II SA/Wa 1447/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r. A.G. wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu w czasie pełnienia służby w działaniach poza granicami państwa. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2015 r. odmówił przyznania A.G. statusu weterana poszkodowanego. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca złożył wszystkie wymagane dokumenty. Z dokumentów tych - w tym protokołu powypadkowego Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. wynika, że A.G. uległ wypadkowi w dniu [...] grudnia 2003 r. ok. godz. 6.15. Udając się do samochodu poszkodowany potknął się o wystający śledź namiotu i upadł. Na skutek wypadku u poszkodowanego zdiagnozowano uraz stawu kolanowego prawego z uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej leczonym artroskopowo, częściową jej meniscectomią z następową chondromalacją II/III0 kłykcia przy środkowego kości udowej prawej z następowym deficytem zgięcia o ok. 15° i dyskretną niestabilnością przyśrodkową. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu zainteresowanemu zostało przyznane odszkodowanie. Organ stwierdził, że opisany wypadek z dnia [...] grudnia 2003 r. nie stanowi wypadku, o którym mowa w art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa. Wypadek ten nie powstał ani w wyniku działań podejmowanych w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, ani w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Nie był on również wynikiem zamachu lub innego bezprawnego działania skierowanego przeciwko zainteresowanemu. Wnioskodawca do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załączył oświadczenie własne z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz oświadczenie A.S. z dnia [...] kwietnia 2015 r. i oświadczenie J.G. z dnia [...] kwietnia 2015 r. W oświadczeniu własnym wnioskodawca opisał okoliczności towarzyszące wypadkowi w dniu [...] grudnia 2013 r. Podał, że w tym dniu, w namiocie mieszkalnym otrzymał ok. godz. 5.45 polecenie szybkiego udania się na miejsce wyjazdu. Poszkodowany niezwłocznie ubrał się zgodnie z kodem ubioru i w trakcie szybkiego przemieszczania się do samochodu uległ ww. wypadkowi. Zainteresowany dodał, że w czasie zdarzenia (ok. godz. 6.15) było ciemno na zewnątrz, a mnogość śledzi wraz z linkami odciągowymi od namiotów znacząco utrudniały poruszanie się po terenie. A.S. i J.G. w złożonych na piśmie oświadczeniach potwierdzili wydanie w ich obecności przez zastępcę szefa [...] rozkazu/polecenia udania się do pojazdu służbowego w celu wyjazdu poza bazę. Wnioskodawca podniósł, że wykonanie rozkazu przygotowania się do wyjazdu poza bazę [...] do m. [...] w celu kontroli punktu zatrzymań to jedno z zadań jednoznacznie wpisujących się w charakter misji, dla których tworzono PKW w Republice [...] podczas I zmiany tego kontyngentu, a mianowicie zapewnienie bezpieczeństwa publicznego i wsparcie lokalnych władz w tworzeniu struktur administracyjnych. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2015 r. Organ wskazał, że przepisy ustawy z dnia [...] sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa odnoszą się do uprawnień nadanych osobom poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa. Przepisy te nie wchodzą w kolizję prawną z przepisami ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r. poz. 213), na podstawie których A.G. otrzymał jednorazowe odszkodowanie w związku z uszczerbkiem na zdrowiu pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Organ podkreślił, że samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakichkolwiek przyczyn, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego. Wypadek, aby był uznany za stanowiący przesłankę do przyznania statusu weterana poszkodowanego, musi spełniać określone warunki ustawowe. W przeciwnym razie, każde zdarzenie zaistniałe podczas pobytu w PKW osób wymienionych w art. 2 omawianej ustawy skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu i przyznaniem świadczeń odszkodowawczych stanowiłoby przesłankę do przyznania takiej osobie statusu weterana poszkodowanego, z jednoczesnym przyznaniem prawa do korzystania z licznych świadczeń określonych w tej ustawie. Byłoby to sprzeczne z celem tej ustawy. Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa oraz innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bhp. W ocenie Ministra, wypadek opisany w protokole powypadkowym Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. i potwierdzony oświadczeniami załączonymi do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mieści się w definicji "wypadku" określonego w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, a jest "zwykłym" wypadkiem, który nie ma bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonywania zadań, dla których powołano i wysłano PKW w [...]. Warto w tym miejscu ponownie zauważyć, że zaprezentowany powyżej pogląd znajduje potwierdzenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014 r. w sprawach o sygnaturze akt: I OSK 1657/13, I OSK 2012/13 oraz z dnia 12 sierpnia 2014 r. o sygnaturze akt: I OSK 670/13,1 OSK 769/13,1 OSK 1026/13 i I OSK 1135/13. Organ wskazał, że wolą ustawodawcy było przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub sytuacji związanych bezpośrednio z pobytem poza granicami państwa. Osobom, które nie działały w sytuacji bezpośredniego zagrożenia i które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nic mieści się w definicji "wypadku" określonego w art. 4 pkt 15 cytowanego aktu prawnego ustawodawca zagwarantował odpowiednią ochronę ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r. poz. 213). Decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. stała się przedmiotem skargi A.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2015 r.; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z oświadczeń jak i przesłuchania w charakterze świadków J.G. i A.S. (adresy w aktach sprawy) na okoliczność udowodnienia, że wypadek nastąpił w związku z wykonywaniem szczególnych zadań, do których sformowany i wysłany poza granicę kraju został Polski Kontyngent Wojskowy w Republice [...] a mianowicie w trakcie zadania polegającego na zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego jak i wsparcia lokalnych władz w tworzeniu struktur administracyjnych; rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu w oparciu o przedstawione dowody jak i cały materiał sprawy statusu weterana poszkodowanego. Skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie, art. 7, art. 8, art. 80 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony; prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; ocenie dowodów w sposób dowolny a nie swobodny, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego toczącego się postępowania, czego konsekwencją było 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 4 pkt 15 lit c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa tj. przyjęcie przez organ, że negatywne zdarzenie którego uczestnikiem i poszkodowanym został A.G., nie nastąpiło w okolicznościach, o których mowa m.in. w uzasadnieniu Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014 r. OSK 2012/13, mianowicie nie nastąpiło (zdaniem organu) w związku z wykonywaniem szczególnych zadań, do których sformowany i wysłany poza granicę kraju został Polski Kontyngent Wojskowy w Republice [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 1 lutego 2016 r. nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, w sprawie tej nie zostały naruszone ani przepisy prawa administracyjnego procesowego, ani przepisy prawa materialnego. Zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), jak też art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205 poz. 1203) Sąd uznał za niezasadne. Zdaniem Sądu, Minister Obrony Narodowej zgromadził pełny materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, postępowanie przeprowadził należycie i trafnie stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego. Odmienna ocena skarżącego od oceny organu co do zakwalifikowania wypadku z dnia [...] grudnia 2003 r. jako wypadku, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa nie oznacza, że naruszona została zasada pogłębiania zaufania jednostki do organu władzy publicznej. Zgodnie z przepisem art. 3 powołanej ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Stosownie zaś do art. 4 pkt 15 lit. c powołanej ustawy, określenia użyte w ustawie oznaczają: wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa - zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z: innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań: – przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, – określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa. Zdaniem Sądu, prawidłowe jest ustalenie organu, że wypadek, któremu uległ skarżący poza granicami kraju opisany w