II SA/Wa 1441/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.),, Asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant: Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia służbowego oddala skargę Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] maja 2005 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] marca 2005 r., którą przeniósł P. K. z Izby Celnej w K. do pełnienia służby w Izbie Celnej w B. W uzasadnieniu decyzji organ podał między innymi, że przeniesienie spowodowane było zmniejszeniem ilości zadań służbowych w izbach celnych znajdujących się na zachodniej granicy, natomiast w izbach celnych położonych na wschodniej granicy nastąpił wzrost tych zadań, w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Przeniesienie nastąpiło w związku ze zmniejszeniem obsady etatowej o co najmniej 300 etatów w izbie celnej, w której zainteresowany pełnił służbę. W związku z zaistniałą sytuacją zaszła konieczność przeniesienia funkcjonariuszy z izb "zachodnich" do "wschodnich". Organ podkreślił, że przesłanką zawartą w art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, umożliwiającą przeniesienie funkcjonariusza celnego do innej izby celnej są ważne względy służbowe. Polemizując z zarzutami przedstawionymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. potrzebą kontynuowania przez skarżącego rozpoczętego leczenia za granicą, koniecznością sprawowania przez niego opieki nad teściową i samotnie mieszkającą matką (obie są osobami w podeszłym wieku), faktem wykonywania przez małżonkę skarżącego nauczycielskich stażów zawodowych, nauką córki skarżącego w gimnazjum oraz faktem prowadzenia przez skarżącego specjalistycznego akwarium, organ wskazał, iż od celników wymaga się pełnienia służby i nierzadko dobro pełnienia tej służby jest realizowane kosztem zwiększenia dyspozycyjności i licznymi utrudnieniami życia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz w piśmie procesowym z dnia 23 września 2005 r. P. K. zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, tj. naruszeniem art. 7 Kpa – poprzez nieuwzględnienie interesu strony pragnącej realizować obowiązek opieki nad rodzicami, gwarantowany w Konstytucji RP oraz utrudniania sprawowania pieczy nad rozwojem sportowym córki; art. 9 i 10 Kpa – z uwagi na brak informacji o postępowaniu i prowadzenie tego postępowania. Podnosił fakt ukończenia specjalistycznego szkolenia w zakresie wspólnotowej polityki rolnej. Wskazywał nadto na naruszenie "Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" zawartym pomiędzy pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r., zgodnie z treścią którego, jako jedyny opiekun swoich rodziców, będących osobami niepełnosprawnymi i w podeszłym wieku, powinien być wyłączony z procesu alokacji. W jego ocenie decyzja została podjęta arbitralnie, przy dyskryminowaniu celników z dawnej Izby Celnej w C., zaś w niniejszej sprawie wbrew twierdzeniom organu nie występują ważne względy służbowe w rozumieniu art. 18 ustawy o Służbie Celnej. Nadto zaskarżona decyzja narusza zasady wyrażone w art. 32 Konstytucji, poprzez faktyczne rozdzielenie rodziny. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie. Polemizując z zarzutami skarżącego, podkreślił ważne względy służbowe, wskazane w decyzji, które stanowiły podstawową przyczynę przeniesienia funkcjonariusza. Organ wskazał, iż przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia funkcjonariusza zawiera art. 19 ustawy pragmatycznej. Skarżący przesłanek tych nie spełnia. "Protokół uzgodnień ...", na który powołuje się P. K. nie ma charakteru aktu bezwzględnie obowiązującego. Organ podkreślił, że skarżący był informowany o procedurze przeniesienia, zaś osoby do przeniesienia były typowane przez dyrektora Izby Celnej w K. z uwzględnieniem potrzeb kadrowych tej Izby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując pod tym kątem skargę P. K., Sąd nie stwierdził, aby Szef Służby Celnej, podejmujący zaskarżoną decyzję o przeniesieniu skarżącego do innej miejscowości, dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną przeniesienia służbowego skarżącego stanowił przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, przewidujący możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego z ważnych względów służbowych do innej miejscowości. Z użytego w tym przepisie sformułowania "można przenieść" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego załatwienia sprawy. Do oceny Szefa Służby Celnej należało zatem podjęcie decyzji o przeniesieniu służbowym skarżącego do innej miejscowości lub pozostawienie go na dotychczasowym stanowisku. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Z treści tego przepisu wynika również, że musi być spełniona przesłanka umożliwiająca przeniesienie funkcjonariusza do innej miejscowości, a mianowicie muszą przemawiać za tym "ważne względy służbowe". W rozpatrywanej sprawie tymi ważnymi względami był zmiany strukturalne i etatowe w izbach celnych. Niewątpliwie ta zasadnicza przesłanka została w niniejszej sprawie spełniona. I okoliczność tą wskazywał organ w uzasadnieniu decyzji. Należy przy tym zauważyć, że Sąd nie jest władny kwestionować tego rodzaju zmian pod względem ich zasadności i celowości, jak również ingerować w prowadzoną przez Szefa Służby Celnej politykę kadrową związaną z efektywnym przeprowadzaniem kontroli celnej, jak i ingerować w kryteria typowania funkcjonariuszy do przeniesienia służbowego w tym także w zakresie co do efektywności wykorzystania wiedzy zdobytej przez funkcjonariusza celnego w trakcie specjalistycznych szkoleń. Skoro przeniesienie służbowe skarżącego wynikało z rzeczywistego zmniejszenia ilości etatów w jednostce, w której pełnił służbę celną, to istniała podstawa do zastosowania przepisu art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej nie można przypisać przekroczenia granic uznania administracyjnego. Bezspornym jest również, że nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia skarżącego do innej miejscowości, wymienione w art. 19 powołanej ustawy o Służbie Celnej, zaś jedynie te przesłanki mogą tu być wiążące. Organ mógł także odstąpić od ustaleń zawartych w "Protokole uzgodnień ...", albowiem nie jest to akt bezwzględnie obowiązujący i nadto zawiera możliwości modyfikacji tych ustaleń. Podnoszony przez skarżącego obowiązek wykonywania opieki nad chorymi i w podeszłym wieku członkami rodziny, nie może w niczym ograniczać jego dyspozycyjności jako funkcjonariusza, z czym wstępując do służby musiał się liczyć. Także argument potrzeby kontynuowania leczenia nie może być przesłanką uniemożliwiającą przeniesienie funkcjonariusza, aczkolwiek niektóre schorzenia mogą stanowić przyczynę wprost uniemożliwiająca dalsze pełnie służby. Również fakt pełnienia służby i związane z tą służbą obowiązki - dyspozycyjność - musi mieć pierwszeństwo nad obowiązkami rodzinnymi, jak uczestnictwo w rozwoju sportowym córki, czy wspieranie realizacji zawodowej małżonki skarżącego, czy też nad potrzebą realizacji własnych upodobań (akwarystyka). Dlatego też Sąd ważąc potrzebę realizacji obowiązków służbowych w aspekcie ważnych interesów służby, nie dopatrzył się naruszenia przez zaskarżoną decyzję zasady słusznego interesu strony, czy też zasady ochrony rodziny zawartych w Konstytucji RP, na co powołuje się funkcjonariusz. W ocenie Sądu nie nastąpiło także naruszenie przepisów prawa procesowego przy podejmowaniu zaskarżonych decyzji. Szef Służby Celnej przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 Kpa), a więc podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należycie i wyczerpująco informował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 Kpa). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 Kpa) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa. Reasumując, Szef Służby Celnej wykazał w należyty sposób spełnienie przesłanek z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji o przeniesieniu służbowym, zarówno co do przepisu prawa materialnego, jak również przepisu postępowania administracyjnego, w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.