II SA/Wa 1448/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] Przedmiotem skargi M. M. (dalej: "Skarżący") jest postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: "KGSG", "organ II instancji") z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] grudnia 2023 r., uzupełnionym w dniu [...] grudnia 2023 r., M. M. zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej: "K[...]OSG", "organ I instancji") o wydanie zaświadczenia wskazującego ilość wypracowanych godzin przekraczających normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1080 ze zm.), dalej: "ustawa o SG", za okres pełnienia służby w [...] Oddziale Straży Granicznej od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] stycznia 2018 r., z wyłączeniem okresu zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] grudnia 2017 r., za każdy rok służby, a mianowicie: 1) ewidencji czasu służby ponad czas służby określony w art. 37 ust. 2 ustawy o SG, 2) czasu odbytych podróży służbowych ponad czas służby określony w art. 37 ust. 2 ustawy o SG; 3) czasu wykonywania czynności dochodzeniowo - śledczych ponad czas służby określony w art. 37 ust. 2 ustawy o SG; 4) czasu pełnienia ponad czas służby, określony w art. 37 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, dyżurów domowych, w trakcie których były wykonywane polecone czynności służbowe, w tym w porze nocnej; 5) uczestniczenie w realizacjach procesowych na terenie kraju ponad czas służby określony w art. 37 ust. 2 ustawy o SG. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2023 r. (sygn. akt K 17/19), w którym orzeczono, że art. 37 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej w zakresie obejmującym wyrażenie "w tym samym wymiarze", przez to, że nie przyznaje funkcjonariuszowi Straży Granicznej czasu wolnego w zwiększonym wymiarze za czas służby przekraczający normę określoną w art. 37 ust. 2 tej ustawy, jest niezgodny z art. 4 akapit 1 pkt 2 Europejskiej Karty Społecznej (sporządzonej w Turynie w dniu 18 października 1961 r.). K[...]OSG postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 219 w związku z art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "k.p.a.", odmówił M. M. wydania zaświadczenia żądanej treści wskazując w uzasadnieniu, że nie posiada danych świadczących o ilości wypracowanych przez Skarżącego godzin przekraczających normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG we wnioskowanym okresie. Na skutek zażalenia Skarżącego KGSG, postanowieniem z dnia [...] lutego 2024r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na konieczność ustalenia interesu prawnego Skarżącego i wystąpienia do Archiwum Straży Granicznej celem dokonania kwerendy teczki akt osobowych Skarżącego oraz innej dokumentacji znajdującej się na stanie komórki Biura Ochrony Informacji KGSG. W dniu [...] lutego 2024 r. Skarżący złożył oświadczenie, w którym wskazał, że wnioskowane zaświadczenie jest konieczne i niezbędne do urzędowego potwierdzenia określonych faktów w postępowaniu o sygn. [...] zawisłym przed Sądem Rejonowym w [...] I Wydział [...] o zasądzenie przez Sąd od Skarbu Państwa – K[...]OSG - na rzecz Skarżącego odszkodowania z tytułu nieprzyznania funkcjonariuszowi SG czasu wolnego w zwiększonym wymiarze za czas służby przekraczający normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG. Jako podstawę prawną żądania Skarżący wskazał art. 232 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm.), dalej: "k.p.c.". Nadto wskazał, iż o ww. zaświadczenie ubiega się w celu prawidłowego, rzetelnego oraz zgodnego ze stanem faktycznym wyliczenia przez biegłego sądowego z zakresu finansów i rachunkowości wysokości odszkodowania za wypracowane godziny przekraczające normę określoną w art. 37 ust. 3 ustawy o SG w ww. postępowaniu sądowym. Skarżący wniósł również o: 1) przesłuchanie w charakterze świadka 17 funkcjonariuszy [...] Oddziału Straży Granicznej na okoliczności pełnienia służby w czasie przekraczającej normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG w okresie od [...] lipca 2009 r. do dnia [...] stycznia 2018 r., 2) dokonanie kwerendy akt archiwalnych postępowań przygotowawczych prowadzonych przez [...]OSG oraz podległe mu jednostki znajdujące się w [...]OSG i/lub w Archiwum SG w [...] w zakresie prowadzenia lub wykonywania czynności procesowych, ze szczególnym uwzględnieniem udziału Skarżącego w realizacjach procesowych na terenie kraju, za okres od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] września 2016 r. - na okoliczności wykazania ilości godzin przesłużonych ponad czas służby określony w art. 37 ust. 2 ustawy o SG, 3) uzyskanie z Archiwum SG w [...] kopii dokumentów sporządzonych przez Skarżącego lub inne osoby, wskazujących na ilość przesłużonych/przepracowanych godzin (czynności procesowe i czynne uczestnictwo w realizacji procesowej) dotyczących wymienionych spraw i realizacji procesowych - na okoliczności potwierdzające fakt i ilość czasu wykonywania czynności dochodzeniowo - śledczych, operacyjno - rozpoznawczych, patrolowych (w tym w porze nocnej) ponad czas służby określony w art. 37 ust. 2 ustawy o SG. Pismem z dnia [...] lutego 2024 r. K[..]OSG zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] I Wydział [...] o informacje na temat sprawy o sygn. akt [...]. W odpowiedzi Sąd poinformował, że stronami postępowania o ww. sygnaturze są M. M. oraz Skarb Państwa – K[...]OSG, zaś przedmiotem postępowania jest odpowiedzialność za wydanie aktu niezgodnego z Konstytucją RP. Postanowieniem z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] K[...]OSG ponownie odmówił M. M. wydania zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że Skarżący ma interes prawny w wydaniu wnioskowanego zaświadczenia, bowiem zaświadczenie to - dotyczące wypracowania godzin przekraczających normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG - konieczne jest do przedstawienia w postępowaniu o sygn. akt [...] toczącym się w Sądzie Rejonowym w [...] I Wydział [...]. Nadto organ I instancji wskazał, iż nie ma możliwości spełnienia żądania Skarżącego co do wydania zaświadczenia określonej treści, bowiem w oparciu o przeprowadzoną kwerendę archiwalną i analizę dostępnych materiałów, nie stwierdził dokumentacji mogącej stanowić podstawę wydania takiego zaświadczenia. Na skutek zażalenia Skarżącego, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] KGSG, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując w uzasadnieniu, iż Skarżący nie podał konkretnego przepisu prawa, z którego wynika norma prawna uzasadniająca konieczność wydania mu żądanego zaświadczenia. Samo wystąpienie na drogę cywilnoprawną celem uzyskania odszkodowania od Skarbu Państwa na podstawie art. 4171 § 1 i 4 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061), dalej: "k.c.", nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Organ I instancji błędnie przyjął, że roszczenie cywilnoprawne jest tożsame z interesem prawnym w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. W dniu [...] lipca 2024 r. do akt sprawy wpłynęło oświadczenie Skarżącego dotyczące przesłanek wydania zaświadczenia w myśl art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., w którym powołał się na art. 232 k.p.c. oraz art. 6 k.c. i wynikającą stąd konieczność wykazania w postępowaniu w sprawie o sygn. akt [...] wypracowanych przez wnioskodawcę godzin przekraczających normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG. Nadto, w dniu w dniu [...] lipca 2024 r. wpłynął wniosek Skarżącego o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie będącym przedmiotem wniosku o wydanie zaświadczenia. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 219 w związku z art. 217 § 2 k.p.a., odmówił Skarżącemu wydania zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że podnoszone przez Skarżącego okoliczności związane z toczącym się postępowaniem przed Sądem Cywilnym w [...] I Wydział [...] (sygn. akt [...]) nie implikują po jego stronie istnienia interesu prawnego w sprawie o wydanie zaświadczenia żądanej treści. Skarżący dąży do uzyskania środka dowodowego w postaci zaświadczenia o wypracowanych przez niego ilości godzin przekraczających normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG. Okoliczności te nie stanowią o istnieniu po stronie byłego funkcjonariusza interesu prawnego, lecz o wystąpieniu interesu faktycznego. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. stan, w którym strona wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, LEX nr 1689510). Interes prawny w postępowaniu administracyjnym powinien być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny, a źródłem tego interesu nie mogą być różnego typu zdarzenia prawne mieszczące się w sferze stosowania prawa. Interesu prawnego nie powinno wywodzić się z toczących się w innych sprawach postępowań administracyjnych, sądowoadministracyjnych czy cywilnych lub karnych (komentarz do k.p.a. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014 r., s. 126). Podsumowując organ I instancji wskazał, że brak po stronie Skarżącego interesu prawnego skutkuje odmową wydania wnioskowanego zaświadczenia. Pismem z dnia [...] lipca 2024 r. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie: 1) § 20 ust. 1 - 4, § 21 ust. 1 - 4, § 22 ust. 1 - 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 czerwca 2009 r. w sprawie rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2319) poprzez niewydanie żądanego zaświadczenia, 2) art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77, art. 81, art. 81, art. 86 i art. 107 § 3 k.p.a., 3) art. 217 § 2, art. 218 § 1 i 2 k.p.a. W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Nadto Skarżący wniósł o przesłuchanie 17 świadków na okoliczności związane z przedmiotem żądania, dokonanie kwerendy akt archiwalnych postępowań przygotowawczych i innych na okoliczności związane z żądaniem, zobowiązanie K[...]OSG do wskazania konkretnych danych związanych z żądaniem Skarżącego oraz uzyskanie z Archiwum Straży Granicznej w [...] wskazanych kopii dokumentów sporządzanych przez Skarżącego. Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] KGSG, na podstawie art. 144 w związku z art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż ubiegając się o wydanie zaświadczenia wnioskodawca winien legitymować się interesem znajdującym podstawę w normie prawa materialnego. Należy odróżnić cel, dla którego żądający domaga się wydania zaświadczenia w postaci potwierdzenia określonego faktu lub stanu prawnego (przykładowo udział w innym postępowaniu) od interesu prawnego, który kreuje uprawnienie do żądania jego uzyskania. Istnienie interesu prawnego oznacza wykazanie i ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać czynności lub zaniechania organu. Chodzi zatem o ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. W toku postępowania skarżący nie wskazał takiej normy prawnej. Uwzględniając powyższe KGSG podzielił stanowisko organu I instancji. Zaznaczył, że w niniejszej sprawie Skarżący nie wskazał konkretnego przepisu prawa, z którego wynika norma prawna uzasadniająca konieczność wydania mu żądanego zaświadczenia. Sama chęć wystąpienia, bądź wystąpienie na drogę cywilnosądową celem uzyskania odszkodowania od Skarbu Państwa na podstawie art. 4171 § 1 i 4 k.c. nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Zaznaczył również, że okoliczność nieotrzymania zaświadczenia nie stoi na przeszkodzie wystąpienia na drogę cywilnoprawną na podstawie powołanych wyżej przepisów. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ II instancji uznał je za nieuzasadnione. Podkreślił, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest postępowaniem uproszczonym i w znacznej mierze odformalizowanym, przez co nie należy pojmować go jako postępowania administracyjnego sensu stricto. W związku z tym w postępowaniu o wydanie zaświadczenia ogólne reguły dotyczące postępowania administracyjnego stosuje się w ograniczonym zakresie. Nieuzasadnione są zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 81 k.p.a. K[...]OSG podjął niezbędne czynności w celu zbadania, czy możliwe jest wydanie żądanego zaświadczenia, zebrał dostępny materiał dowodowy i prawidłowo ocenił kwestię braku interesu prawnego Skarżącego w uzyskaniu żądanego zaświadczenia. Nie są również trafne zarzuty naruszenia art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ dokonuje sprawdzenia faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Nie dochodzi do wydania decyzji administracyjnej, a zatem nie jest tworzona nowa sytuacja prawna. W wyniku żądania wnioskodawcy, organ, po ewentualnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wydaje żądane zaświadczenie lub odmawia wydania takiego zaświadczenia w drodze postanowienia. Udział strony w toku takiego odformalizowanego postępowania ograniczony jest do możliwości złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Z tych samych przyczyn organ odwoławczy uznał za bezpodstawne zarzuty naruszenia art. 86 i art. 107 § 3 k.p.a. dotyczące nieprzeprowadzenia dowodów z przesłuchania zgłoszonych świadków oraz samego Skarżącego. Wskazał, iż w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie jest dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydawanie zaświadczeń co do zasady jest oparte na danych posiadanych przez organ. Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia jedynie pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia i ma na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego. Pismem z dnia [...] września 2024 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie KGSG, zarzucając naruszenie: 1) § 20 ust. 1-4 rozporządzenia MSWiA z dnia 10 czerwca 2009 r. poprzez zaniechanie wydania zaświadczenia żądanej treści opierając się jedynie na twierdzeniu, że w [...]OSG ewidencja czasu służby w postaci list obecności i rocznych kart obecności została przekazana do Archiwum Zakładowego [...]OSG i jako kategoria archiwalna B-3 została zniszczona, w sytuacji gdy ww. przepis w ust. 4 wskazuje, że ewidencja czasu służby funkcjonariuszy jest prowadzona w formie