II SA/Wa 1457/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-13

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka-Klimas, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyznająca kategorię naukową jednostce naukowej, której uzasadnienie odwołuje się do informacji zawartych w systemie teleinformatycznym, spełnia wymogi formalne uzasadnienia decyzji administracyjnej określone w Kodeksie postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, której uzasadnienie odwołuje się do informacji zawartych w systemie teleinformatycznym zamiast szczegółowo przedstawiać fakty, dowody i przyczyny odmowy wiarygodności innym dowodom, nie spełnia wymogów uzasadnienia faktycznego i prawnego określonych w art. 107 § 3 Kpa. Brak wyczerpującego uzasadnienia uniemożliwia kontrolę sądową decyzji i narusza zasady postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Akademia Muzyczna im. K. Lipińskiego we W. złożyła wniosek o przyznanie kategorii naukowej. Po wydaniu decyzji przyznającej kategorię C, Akademia wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując sposób oceny jej osiągnięć. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, opierając się na opinii Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych, utrzymał w mocy decyzję I instancji. Akademia zaskarżyła decyzję Ministra, zarzucając m.in. brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz nieuwzględnienie wszystkich przedstawionych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz Akademii Muzycznej im. K. Lipińskiego we W. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. M. im. K. L. we W. Wydział I. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2018 r. [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej C 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz A. M. im. K. L. we W. Wydział I. kwoty 697 zł ( słownie sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (zwany dalej Organem/Ministrem) decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Akademię Muzyczną im. Karola Lipińskiego we W; Wydział Instrumentalny (zwaną dalej skarżącą/Jednostką), zakończonej decyzją Organu z dnia [...] października 2017 r. nr [...] o przyznaniu kategorii naukowej C, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. Organ wskazał, że Jednostka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie kategorii naukowej i przekazała w dniu 20 kwietnia 2017 wypełnioną ankietę jednostki naukowej w systemie teleinformatycznym POL-on, (zwanym dalej systemem). Wskazał, że stosownie do treści art. 42 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. z 2018 r. poz. 87, zwanej dalej ustawą), kategoria naukowa jest przyznawana w wyniku kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej, przeprowadzanej na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Podniósł, że zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych jest przeprowadzana przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (zwany dalej Komitetem), który w myśl art. 35 pkt 1 ustawy jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Wskazał, że kompleksową ocenę Jednostki, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół ewaluacji TA-1 złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk o sztuce i twórczości artystycznej (zwany dalej Zespołem), powołany przez Przewodniczącego Komitetu na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy. Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik -55,00, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik -40,00, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz.U. z 2016, poz. 2154, zwanego dalej rozporządzeniem), stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej C. Przewodniczący Komitetu na podstawie art. 45 ustawy w dniu 12 października 2017 r. wystąpił do Ministra z wnioskiem o przyznanie Jednostce kategorii naukowej C. Minister decyzją z [...] października 2017 r. przyznał Jednostce kategorię naukową C. Jednostka w przepisanym terminie wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej rozstrzygniętej powyższą decyzją. Sformułowała zastrzeżenia dotyczące: - ustalenia wartości liczb N i No; - nieuwzględnienia w ocenie osiągnięć przedstawionych w ankiecie w ramach kryteriów I-III. Jednostka zakwestionowała we wniosku nieuwzględnienie w ramach oceny osiągnięć przedstawionych w ankiecie według kryteriów: - kryterium "Osiągnięcia naukowe i twórcze", wprowadzając odpowiednie adnotacje w systemie. Ponadto przedstawiła we wniosku fakty i okoliczności, które nie zostały ujęte w ankiecie złożonej przez nią w terminie do dnia 21 kwietnia 2017 r. Organ I instancji przekazał wniosek w celu uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy. Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i odniósł się do zarzutów sformułowanych przez Jednostkę we wniosku oraz do użytych przez nią argumentów. Szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach. W związku ze zgłoszeniem zastrzeżeń dotyczących prawidłowości ustalenia zdefiniowanych wyżej wartości liczb N i No na podstawie danych przekazanych przez Jednostkę w cz. B ust. 1 ankiety jednostki naukowej Komitet dokonał analizy argumentów przedstawionych w tym zakresie we wniosku i w konsekwencji stwierdził, że wartości te wynoszą odpowiednio N = 37 i No -6,12. Komitet ponownie dokonał sprawdzenia prawidłowości uwzględnienia oceny w ramach kryteriów I-III w ocenie według tych kryteriów osiągnięć naukowych zgłoszonych przez Jednostkę. Po ponowne obliczeniu ocen Jednostki według kryteriów I-III w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk o sztuce i twórczości artystycznej, sporządzonej zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 8 do rozporządzenia, wyniki oceny Jednostki według