II SA/Wa 1444/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku oddala skargę Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. uznał H. K. za osobę bezrobotną z dniem [...] sierpnia 2013 r. oraz przyznał prawo do zasiłku od dnia [...] sierpnia 2013 r. Urząd Pracy wyznaczył H. K. termin obowiązkowej wizyty w Urzędzie Pracy na dzień [...] maja 2014 r. Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3a i pkt 4 oraz ust. 4c, art. 9 ust. 1 pkt 14 a i c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o utracie przez H. K. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] maja 2014 r. z powodu niestawienia się w wyznaczonym terminie w Urzędzie Pracy i niepowiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie swojej nieobecności. H. K. złożył odwołanie do Wojewody [...] wnosząc o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. Podniósł, iż podczas pobierania w Urzędzie Pracy zaświadczenia potrzebnego do złożenia wniosku w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, cyt: "Pani w okienku powiedziała mi, cyt: teraz to już tylko ZUS". Odwołujący się podał, iż był przekonany, że dopełnił wszelkich formalności związanych z Urzędem Pracy. Wskazał na trudną sytuację materialną oraz zdrowotną w jakiej się znajduje. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2014 r. W uzasadnieniu wskazał, że podane przez odwołującego się przyczyny niestawiennictwa w dniu [...] maja 2014 r. w Urzędzie Pracy nie stanowią uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w dniu wyznaczonej wizyty. Organ wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, b) 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa, c) 270 dni w przypadku trzeciego niestawiennictwa. Organ podkreślił, że przepisy powyższe mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Wojewoda [...] wskazał, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, iż H. K. wyznaczono termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy na dzień [...] maja 2014 r. co potwierdził własnoręcznym podpisem złożonym przy tej dacie na Karcie Wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej. Termin zgłoszenia się w urzędzie w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy został wyznaczony w sposób czytelny i niebudzący wątpliwości. W ocenie organu, H.K. został w sposób prawidłowy poinformowany o terminie obowiązkowej wizyty. Organ podał, iż ubieganie się o zasiłek emerytalny jest sprawą całkowicie odrębną i nie zwalnia w żaden sposób osoby bezrobotnej z obowiązku stawiennictwa w Urzędzie Pracy w wyznaczonych terminach. W dniu wyznaczonej wizyty H. K. nie stawił się w Urzędzie Pracy i w ciągu kolejnych 7 dni nie powiadomił Urzędu o uzasadnionej przyczynie swojej nieobecności. H. K. został pouczony o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych przez Urząd terminach oraz o obowiązku powiadomienia Urzędu Pracy o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa w terminie 7 dni, jak również o konsekwencjach wynikających z niedopełnienia powyższych obowiązków, czego dowodem jest własnoręczny podpis bezrobotnego złożony w dniu [...] sierpnia 2013 r. na druku "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna". Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu organ podał, iż ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewiduje możliwości przywrócenia statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku ze względu trudną sytuację osobistą lub materialną osoby bezrobotnej. Decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej nie ma bowiem charakteru uznaniowego, organ administracji działa w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W sytuacji niedopełnienia przez bezrobotnego obowiązków wynikających z przywołanych wyżej przepisów, starosta jest zobowiązany podjąć decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Wojewoda [...] uznał, że wyjaśnienia H.K. przedstawione w odwołaniu od decyzji nie stanowią uzasadnionej przyczyny niedopełnienia jednego z podstawowych obowiązków bezrobotnego zarejestrowanego w urzędzie pracy. W tej sytuacji faktycznej i prawnej organ stwierdził, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi H. K., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2014 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych pełnomocnik zarzucił naruszenie: - art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, co uniemożliwiło mu złożenie wniosków dowodowych; - art. 15 k.p.a., tj. zasady dwuinstancyjności postępowania i ograniczenie rozpoznania przedmiotu sprawy wyłącznie do odniesienia się do zarzutów odwołania i zarzutów poczynionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego oraz nierozpoznanie sprawy w całości co do meritum; - art. 77 § 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów na okoliczność wprowadzenia skarżącego w błąd przez pracowników Urzędu Pracy [...] co do konieczności odbycia wizyty w dniu [...] maja 2014 r., co z kolei skutkowało, iż sprawa została rozpoznana w sposób niepełny; - art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2014 r. i nieprzekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy Prezydent [...] wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, tj. nie przeprowadził dowodów na okoliczność ustalenia przyczyn niestawiennictwa skarżącego w Urzędzie Pracy w dniu [...] maja 2014 r. oraz nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowić może sankcję dla strony jedynie wtedy, gdy strona rzeczywiście została zobowiązana do stawiennictwa w Urzędzie Pracy. Tymczasem, według pełnomocnika, podczas kwietniowej wizyty w Urzędzie Pracy, na pytanie o konieczność stawienia się w maju br. do Urzędu Pracy, skarżący został poinformowany przez pracownika Urzędu Pracy, że w związku z ubieganiem się przez skarżącego o prawo do zasiłku przedemerytalnego, winien on stawiać się wyłącznie na wezwania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Według