elektronicznej, a nadto wskazuje na konieczność przeprowadzenia kwerendy akt archiwalnych w celu ustalenia czynności urzędowych, w których uczestniczył Skarżący w odniesieniu do rozkładu czasu służby przez niego pełnionej [(§ 3 w zw. z § 4 pkt 4 ww. rozporządzenia) - w sytuacji, gdy w komendzie [...]OSG i w Grupie Zamiejscowej z siedzibą w [...] Placówki SG w [...] pełni się służbę od poniedziałku do piątku w godzinach 7:45 -15:45], a czemu nic nie stoi na przeszkodzie, a jawi się jako chęć uniknięcia odpowiedzialności odszkodowawczej, 2) § 21 ust. 1-4 ww. rozporządzenia poprzez zaniechanie wydania zaświadczenia żądanej treści opierając się jedynie na twierdzeniu, że w [...]OSG ewidencja czasu służby w postaci list obecności i rocznych kart obecności została przekazana do Archiwum Zakładowego [...]OSG i jako kategoria archiwalna B-3 została zniszczona, w sytuacji gdy wskazany przepis prawny w ust. 4 wskazuje, że ewidencja czasu służby funkcjonariuszy jest prowadzona w postaci elektronicznej, a nadto wskazuje na konieczność przeprowadzenia kwerendy akt archiwalnych w celu ustalenia czynności urzędowych, w których uczestniczył Skarżący w odniesieniu do rozkładu czasu służby przez niego pełnionej [(§ 3 w zw. z § 4 pkt 4 ww. rozporządzenia - w sytuacji, gdy w komendzie [...]OSG i w Grupie Zamiejscowej z siedzibą w [...] Placówki SG w [...] pełni się służbę od poniedziałku do piątku w godzinach 7:45 - 15:45], a czemu nic nie stoi na przeszkodzie, a jawi się jako chęć uniknięcia odpowiedzialności odszkodowawczej, 3) § 22 ust. 1-5 ww. rozporządzenia poprzez zaniechanie wydania zaświadczenia o żądanej treści opierając się jedynie na twierdzeniu, że w [...] Oddziale Straży Granicznej ewidencja czasu służby w postaci list obecności i rocznych kart obecności została przekazana do Archiwum Zakładowego [...]OSG i jako kategoria archiwalna B-3 została zniszczona, w sytuacji gdy wskazany przepis prawny w ust. 4 wskazuje, że ewidencja czasu służby funkcjonariuszy jest prowadzona w postaci elektronicznej, a ponadto wskazuje na konieczność przeprowadzenia kwerendy akt archiwalnych w celu ustalenia czynności urzędowych, w których uczestniczył Skarżący w odniesieniu do rozkładu czasu służby przez niego pełnionej [(§ 3 w zw. z § 4 pkt 4 ww. rozporządzenia - w sytuacji, gdy w komendzie [...]OSG i w Grupie Zamiejscowej z siedzibą w [...] Placówki SG w [...] pełni się służbę od poniedziałku do piątku w godzinach 7:45 -15:45], czemu nic nie stoi na przeszkodzie, a jawi się jako chęć uniknięcia odpowiedzialności odszkodowawczej. 4) art. 7 k.p.a. - poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego do załatwienia sprawy, mając na uwadze słuszny interes obywatela; 5) art. 8 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie postępowania w taki sposób, iż obywatel w obliczu organu administracji staje bezradny i pozostawiony sam sobie; 6) art. 9 k.p.a. - poprzez nienależyte poinformowanie strony o faktycznych i prawnych okolicznościach przedmiotowej sprawy, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz faktu, iż strona poniosła szkodę materialną z tytułu niewskazania ilości godzin przesłużonych przez Skarżącego ponad normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG; 7) art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez ograniczenie stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań przed wydaniem przedmiotowego postanowienia; 8) art. 77 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz niewłaściwe i rzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym nieustalenie rozkładu czasu służby pełnionej przez M. M. w okresie pełnienia przez niego służby i nieodniesienie do tej okoliczności zebranego materiału dowodowego; 9) art. 81 k.p.a. - poprzez uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione w sytuacji, gdy strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów; 10) art. 86 k.p.a. - poprzez zaniechanie przesłuchania strony i wnioskowanych świadków na okoliczności wykonywanych obowiązków służbowych oraz innych okoliczności mających wpływ na ustalenie ilości godzin przesłużonych przez Skarżącego ponad normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG; 11) art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia powodu, dla którego organ zrezygnował z przesłuchania wnioskowanych świadków i nie wskazał innych spraw ewidencji operacyjnej ("SEO") a jedynie wskazał 4 sprawy z 2016 r., co jest nie prawdą; 12) art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia w celu urzędowego potwierdzenia ilości godzin przesłużonych przez Skarżącego ponad normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG w sytuacji, gdy Skarżący w oświadczeniu złożonym w dniach [...] lutego 2024 r. i [...] lipca 2024 r., jasno i wprost wskazał przepis prawa, który wymaga potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, tj. art. 6 k.c. (który stanowi, że "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne") oraz art. 232 k.p.c. (zgodnie z którym "strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne"), lecz organ uznał wskazane przez Skarżącego przesłanki za niewykazane; 13) art. 218 § 2 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w takim zakresie i w takim kierunku, które dałoby możliwość choćby częściowego wskazania godzin przesłużonych przez Skarżącego ponad normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG w wykonywaniu czynności służbowych w odniesieniu do rozkładu czasu służby przez niego pełnionej, a który to zakres postępowania wyjaśniającego wskazywał Skarżący w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie obydwu wydanych w sprawie postanowień oraz o zasądzenie na kosztów postępowania i ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił obszerną argumentację na poparcie powyższych zarzutów podkreślając, że organ administracji nie jest uprawniony do badania, czy osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia ma interes prawny w wydaniu zaświadczenia, jeżeli osoba ta powoła się na przepis prawa wymagający potwierdzenia zaświadczeniem stanu faktycznego lub prawnego. Skarżący w toku postępowania wskazał na przesłanki wydania zaświadczenia powołując jednocześnie przepisy prawa (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.) zobowiązujące go do przedstawienia żądanego zaświadczenia. W takiej sytuacji organ ma obowiązek wydania zaświadczenia na podstawie dostępnych środków dowodowych niezależnie od tego, czy sam dysponuje takimi danymi. W przypadku prowadzenia postępowania wyjaśniającego organ winien stosować przepisy k.p.a. przy pełnym respektowaniu praw strony przysługujących jej w tym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę KGSG wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, iż Skarżący nie wskazał na konkretny przepis, z którego wynika norma materialnoprawna uzasadniająca konieczność wydania mu żądanego zaświadczenia. Samo wystąpienie na drogę cywilnoprawną celem uzyskania odszkodowania od Skarbu Państwa na podstawie art. 4171 § 1 i 4 k.c. nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Podobnie przywołane w skardze przepisy art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., nie mogą stanowić uznania spełnienia warunku wskazania materialnoprawnego przepisu artykułującego określony interes strony. Powyższe przepisy mają charakter ogólnych norm blankietowych, a wręcz zasad stosowanych w różnych postępowaniach cywilnych, nie statuują jednak konkretnego obowiązku dla Skarżącego, przy czym charakter materialnoprawny ma jedynie norma art. 6 k.c. Norma ta wprowadza ogólną zasadę rozkładu ciężaru dowodowego i może mieć zastosowanie do wszystkich postępowań cywilnych. Nie może być zatem uznana za statuującą istnienie interesu prawnego w rozumieniu cytowanych przepisów k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowaniem, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności z prawem podjętego aktu administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Uwzględniając powyższe kryteria Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie, w jakim Skarżący zakwestionował prawidłowość dokonanej przez organ wykładni i zastosowania przepisów art. 217 § 2 pkt 2 w związku z art. 219 k.p.a. Wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie K[...]OSG w [...] z dnia [...] lipca 2024 r., KGSG dokonał bowiem błędnej rekonstrukcji treści normatywnej wynikającej z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do art. 217 § 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 k.p.a.). Ustawodawca wskazał jednocześnie w art. 218 § 1 k.p.a., że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zgodnie natomiast z art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.). Przepis art. 217 § 2 k.p.a. normuje zagadnienie podstaw legitymacyjnych żądania wydania zaświadczenia. Podstawa uregulowana w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. dotyczy stanów faktycznych, w ramach których do podmiotu ubiegającego się o wydanie zaświadczenia nie ma zastosowania przepis, który nakazuje w postępowaniu przed właściwym organem wykazanie określonych okoliczności prawnych lub faktycznych za pomocą urzędowego potwierdzenia tych okoliczności, a jednocześnie podmiot ten powołuje się na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, termin "interes prawny" użyty w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. nie może być rozumiany tak samo jak w art. 28 k.p.a., który stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ma bowiem szersze znaczenie, jakkolwiek nadal powinien mieć charakter obiektywny. Przyjmuje się, że może on wynikać z postrzeganej przez jednostkę korzyści, jaką spodziewa się odnieść po przedstawieniu tego zaświadczenia innemu organowi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Bk 133/10, LEX nr 752260). Ten typ "interesu prawnego" może być także powiązany z obowiązkiem uzyskania zaświadczenia, który ustanowił inny organ w ramach innego postępowania administracyjnego dla potrzeb np. wyjaśnienia istotnych okoliczności. Stanowi to podstawę do przypisania "interesowi prawnemu" z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. znamion aktualności i realności. Tym samym powinien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami wnioskodawcy. Dotyczy więc sytuacji prawnej jednostki w chwili wnoszenia wniosku. Realność oznacza zaś obiektywną sprawdzalność potrzeby uruchomienia tego postępowania. W tym ujęciu może wiązać się np. z przedmiotem innego postępowania lub czynności podjętych przez organ albo sąd (...). Tak rozumiany interes może mieć podstawę wywodzoną z prawa materialnego, jak też procesowego (v. H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. III, EKP 2023). Takie ujęcie "interesu prawnego" z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. mające odbicie w szeroko rozumianych przepisach prawa, znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie. Mianowicie, w wyroku z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt II GSK 801/21 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kategoria pojęciowa interesu prawnego, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., ma odmienny i szerszy zakres znaczeniowy w porównaniu z tożsamym pojęciem stanowiącym podstawę legitymacji procesowej strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym (art. 28 k.p.a.). O ile w tym ostatnim przepisie kategoria interesu prawnego zawiera w sobie odesłanie do powiązanej z konkretną sytuacją prawną indywidualnego podmiotu regulacji materialnoprawnej lub formalnoprawnej, która podlega konkretyzacji w postępowaniu jurysdykcyjnym, o tyle "interes prawny" z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. został wyraźnie powiązany z żądaniem przez indywidualny podmiot urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, które mogą mieć znaczenie prawne w jego ogólnie rozważanej sytuacji prawnej, a więc sferze praw i obowiązków prawnych, a które nie muszą podlegać konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym. NSA podkreślił przy tym, że taka interpretacja pojęcia "interesu prawnego" nie narusza reguły zakazu wykładni homonimicznej, albowiem rozważana kategoria została powiązana w art. 28 i art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. z odmiennymi procedurami i celami wprowadzenia przesłanki legitymacyjnej. Analogiczne poglądy wyrażono również w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. I tak, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 1 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SA/Po 306/23 (CBOSA) wskazał, że interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia nie musi pokrywać się z interesem prawnym w znaczeniu materialnoprawnym. Interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia wystarczająco może wynikać z postrzeganej przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie, korzyści, jaką spodziewa się ta osoba odnieść z wykorzystania zaświadczenia w innym postępowaniu. Niewątpliwie zatem, interes prawny ma osoba, która chce się posłużyć zaświadczeniem w postępowaniu wyjaśniającym w innej sprawie, z uwagi na zasadę udziału strony w postępowaniu dowodowym, w tym prawo do składania wniosków dowodowych. Analogiczny pogląd wyraził WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 19 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 279/22 (j.w.). Z kolei WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 96/21, j.w.), jako wariant niewykazania "związku przyczynowego" między potrzebą uzyskania zaświadczenia a innym postępowaniem przyjął, że zamiar nadania biegu przed sądem powszechnym sprawie dotyczącej zaistniałego sporu, nawet w niedalekiej przyszłości, nie może stanowić o wystąpieniu interesu prawnego w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., skoro postępowanie to nie zostało jeszcze wszczęte. Uwzględniając powyższe poglądy, które Sąd w składzie orzekającym podziela, stwierdzić należy, że przedstawiona przez organ wykładnia art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zmierzająca do identyfikacji treści pojęcia "interesu prawnego" przez proste przeniesienie wniosków interpretacyjnych sformułowanych na tle art. 28 k.p.a., jest błędna. Nie ma bowiem racji organ twierdząc, że "ubiegając się o wydanie zaświadczenia należy legitymować się interesem znajdującym podstawę w normie prawa materialnego". "Interes prawny" w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., jak już wyżej wskazano, znajduje odbicie w szeroko rozumianych przepisach prawa, a więc zarówno ze sfery prawa materialnego, jak i procesowego. Konsekwencją błędnej wykładni art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. było również wadliwe zastosowanie powyższego przepisu na tle stanu faktycznego przedmiotowej sprawy o wydanie zaświadczenia. Organ błędnie bowiem przyjął, że powoływany przez Skarżącego w toku postępowania art. 6 k.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, a także art. 232 zd. pierwsze k.p.c., w myśl którego strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne - nie stanowią przepisów prawa powszechnie obowiązującego, mających stanowić podstawę żądania uzyskania zaświadczenia określonej treści. Wskazać należy, iż Skarżący kilkakrotnie w toku postępowania składał oświadczenia, iż wnioskowane zaświadczenie jest niezbędne do urzędowego potwierdzenia określonych faktów w postępowaniu o sygn. [...] zawisłym przed Sądem Rejonowym w [...] I Wydział [...] o zasądzenie od Skarbu Państwa – K[...]OSG - na rzecz Skarżącego odszkodowania z tytułu nieprzyznania funkcjonariuszowi SG czasu wolnego w zwiększonym wymiarze za czas służby przekraczający normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG. Jako podstawę prawną żądania Skarżący wskazał art. 232 k.p.c., a w dalszej kolejności art. 6 k.c. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż Skarżący legitymuje się wyłącznie interesem faktycznym w uzyskaniu zaświadczenia, tj. pozostaje bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, lecz nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Skarżący wskazał bowiem przepisy prawa, z których wywodzi interes prawny w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Powołał się również na toczące się aktualnie (w dacie wydania zaskarżonego postanowienia) postępowanie przed sądem powszechnym, co potwierdza okoliczność, że uzyskanie zaświadczenia żądanej treści (wskazującego ilość wypracowanych godzin przekraczających normę określoną w art. 37 ust. 2 ustawy o SG za okres pełnienia służby w [...]OSG od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] stycznia 2018 r.) ma znaczenie prawne w sferze jego sytuacji prawnej wyznaczonej przedmiotem ww. postępowania. Konkludując stwierdzić należy, że wobec naruszenia art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 219 k.p.a. istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymującego je w mocy postanowienia organu I instancji. Z racji na wskazane przez organ powody odmowy wydania Skarżącemu zaświadczenia żądanej treści (braku "interesu prawnego" w jego uzyskaniu) przedwczesnym byłoby odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, a dotyczących przede wszystkim zaniechania przeprowadzenia przez organ pełnego postępowania wyjaśniającego (kwerendy akt archiwalnych), które umożliwiłoby wydanie ww. zaświadczenia. Wskazać jednak należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie wyjaśniające tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawach zaświadczeń nie może być więc dokonywanie ocen prawnych. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie rozstrzyga o żadnych prawach i obowiązkach - nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zawężenie postępowania wyjaśniającego w postępowaniu o wydanie zaświadczenia podyktowane zostało tym, by nie rozszerzać ponad niezbędną potrzebę zakresu aktów administracyjnych, które wydawane są w uproszczonej procedurze, gdyż nie jest wskazane zacieranie granic pomiędzy aktami informacji (zaświadczenie) i aktami ustalania i kształtowania stosunków prawnych (decyzje); (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2014r. sygn. akt III OSK 1201/23; CBOSA). Zaznaczyć również trzeba, że postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia może zakończyć się przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, lub przez odmowę wydania zaświadczenia, np. gdy organ nie dysponuje danymi bądź nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia, np. z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Rozpoznając ponownie wniosek Skarżącego organ uwzględni dokonaną ocenę prawną dotyczącą interesu prawnego Skarżącego w wydaniu zaświadczenia żądanej treści oraz poczynione wyżej uwagi natury ogólnej dotyczące postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.