protokole powypadkowym Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nie stanowi wypadku, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. a, b, c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Organ w sprawie tej nie kwestionował ani tego, że wypadek miał miejsce poza granicami państwa, ani nie kwestionował tego, że celem wysłania Polskiego Kontyngentu Wojskowego poza granice kraju było zapewnienie w Republice [...] bezpieczeństwa publicznego i wsparcia lokalnych władz w tworzeniu struktur administracyjnych. Okoliczności te jednak same w sobie nie stanowią o możliwości uznania określonego wypadku za wypadek, o którym mowa w art. 4 pkt 15 wymienionej wyżej ustawy. Nie chodzi tu bowiem o każdy wypadek związany z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych doznany przez żołnierza wykonującego zadania poza krajem, ale o wypadek pozostający w ścisłym związku z zadaniami realizowanymi w ramach PKW. Wbrew twierdzeniu skarżącego organ wziął pod uwagę okoliczności wypadku. Stwierdził też w decyzji, że okoliczności wypadku potwierdza treść oświadczeń załączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stan faktyczny nie budził w tej sprawie wątpliwości. Organ nie kwestionował w decyzji, że skarżący udając się do samochodu, potknął się o wystający śledź namiotu wskutek czego upadł około godziny 6.15 rano. Okoliczność, że zdarzenie miało miejsce, gdy skarżący wykonywał rozkaz przygotowania się do wyjazdu poza bazę [...] do miejscowości [...] w celu kontroli punktu zatrzymań, choć nie wskazana w decyzji organu, nie jest przez organ kwestionowana. Oświadczenia załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie były przez organ podważane. Powyższe nie przesądza jednak jeszcze o możliwości zakwalifikowania upadku skarżącego jako wypadku, o którym stanowi art. 4 pkt 15 ustawy. W sprawie jest bowiem bezsporne, że wskutek upadku spowodowanego zaczepieniem się o śledzia namiotu (skarżący podał w toku postępowania, że nastąpiło to, gdyż było ciemno, a mnogość śledzi wraz z linkami znacząco utrudniały poruszanie się) skarżący nie wyjechał poza bazę [...] w celu kontroli punktu zatrzymań, a zatem w celu realizacji zadania. Zasadnie organ stwierdził, że potknięcie się o śledzia namiotu nie stanowi zdarzenia, o którym mowa w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, nie jest zdarzeniem nagłym, wywołanym przyczyną zewnętrzną w rozumieniu tej ustawy. Zasadnie organ wskazał, że wypadek, któremu uległ skarżący nie jest wypadkiem uprawniającym do uzyskania statusu weterana poszkodowanego. Baza nie była, w momencie upadku spowodowanego potknięciem się o śledzia namiotu, przedmiotem ataku przeciwnika. Trafnie też organ wskazał, że przepisy powołanej ustawy nie wchodzą w kolizję prawną z przepisami ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r. poz. 213), na podstawie których skarżący otrzymał jednorazowe odszkodowanie w związku z uszczerbkiem na zdrowiu pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Na gruncie tej sprawy warto wskazać, że weteran to osoba biorąca udział w konkretnych operacjach, która z racji doznanych szkód zasługuje na szczególne uhonorowanie i której przysługują z tego tytułu szczególne uprawnienia. Ustawa o weteranach działań poza granicami państwa przyznaje weteranom poszkodowanym liczne uprawnienia w zakresie świadczeń zdrowotnych, pomocy w finansowaniu nauki, uprawnienia socjalne, uprawnienia pracownicze, dodatki do świadczeń emerytalno-rentowych. Zatem, nie jest uprawnione takie rozumienie art. 4 pkt 15 lit. c ustawy, zgodnie z którym jakiekolwiek zdarzenie skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu doznane przez żołnierza w czasie pobytu poza państwem miałoby uzasadniać przyznanie tak wielu świadczeń, które mają charakter wyjątkowy. Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie wszystkich żołnierzy pełniących służbę poza granicami kraju, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu bez względu na przyczyny wypadku, wówczas niepotrzebne byłoby odrębne definiowanie wypadku w art. 4 pkt 15 ustawy. Wystarczyłoby posłużenie się określeniem, zgodnie z którym wypadkiem jest każde wywołane przyczyną zewnętrzną, nagle zdarzenie, powodujące uszczerbek na zdrowiu żołnierza pełniącego służbę w ramach misji, czy kontyngentu poza granicami państwa (v. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1135/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.