pełnomocnika, podobną informację skarżący uzyskał podczas pierwszej rejestracji w Urzędzie Pracy, podczas której pracownik stwierdził, że Urząd Pracy nie będzie szukał pracy skarżącemu, bowiem złożył on wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Według oceny skarżącego okoliczności powyższe wskazują, że skarżący został zwolniony przez Urząd Pracy z obowiązku stawienia się w siedzibie Urzędu Pracy w dniu [...] maja 2014 r. W ocenie pełnomocnika, Wojewoda [...] winien był ustalić poprzez przeprowadzenie z urzędu postępowania dowodowego, czy okoliczności podane przez skarżącego w odwołaniu odpowiadają prawdzie ewentualnie uchylić decyzję Prezydenta [...] i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pełnomocnik podniósł, że ze względu na trudną sytuację materialną, skarżącemu bardzo zależało na utrzymaniu statusu osoby bezrobotnej, więc nie można przypuszczać, że dopuścił się z własnej woli zaniedbania. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Wojewody [...], jak i decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2014 r. odpowiadają prawu. W sprawie niniejszej organom nie można zarzucić ani naruszenia prawa materialnego, ani prawa procesowego, w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Wszystkie zarzuty skargi, a zatem zarzuty naruszenia art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., Sąd uznał za nieuzasadnione. W sprawie jest bezsporne, że H. K. wyznaczono termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy na dzień [...] maja 2014 r. Bezsporne jest także, albowiem potwierdzone własnoręcznym podpisem przez H. K., że wiedział on o wyznaczonym terminie stawiennictwa w Urzędzie Pracy w dniu [...] maja 2014 r. (Karta Wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej). Z akt postępowania administracyjnego wynika też, że H. K. miał wiedzę na temat skutków niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i skutków niepowiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa (wynika to z podpisanej przez wymienionego w dniu [...] sierpnia 2013 r. Informacji dla osób zgłaszających się w celu zarejestrowania się). Nie jest sporne także to, że H. K. nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa. Organ obowiązany był tym samym do zastosowania przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) i pozbawienia H. K. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej. Zgodnie z powołanym przepisem, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Z akt sprawy nie wynika, aby naruszony został przepis art. 10 k.p.a. w stopniu który miałby wpływ na wynik sprawy. Stronie doręczono decyzję Prezydenta [...]. Strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy, czy składania wniosków dowodowych. W sytuacji natomiast, gdy podnoszony przez pełnomocnika zarzut braku możliwości składania wniosków dowodowych odnosi się do okresu 7 dni, o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to trzeba zaznaczyć, że wyłącznie od woli osoby bezrobotnej zależy, czy wypełnia ustawowe obowiązki, a tym samym, czy chce zawiadomić Urząd Pracy o uzasadnionej według bezrobotnego przyczynie niestawiennictwa. Urząd nie ma obowiązku wzywania bezrobotnego do wskazania uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa, czy samodzielnego ustalania powodów absencji bezrobotnego. Nadto, odnosząc się do treści odwołania skarżącego wskazania wymaga, że zasadnie organ przyjął, iż w sprawie tej nie można mówić o wprowadzeniu w błąd H. K. przez pracownika Urzędu Pracy. Zdanie "teraz to już tylko ZUS" powołane przez stronę w odwołaniu w żaden sposób nie stanowi o odwołaniu ustawowych obowiązków wobec bezrobotnego, o których H. K. był pouczony. Nie stanowi też o zmianie ustaleń, co do daty stawiennictwa w Urzędzie Pracy. Z treści odwołania wynika, że podniesiona okoliczność miała związek z zaświadczeniem, które wydane zostało H.K. Niezależnie od powyższego, wskazania wymaga, że strona nie zawiadomiła Urzędu Pracy o przyczynie niestawiennictwa w terminie 7 dni. Organ nie miał obowiązku ustalania z urzędu – przed wydaniem decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku – przyczyn niestawiennictwa H. K. w wyznaczonym terminie w Urzędzie Pracy. Z tego względu, nie można zarzucać organowi naruszenia art. 77 § 1, czy art. 7 i art. 8 k.p.a. Obowiązek usprawiedliwienia przyczyny niestawiennictwa w Urzędzie Pracy spoczywa wyłącznie na bezrobotnym, a nie na organie (v. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 422/09, wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1821/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga przy tym, że błędne przekonanie strony – wobec potwierdzonej własnoręcznym podpisem informacji o dacie wizyty w dniu [...] maja 2014 r. oraz wiedzy o skutkach niedopełnienia obowiązku zawiadomienia Urzędu – nie stanowi usprawiedliwionej przyczyny niestawiennictwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie. Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych na skutek niedbalstwa zainteresowanego (v. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 508/08, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 30/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący nie spełnił warunku w postaci wskazania w terminie 7 dni uzasadnionych powodów niestawiennictwa w Urzędzie w dniu [...] maja 2014 r., stąd Prezydent [...] zasadnie wydał decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej. Decyzja ta, jak również zaskarżona decyzja Wojewody [...] odpowiadają prawu. Sprawa, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, została dwukrotnie rozpatrzona, co do istoty. Zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. nie jest zasadny. Prawidłowo organ wskazał też, iż sytuacja materialna strony nie stanowi – na gruncie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – okoliczności mającej wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.