II SA/Wa 1445/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji postanawia zwolnić Z. S. od kosztów sądowych. W dniu 4 lipca 2012 r. Z. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. Do skargi dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1445/12, referendarz sądowy odmówił przyznania Z. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 25 września 2012 r. Z. S. złożył sprzeciw od wskazanego postanowienia z dnia 17 września 2012 r. Z informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w dodatkowym oświadczeniu z dnia 29 sierpnia 2012 r. oraz w sprzeciwie z dnia 25 września 2012 r., a także z dołączonych dokumentów źródłowych, wynika, że miesięczny dochód w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie domowym wynosi 1446,93 zł brutto (1214,71 zł netto). Na kwotę tą składa się dochód osiągany przez skarżącego z tytułu przyznanego świadczenia rentowego. Wedle oświadczenia, skarżący nie posiada żadnego majątku i oszczędności oraz mieszka w domu jednorodzinnym stanowiącym własność żony, z którą pozostaje w faktycznej separacji. Skarżący wyjaśnił, że ponosi część opłat za energię elektryczną, gaz, telefon, kanalizację i wywóz śmieci. Miesięczne wydatki z tego tytułu skarżący oszacował na kwotę 440 zł. Dodatkowo wskazał, że do powyższej kwoty należy doliczyć kwotę ok. 80-90 zł, wydatkowaną na zakup niezbędnych leków. Podniósł, że po odliczeniu wskazanych wyżej wydatków w kwocie 530 zł pozostaje mu do dyspozycji kwota 684,71 zł, z której pokryć musi m.in. utrzymanie osobistego telefonu komórkowego, który jest mu niezbędny z racji stanu wzroku, szczególnie w sytuacjach przebywania poza domem (kwota 66 zł miesięcznie), koszty przejazdu w celu załatwienia niezbędnych życiowych spraw oraz zakup dodatkowych leków. Podał, że na odzież, obuwie, środki czystości, środki higieny osobistej oraz żywność pozostaje mu do dyspozycji mniej niż 600 zł miesięcznie. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "ppsa"), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o prawo pomocy w zakresie częściowym obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w takiej sytuacji materialnej, w której nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku prawo pomocy w zakresie całkowitym będzie mogło zostać przyznane. Zauważyć należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna. Miesięczny dochód w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie domowym wynosi 1446,93 zł brutto (1214,71 zł netto), zaś po odliczeniu koniecznych wydatków skarżącemu pozostaje do dyspozycji mniej niż 600 zł miesięcznie, za które musi pokryć wydatki na odzież, obuwie, środki czystości, środki higieny osobistej oraz żywność. W tej sytuacji, mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W związku zostały spełnione określone w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.