II SA/Wa 1445/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.S. z dnia 3 lipca 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.S. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nr [...] w przedmiocie odmowy wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. Nr 153 poz. 270; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Wyjątek zaś od tej zasady ustawodawca przewidział w rozdziale 3 działu V powołanej ustawy – "Zwolnienie od kosztów sądowych"- a zwłaszcza w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243 – 263). Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ppsa, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z treści wniosku Z.S., złożonych do akt dokumentów źródłowych oraz dodatkowego oświadczenia z dnia 29 sierpnia 2012 r. wynika, że miesięczny dochód w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie domowym wynosi 1.446,93 zł brutto (1.214,71 netto). Na kwotę tą składa się dochód osiągany przez skarżącego z tytułu przyznanego świadczenia rentowego. Wedle oświadczenia, skarżący nie posiada żadnego majątku i oszczędności oraz mieszka w domu jednorodzinnym stanowiącym własność żony, z którą pozostaje w faktycznej separacji. Skarżący wyjaśnił, że w związku z tą ostatnią okolicznością ponosi część opłat za energię elektryczną, gaz, telefon, kanalizację i wywóz śmieci. Miesięczne wydatki z tego tytułu skarżący oszacował na kwotę 440 zł. Dodatkowo wskazał, że do powyższej kwoty należy doliczyć kwotę ok. 80-90 zł, wydatkowaną na zakup niezbędnych leków. Oceniając sytuację majątkową skarżącego i jego możliwości płatnicze, trzeba podkreślić, że o ile oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego, to sam ten fakt nie uzasadnia jeszcze obowiązku każdorazowego przyznania prawa pomocy, chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek jej koniecznego utrzymania. Jednakże ustalona w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa skarżącego prowadzi do wniosku, że skarżący ma wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania. Należy bowiem zauważyć, że koszt postępowania na obecnym jego etapie ogranicza się do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193), podczas gdy średnie miesięczne dochody skarżącego wynoszą 1.214,71 zł netto, czyli wielokrotność tej kwoty. Tym samym koszt ten w zestawieniu z wyżej wymienionymi dochodami nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nawet po uwzględnieniu wysokości średnich miesięcznych wydatków (ok. 530 zł). Nawet bowiem po odliczeniu tejże kwoty wydatków, skarżącemu pozostają wystarczające środki pieniężne na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z uwagi na aktualną wysokość dochodu skarżącego także i dalsze, potencjalne koszty postępowania w niniejszej sprawie (opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem – 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej – 100 zł) nie spowodują jakiegokolwiek uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącego, a osiągany w gospodarstwie domowym dochód będzie w dalszym ciągu stanowił ich wielokrotność. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w sentencji.