pełnienia służby wynosi 29 lat, 2 miesiące i 25 dni, to przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Prawie trzyipółletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Zakończenie wskazanego okresu pełnienia służby nie wynikało z woli wnioskodawcy, lecz z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Wnioskodawca został mianowany funkcjonariuszem w służbie stałej w dniu [...] lutego 1990 r., a zatem w okresie pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa. Organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącego w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., jednakże brak jest dowodów, aby skarżący pełnił służbę z narażeniem zdrowia i życia. J. Z. w skardze do Sądu na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2019 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, z uwagi, że ww. ustawa nie zawiera legalnej definicji służby na rzecz totalitarnego państwa tylko ustawodawca wskazał, że służba w wymienionych jednostkach to służba na rzecz totalitarnego państwa. Nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu i rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa. W uzasadnieniu skargi, jej autor wskazał, że skarżący służył w Biurze [...], a zatem w jednostce zabezpieczenia operacyjnego, świadczącej usługi dla pionu wówczas milicyjnego oraz SB jako kierowca. Organ administracji nie zastanawiał się w prowadzonym postępowaniu co faktycznie robił skarżący w służbie do 1989 r. tylko oparł się na informacji IPN. Nie dokonał również interpretacji przesłanki "krótkotrwałości służby" o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Działając w ten sposób, nie dopełnił ciążących na nim obowiązków i przy wydaniu decyzji uznaniowej przekroczył grancie uznania administracyjnego. Uzasadnienie decyzji nie spełnia zaś wymogów określonych w art. 107 § 3 w związku z art. 11 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację w sprawie. W piśmie procesowym z [...] lutego 2020 r. skarżący podtrzymując swoje stanowisko w sprawie dodatkowo wskazał, że organ w swojej decyzji nie odnosi się w ogóle do przebiegu służby strony. Skarżący zaś od lutego 1987 r. do 31 lipca 1990 r. był mechanikiem, kierowcą, jak również lakiernikiem samochodowym do 2016 r. Dbał więc jedynie o sprawność techniczną i wygląd pojazdów służbowych wykorzystywanych przez podmioty administracyjne w których pełnił służbę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W kontrolowanej decyzji organ podał, że nie ma podstaw do wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji argumentował, że służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa (3 lata, 5 miesięcy i 25 dni) nie była krótkotrwała w ujęciu bezwzględnym długości tego okresu, ani też w ujęciu proporcjonalnym. W ocenie organu po 12 września 1989 r. skarżący wykonywał powierzone zadania i obowiązki rzetelnie, przy czym nie pełnił tej służby z narażeniem zdrowia i życia. Stanowisko organu nie jest prawidłowe. Przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące, niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu, powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 491/09, wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10) Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 podkreślił, że ze względu na konstytucyjną ochronę wolności i praw jednostki możliwość korzystania przez organ z uznania administracyjnego w takich sprawach jak rozpatrywana, podlega szczególnym ograniczeniom. Kierując się konstytucyjnymi dyrektywami poszanowania wolności i sprawiedliwości (z preambuły Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że obejmuje ona prawa podstawowe dla państwa oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, a wśród nich prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 i 2)), realizacji dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązkiem organu jest - po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i stwierdzeniu, że w stosunku do określonej osoby zaistniała ustawowa przesłanka wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, każdorazowe wykazanie w tej sytuacji kryteriów przyjętego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza kryteriów, którymi organ kierował się odmawiając wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Kryteriów wyboru konsekwencji dostarczają również zasady ogólne Kpa, w tym zwłaszcza zasada wyważania interesów: indywidualnego i publicznego, wyrażona w art. 7 Kpa. Rozstrzygnięcie podejmowane w granicach upoważnienia do uznania nie może być rozstrzygnięciem dowolnym, którego argumentacja sprowadzałaby się do stwierdzenia, że skoro organ "może, to nie musi". W konsekwencji sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym polega na zbadaniu, czy organ administracji dokonał prawidłowej wykładni stosowanej normy prawnej, czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy, oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie nie tylko tego czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, lecz również tego czy w granicach upoważnienia ustawowego zrealizował swoje kompetencje uznaniowe w sposób odpowiadający standardom demokratycznego państwa prawnego, w tym czy realizując te kompetencje respektował konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe obywateli do zaopatrzenia społecznego w wysokości określonej w oparciu o materialnoprawne zasady, tj. czy rozstrzygnięcie nie ma charakteru arbitralnego, bądź dowolnego. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ nie wykazał przekonująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego uznał, że służba skarżącego przed 31 lipca 1990 r. która trwała 3 lata, 5 miesięcy i 25 dni, w stosunku do całkowitego okresu jego służby, tj. 29 lat, 2 miesięcy i 25 dni, nie była służbą krótkotrwałą. Należy przypomnieć, że Minister podał, że krótkotrwałość służby należy oceniać przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym (jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa), jak również proporcjonalnie (w stosunku do całości okresu służby byłego funkcjonariusza). W uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił jednak, jakimi kryteriami się kierował, dochodząc do wniosku, że z perspektywy ponad 29 letniej służby skarżącego, 3 lata, 5 miesięcy i 25 dni służby to okres zbyt długi, aby uznać go za krótkotrwały. Zdaniem Sądu, powołanie się na synonimy słowa "krótkotrwałość" nie stanowi dostatecznego uzasadnienia tego stanowiska organu. Trzeba odnotować, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z 13 grudnia 2019 r. przyjął, że krótkotrwałość służby byłego funkcjonariusza należy oceniać z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji byłego funkcjonariusza, przede wszystkim z uwzględnieniem całego okresu jego służby. W określonych stanach faktycznych nie ma przeszkód do kwalifikowania służby kilkuletniej jako mającej charakter "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Trafnie zauważa organ administracji, że pojęcie krótkotrwały ma stosunkowo szeroką konotację w języku potocznym. Przywołano też słownikowe znaczenie danego wyrazu. Jednak nie sposób uznać, aby prawidłowo zrekonstruowano znaczenie tego pojęcia w kontekście jego użycia w analizowanej regulacji. Organowi umknęło mianowicie, że - w języku potocznym - pojęcie krótkotrwały jest używane przy opisie różnych zjawisk czy wydarzeń i - zależnie od kontekstu – może charakteryzować diametralnie różne okresy. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, pojęcie krótkotrwałej pracy (analogicznie służby) odnosi się z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Z perspektywy pełnej aktywności zawodowej ludzi, trwającej z reguły kilkadziesiąt lat, okres 3 lat, 5 miesięcy i 25 dni może być potocznie określony jako krótkotrwały. Wobec natomiast artykułowanych w procesie legislacyjnym celów uchwalenia ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270) w rozpatrywanym przypadku, takie jej określenie jest w pełni zasadne. Nie znajduje więc podstaw, przyjęta przez organ, zawężająca wykładnia pojęcia krótkotrwała służba. Sąd zauważa, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zdaje się nie kwestionować, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. Dla porządku należy jednak podnieść, że nie ma powodów, aby kryterium rzetelności rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285). Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. nagany. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Gdyby bowiem ustawodawca zakładał odniesienie wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy kryterium wyłącznie w stosunku do osób pełniących służbę z narażeniem zdrowia i życia, to co najmniej pominąłby zwrot "w szczególności", ustanawiając warunek sine qua non "narażenia zdrowia i życia" dla przyjęcia spełnienia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków". Prowadzi to do wniosku, że "narażenie zdrowia i życia" nie jest niezbędne dla stwierdzenia, że funkcjonariusz pełnił służbę rzetelnie (wzorowo). Narażenie zdrowia i życia nie stanowi miary rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, lecz zostało potraktowane jako przykład takiej rzetelności. Należy dodać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19 stwierdził, że o szczególnie uzasadnionym przypadku mogą świadczyć pewne wyjątkowe czy szczególne okoliczności związane z przesłankami zastosowania art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. A zatem nie tylko, wybitne osiągnięcia w służbie, ale także np. okoliczności związane z samą służbą przed 31 lipca 1990 r., a więc np. wyjątkowo krótki okres służby przed tą datą czy nawet rodzaj wykonywanych zadań albo treść czynności służbowych mogących mieć mniej lub bardziej bezpośredni związek z działaniami charakterystycznymi dla państwa totalitarnego (por. również wyrok NSA z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3207/19). Organ oceniając spełnienie przez skarżącego przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, powinien zbadać te wszystkie okoliczności. Minister nie odniósł się w ogóle do tego wątku, dotyczącego przebiegu służby skarżącego i nie ocenił go z punktu widzenia ustawowych przesłanek określonych w art. 8a ust. 1 ustawy. Stwierdził natomiast, że przypadek skarżącego nie jest szczególny, ponieważ jego służba przed dniem 31 lipca 1990 r. nie była krótkotrwała oraz brak jest dowodów, aby po 1990 r. pełnił służbę z narażeniem zdrowia i życia. Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa oraz art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uwzględni wskazania zawarte w wyroku. Organ ponownie ustali istotne w tej sprawie okoliczności faktyczne, a następnie dokona raz jeszcze oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek umożliwiających zastosowanie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Organ musi wskazać kryteria oceny "krótkotrwałości" służby skarżącego przed 31 lipca 1990 r. i rozważyć je w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku". Uzasadnienie decyzji powinno być wyczerpujące, tak aby strona nie miała wątpliwości, dlaczego Minister rozstrzygnął w taki, a nie winny sposób. Z tych wszystkich powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję organu. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego, który reprezentował skarżącego na rozprawie przed Sądem w kwocie 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło