II SA/Wa 1451/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. z dnia 14 października 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [....] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku M. C. oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od 19 września 2008 r., a gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną oraz synem i jego rodziną (małżeństwo z dwójką małoletnich dzieci). Podał, że nikt z osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Z kolei, jako składniki majątku skarżący wymienił dom o pow. 220 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 2,42 ha, wskazując, że majątek ten stanowi własność jego syna. Nadto, skarżący powołał się na istniejący pomiędzy nim a jego żoną ustrój rozdzielności majątkowej ustanowiony umową majątkową małżeńską z dnia 12 lipca 2007 r. (akt notarialny – w kopiii, załączony do wniosku). Pismem z dnia 2 listopada 2010 r. skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów źródłowych poświadczających majątek, dochody oraz stan rodzinny tj.: zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, dodatkowego oświadczenia o aktualnym źródle utrzymania swojego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych oraz dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na powyższe wezwania, w zakreślonym w nim terminie, skarżący złożył do akt pismo (pismo z dnia 22 listopada 2010 r.), w którym powtórzył informacje co do osoby właściciela zajmowanej nieruchomości oraz oświadczył, że zarówno on, jak i pozostali domownicy mają zaspokojone niezbędne potrzeby i nie korzystają z pomocy społecznej. Ponownie powołał się na okoliczność zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej ustrój rozdzielności majątkowej i stwierdził, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych i nie opłaca rachunków. Dodał, że nie może przedstawić innych dokumentów od tych, dotychczas złożonych do akt. Wyjaśnił też, że pełnoletnie osoby wspólnie z nim zameldowane – jako osoby najbliższe – odmawiają składania jakichkolwiek oświadczeń i dokumentów. Oceniając złożone oświadczenia skarżącego i jego dalsze wyjaśnienia należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Wprawdzie skarżący odniósł się do skierowanego do niego wezwania, niemniej jednak treść udzielonej odpowiedzi (oświadczenia) nie usunęła zaistniałych w sprawie wątpliwości. Przede wszystkim skarżący w ogóle nie wykazał sytuacji majątkowej w prowadzonym gospodarstwie domowym. Wezwany bowiem do złożenia w tym zakresie oświadczenia wskazującego na źródła utrzymania tak swojego, jak i pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie aż pięciu osób - z jednej strony -oświadczył, że żadna z tych osób nie pracuje i nie osiąga dochodu, a - z drugiej strony - stwierdził, że wszystkie te osoby mają zaspokojone podstawowe potrzeby (żywność, odzież, lokum). Oświadczenie to jest zatem wewnętrznie sprzeczne i niemiarodajne dla wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. Jednocześnie skarżący kolejny raz powołał się na umowę majątkową małżeńską oraz decyzję administracyjna przyznającą mu status bezrobotnego, mimo iż ten pierwszy dokument ma jedynie bezpośredni wpływ na zakres odpowiedzialności majątkowej skarżącego i nie wyłącza przewidzianych w art. 23 i art. 27 obowiązków małżonków do wzajemnej pomocy i przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (v. także § 3 ww. umowy). Natomiast drugi dokument – decyzja administracyjna – nie czyni zadość wezwaniu w części dotyczącej podania źródeł utrzymania. Czym innym jest bowiem nieosiągalnie dochodu z uwagi na brak pracy, a czym innym posiadanie źródła utrzymania (w tym także korzystanie z pomocy bliskich, czy też osób trzecich), które pozwala choćby tylko na bieżące, podstawowe potrzeby, a potrzeby te, jak oświadczył skarżący, ma zaspokojone. Poza tym skarżący nie przedstawił wykazów z posiadanych rachunków bankowych ani dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym, czyli nie złożył dokumentów, które w zestawieniu z podanymi źródłami utrzymania umożliwiłyby ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Nie można przy tym uznać jako prawidłowego twierdzenia wnioskodawcy, że przyczyną niewykonania wezwania mogłaby być odmowa złożenia dokumentów i oświadczeń przez pełnoletnie osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe, skoro to właśnie wnioskodawca jako osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy został zobowiązany do złożenia oświadczenia i dokumentów źródłowych, a możliwość uzyskania tych dokumentów wynika jednoznacznie z przywołanych wyżej przepisów cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). W konsekwencji, M. C. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.