kryteriów, o których mowa w § 8 rozporządzenia, zostały szczegółowo wskazane w decyzji. Powyższe wartości ocen zostały porównane zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO TA1MZ. Przeprowadzone porównanie ocen przyznanych Jednostce z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik -55, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik -40, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej C. Biorąc to pod uwagę Komitet wyraził opinię, że decyzja Ministra z dnia [...] października 2017 r. powinna zostać utrzymana w mocy. W uzasadnieniu opinii stwierdził, że ustosunkował się do poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez Jednostkę i wskazał, że jego stanowisko zostało umieszczone w systemie. Organ podzielił opinię Komitetu i decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. uznał, że stanowisko Komitetu uzasadnia utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów: 1) postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257; zwanej dalej "Kpa.") poprzez niezamieszczenie w zaskarżonej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego uzasadnienia faktycznego i prawnego spełniającego wymogi określone w tym przepisie; b) art. 127 § 3 Kpa. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. oraz z art. art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa., polegające na nierozpatrzeniu przez organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy całego materiału dowodowego oraz niedokonaniu przez organ oceny całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności poprzez nieuwzględnienie informacji przekazanych organowi przez skarżącą na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy oraz na nieuchyleniu decyzji wydanej w I instancji, w sytuacji gdy nie zawierała ona wszystkich elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego wymaganych przez art. 107 § 3 Kpa.; c) naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. art. 6, 7, 7a, 8, 9, 10 i 11 Kpa., a mianowicie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, zasady pogłębiania zaufania, zasady udzielania informacji oraz wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy; 2) prawa materialnego, tj. § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że jedynie dane wprowadzone do ankiety przed wydaniem decyzji w I instancji mogę być brane pod uwagę przy ocenianiu jednostki, podczas gdy ani ustawa, ani rozporządzenie nie wprowadza ograniczeń co do uzupełniania ankiety - ani co do zasady ani do terminu. Jej zdaniem uzasadnienie decyzji po ponownym rozpatrzeniu sprawy zawiera obszerny opis procedury rozpatrywania wniosków o przyznanie kategorii naukowej oraz sposobu dokonania oceny wniosku skarżącej przez Komitet oraz opis działań podjętych przez Komitet w ramach ponownego opiniowania tego wniosku, wyniki przeliczenia ocen z uwzględnieniem niektórych uznanych zarzutów odwołania i wnioski opinii Komitetu. Wskazała, że decyzja Organu nie zawiera uzasadnienia spełniającego podstawowe wymogi określone w art. 107 § 3 Kpa. w szczególności w zakresie nieuwzględnionych zarzutów odwołania. Jej zdaniem, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie przedmiotowej decyzji nie zawiera tych elementów. Za uzasadnienie decyzji spełniające wyżej opisane wymogi nie można bowiem uznać zawartych tam stwierdzeń, że "szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach" czy "Minister podzielił w pełni opinię Komitetu" lub "wyniki ponownego rozpatrzenia sprawy uzasadniają utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy". Wskazała, że taka analiza nie zwalnia z obowiązku szczegółowego uzasadnienia decyzji. Skarżąca wskazała, że to organ wydaje w przedmiotowej sprawie decyzje, a nie Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Zadaniem Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych jest tylko takie przygotowanie, zgodnie z treścią art. 41 i art. 42 ustawy oraz w dalszej kolejności, zgodnie z przepisami wykonawczymi do tej ustawy, materiału, aby Minister mógł wydać decyzję prawidłowo wyważoną i zawierającą wszystkie elementy ocenne i aby mógł tę decyzję prawidłowo uzasadnić. Jej zdaniem, organ nie powinien ograniczać się do podania jedynie ocen punktowych jednostki naukowej odnośnie do każdego kryterium oceniania a powinien ustosunkować się także do tych ocen wyrażonych w punktach części składowych każdego z kryterium, które obrazują oceny dokonań danej jednostki naukowej i nie wynikają z prostych przemnożeń np. liczby kadry, ale dotyczą ocen o charakterze uznaniowym – gdy dana wartość punktowa może być zmienna, w zależności od oceny przez Komitet danego dokonania albo faktu, co ma miejsce w rozpatrywanym przypadku. Zdaniem skarżącej, nie do zaakceptowania jest stanowisko Organu, że skoro Komitet odniósł się w "systemie" do zarzutów, to tym samym uzasadnienie decyzji mogło zostać w tym zakresie ograniczone, bowiem żaden przepis prawa na to nie zezwala i nie można zastąpić formy pisemnej uzasadnienia, tzw. systemem, bowiem informacje zawarte w systemie dotyczące odpowiedzi na zarzuty, wszelkie uzasadnienia i wyjaśnienia ocen, powinny również stanowić integralną część decyzji. Jej zdaniem, Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania "w jej całokształcie", powinien w pierwszej kolejności wziąć pod uwagę stan faktyczny związany z dokonywaniem oceny, a w szczególności okoliczności znane Organowi z urzędu a szczegółowo opisane w skardze. W związku z powyższym wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Organu z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną w I instancji z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie przyznania kategorii naukowej. Zgodnie z art. 35 pkt 1 ustawy, obowiązującej do dnia 30 września 2018 r., Komitet, jest organem opiniodawczo-doradczym ministra właściwego do spraw nauki. Do jego zadań w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy należy przeprowadzenie, nie rzadziej niż co 4 lata, kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych oraz przedstawienie Ministrowi wniosków w sprawie przyznania poszczególnym jednostkom naukowym kategorii. Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 9 ustawy określenie "jednostki naukowe" oznacza prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe: a) podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu struktur tych uczelni; b) jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2017 r., poz. 1869 i 2201); c) instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1158, 1452 i 2201); d) międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; e) Polską Akademię Umiejętności; f) inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a-e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z wynikiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. WE L 187 z 26 czerwca 2014 r., str. 1). Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1, jak stanowi art. 42 ust. 1 ustawy, jest przeprowadzona na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Wynikiem kompleksowej oceny działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest przyznanie kategorii: 1) A+ – poziom wiodący; 2) A – poziom bardzo dobry; 3) B – poziom zadowalający, z rekomendacją wznowienia działalności naukowej, badawczo – rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki; 4) C – poziom niezadowalający (art. 42 ust. 3 ustawy). Parametry i kryteria oceny jednostek naukowych zależą od ich wielkości, rodzaju i profili naukowych i są dostosowane do specyfiki każdej z czterech grup dziedzin nauki, odrębne dla instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni, instytutów badawczych i jednostek naukowych, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f (art. 42 ust. 4 ustawy). Podstawowymi kryteriami kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych jest ocena: 1) poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych; 2) efektów działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych – w tym zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników jednostki naukowej w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, materiały, wyroby, systemy i usługi, wdrożenia, patenty, licencje i prawa ochronne na wzory użytkowe, a także ocena znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju, a w zakresie twórczości artystycznej aktywny udział w międzynarodowych wystawach, festiwalach, wydarzeniach artystycznych, plastycznych, muzycznych, teatralnych i filmowych (art. 42 ust. 5 ustawy). Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 Przewodniczący Komitetu, na wniosek właściwej komisji (wymienionej w art. 39 pkt 2-5 ustawy), powołuje zespoły ewaluacji, w których skład wchodzą eksperci właściwi dla różnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki. Do zadań zespołów ewaluacji należy przeprowadzanie kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo-rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z kolei w myśl art. 44 ust. 1 ustawy, Przewodniczący Komitetu przedstawia Ministrowi projekt szczegółowych parametrów i kryteriów oceny jednostek naukowych, o których mowa w art. 42 ust. 4 i 5 ustawy. Komisja podejmuje uchwałę w sprawie, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy, po przeprowadzeniu kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo-rozwojowej jednostek naukowych, zaś Przewodniczący Komitetu występuje do Ministra z wnioskami o przyznanie jednostkom naukowym kategorii naukowej w terminie 14 dni od dnia podjęcia przez Komisję uchwały w tej sprawie (art. 45 ust. 1 i 2). Tryb przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, w tym szczegółowe parametry i kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, sposób przeprowadzenia i dokumentowania kompleksowej oceny oraz wzory kart oceny dokonywanej przez zespoły do spraw ewaluacji jednostek naukowych, określa wydane przez ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozporządzenie. Stosownie do § 22 ust. 6 ww. rozporządzenia Komisja określa kategorię naukową A, B lub C proponowaną dla jednostki, na podstawie porównania ocen, o których mowa w ust. 1, z wartościami ocen jednostek referencyjnych właściwej GWO dla kategorii naukowych A i B w ramach każdego z kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 8, stosując algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, całkowity wynik punktowy porównania Jednostki z każdą z jednostek referencyjnych został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej – zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 9 do rozporządzenia. Przepis art. 47 ust. 1 zd. 1 ustawy stanowi, że Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7 ustawy, w drodze decyzji, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej. Natomiast w myśl ust. 5 ww. przepisu, do postępowań w sprawach przyznania kategorii naukowej jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7 ustawy, nie stosuje się art. 10 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w tym zakresie jako organ administracji publicznej związany jest przepisami ustawy Kpa., z wyłączeniem art. 10 i art. 81 Kpa., zaś wydawana przez niego decyzja w przedmiocie przyznania kategorii naukowej jest decyzją administracyjną. Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 Kpa., decyzja powinna zawierać między innymi rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast w myśl § 3 ww. przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie jest integralną częścią decyzji, jego funkcją jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego jej część dyspozytywną. W piśmiennictwie z zakresu teorii prawa wskazuje się, że uzasadnienie decyzji: 1) spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta; 2) daje podstawę kontroli poprawności decyzji; 3) może odgrywać rolę perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także wobec organów orzekających, przez którymi sprawa może się toczyć w trybie odwoławczym; 4) pełni inne rozmaite dalsze funkcje (wpływa na kształtowanie praktyki precedensowej i przewidywalności decyzji oraz na kształtowanie się postaw oceniających wśród organów orzekających), może wreszcie stanowić materiał, który uwzględniony przez prawodawcę będzie wpływał na zmiany stanu prawnego; 5) pełni funkcję opisową, gdy ma odpowiadać procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający (zob. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie ..., s. 306 – 307). Z kolei w orzecznictwie zwraca się uwagę, że: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy, w toku załatwienia spraw. Motywy te, powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem – zarówno w odwołaniu jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma – zdaniem Sądu – nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych" (vide wyrok NSA z 15 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Lu 2479/94, Lex nr 27106). W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji wydanej w niniejszej sprawie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa. W swoim wniosku o przyznanie kategorii naukowej sporządzanym zgodnie z wymogami powołanego rozporządzenia, skarżąca bardzo obszernie przedstawiła materiały wymagane do kompleksowej oceny jednostki naukowej według następujących kryteriów wskazanych w § 8 rozporządzenia: 1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze"; 2) kryterium II "Potencjał naukowy"; 3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej"; 4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej". Natomiast Minister ograniczył się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przytoczenia oceny punktowej dokonanej przez Komitet, przywoływanej zresztą w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji, nie wyjaśniając w żaden sposób, z czego punktacja taka wynika, dlaczego uwzględnił jedne osiągnięcia, a innych osiągnięć nie uwzględnił. Minister wyjaśnił, że przyznane Jednostce wartości ocen zostały porównane zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO NZ1R. Minister podkreślił, że zgodnie z opinią Komitetu, której uzasadnienie zostało umieszczone w systemie teleinformatycznym, decyzja z [...] października 2017 r. powinna zostać utrzymana w mocy. Obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia sprawy wymaga odniesienia się przez organ do poszczególnych zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister w zaskarżonej decyzji wskazał, że Komitet dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego i że odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podał, że szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach. Zgodnie z § 30 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej (...) w postaci papierowej dokumentuje się uchwały Komitetu w sprawie opinii na temat wniosków, o których mowa w ust. 2 pkt 6 (czyli wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej). W aktach sprawy znajduje się uchwała Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie opinii o wnioskach jednostek naukowych o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją w sprawie przyznania kategorii naukowej wraz z załącznikiem, jednakże poza stwierdzeniem w § 1 o przyjęciu opinii dotyczących wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy w szczególności zawierających propozycje rozstrzygnięć w sprawach przyznania kategorii naukowych jednostkom wymienionym w załączniku, nie zawiera ona żadnych informacji szczegółowych. W § 2 uchwała wskazuje jedynie, że opinie cząstkowe dotyczące zastrzeżeń i argumentów przedstawionych przez jednostki naukowe we wnioskach, wprowadzone do systemu teleinformatycznego – stanowią integralną część opinii Komitetu dotyczących tych wniosków. Trudno zatem przyjąć, by dokonana w niniejszej sprawie ocena materiału dowodowego oraz przedstawionej przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentacji, spełniała warunki uzasadnienia decyzji, o których mowa powyżej. Żadne przepisy w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, nie dają organowi podstawy prawnej do ograniczenia uzasadnienia decyzji, sporządzonej w postaci papierowej, poprzez odniesienie się organu do treści zapisanych w systemie teleinformatycznym POL-on. Informacje zawarte w systemie powinny znaleźć się w treści uzasadnienia decyzji doręczanej skarżącemu, bowiem stanowią one jego integralną część. Sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji, zawierające wady natury proceduralnej, powoduje, że objęta skargą do Sądu decyzja nie może zostać poddana kontroli sądowej. Minister winien rozpatrzyć sprawę ponownie w jej całokształcie, odnieść się szczegółowo do argumentów skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skonfrontować swoje wnioski z opinią Komitetu, a wyrażone w tym zakresie stanowisko zawrzeć w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Reasumując, w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do zarzutów skarżącej i wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy i dotyczy to również przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Ponownie rozpoznając sprawę Organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu przedstawione w uzasadnieniu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło