II SA/Wa 1459/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Starosta Powiatu [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 6 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j.:Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o utracie przez D. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 lutego 2004 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż D. D. utracił miejsce zameldowania na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy we W. i posiada stałe miejsce zameldowania na terenie działania innego powiatowego urzędu pracy. W dniu 17 marca 2004 r. D. D. wniósł odwołanie od wymienionej decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego zarzucając organowi błędną interpretację art. 13 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jednocześnie wniósł do Wojewody Dolnośląskiego o zawieszenie postępowania odwoławczego wskazując, iż w dniu 29 marca 2004 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skargę na wadliwe czynności z zakresu administracji publicznej dokonane przez Powiatowy Urząd Pracy we W. Wojewoda Dolnośląski postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], na podstawie art. 98 § 1 i art. 101 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2004 r. Następnie pismem z dnia 6 kwietnia 2007 r. poinformowano wnioskodawcę, iż wobec niezwrócenia się w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania odwoławczego o jego podjęcie, zgodnie z art. 98 § 2 kpa wszczęcie postępowania uważa się za wycofane. W dniu 9 marca 2007 r. D. D. złożył do Wojewody Dolnośląskiego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] zarzucając wydanie decyzji bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 kpa). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Wojewoda Dolnośląski, na podstawie art. 156 § 1 i art. 157 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2004 r. orzekającej o utracie przez D. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 lutego 2004 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Dolnośląski wskazał, iż zaskarżona decyzja Starosty Powiatu [...] nie jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Została wydana na postawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy za bezrobotnego uznaje się osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie (...) zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy. Organ podniósł, iż z przepisu tego nie wynika, aby osoba bezrobotna miała posiadać właściwy meldunek jedynie w dniu rejestracji. Wskazał, iż bezrobotny jest zarejestrowany w urzędzie pracy od dnia dokonania czynności rejestracyjnych na podstawie, których uzyskuje status bezrobotnego do dnia utraty tego statusu. W myśl art. 13 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy statusu osoby bezrobotnej pozbawia się osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zgodnie natomiast z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy, bezrobotny zgłasza się w celu dokonania rejestracji do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na stałe lub czasowe zameldowanie, a jeżeli nie jest zameldowany – do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż jedynie w braku stałego lub czasowego miejsca zameldowania właściwym dla bezrobotnego urzędem jest urząd, na którego obszarze przebywa. Wojewoda Dolnośląski podał, iż D. D. zarejestrowany w dniu [...] stycznia 2002 r., od dnia 1 lutego 2004 r. nie posiadał zameldowania czasowego na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy we W., natomiast posiadał stałe miejsce zameldowania na terenie działania innego powiatowego urzędu pracy, brak zatem możliwości aby uznać Urząd Pracy we W. jako właściwy miejscowo. W konkluzji organ wskazał, iż wobec braku podstaw prawnych do uznania D. D. za osobę bezrobotną z dniem 1 lutego 2004 r., należało odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]. W dniu 7 maja 2007 r. D. D. wniósł odwołanie od wymienionej wyżej decyzji Wojewody Dolnośląskiego. W uzasadnieniu wskazał, iż przepisy regulujące status osoby bezrobotnej nie znają pojęcia "wyrejestrowania" bezrobotnego. Stanowią natomiast o wyłączeniu bezrobotnego z ewidencji zarejestrowanych, gdy wystąpi jedna z przesłanek wskazanych w § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r., tj. osoba zarejestrowana zmieniła miejsce zameldowania albo miejsce pobytu. Wyrejestrowanie bezrobotnego następuje w sposób pośredni poprzez wygaśnięcie rejestracji danej osoby, które następuje wskutek wyłączenia jej z ewidencji zarejestrowanych. D. D. wskazał, iż z dniem 1 lutego 2004 r. wygasło czasowe zameldowanie we W., jednakże nadal mieszkał i mieszka pod tym samym adresem, zatem nie wystąpiły przesłanki określone w § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, w oparciu o które Starosta mógłby wyłączyć go z ewidencji zarejestrowanych. W tej sytuacji organ nie miał podstaw do zastosowania art. 13 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy i wydania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Ponadto skarżący podniósł, iż z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy nie wynika, aby warunkiem uznania osoby za bezrobotną było posiadanie przez nią meldunku. Wskazał, iż dla uznania właściwości miejscowej danego urzędu pracy wystarczający jest fakt zamieszkiwania osoby bezrobotnej na obszarze działalności tego urzędu. Minister Pracy i Polityki Społecznej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, przytoczył argumenty przedstawione już przez organ I instancji. Dodatkowo wskazał, iż utrata statusu bezrobotnego była i nadal jest związana z wyrejestrowaniem (wykreśleniem) z ewidencji osób bezrobotnych osoby niespełniającej warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z tych względów z chwilą wyczerpania się czasookresu trwania meldunku czasowego na obszarze obsługiwanym przez miejscowo właściwego starostę, Powiatowy Urząd Pracy we W. przestał być właściwym organem do obsługi D. D. W tej sytuacji organem właściwym dla obsługi skarżącego, stał się urząd pracy, na którego terenie posiadał meldunek stały. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, D. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 13 ust. 3 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zakresie przesłanki braku podstawy prawnej, a także § 1 ust. 2, § 3 ust. 1 oraz § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia. W uzasadnieniu skargi przedstawił argumenty przytoczone w odwołaniu od decyzji Wojewody Dolnośląskiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych – art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Pozytywna decyzja organu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie mogłaby zapaść jedynie w sytuacji, gdyby organ stwierdził, że decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] o utracie przez D. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 lutego 2004 r., podjęta została w okolicznościach określonych przepisami art. 156 § 1 kpa. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji, pozbawiającej skarżącego statusu osoby bezrobotnej, art.13 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), będącym podstawą decyzji z dnia [...] marca 2004 r., starosta z zastrzeżeniem art. 27 ust. 3 tej ustawy, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy "bezrobotny" – oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 (...), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy (...). Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy zawiera katalog przesłanek, których łączne spełnienie daje podstawy do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, wymieniając wśród nich warunek rejestracji bezrobotnego we właściwym powiatowym urzędzie pracy ze względu na jego stałe lub czasowe miejsce zameldowania. Poza sporem w sprawie pozostaje, iż skarżący rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W., zameldowany był na pobyt czasowy we W. [...], ten zatem urząd był właściwy do przyznania mu statusu osoby bezrobotnej. Z dniem 1 lutego 2004 r. skarżący utracił czasowy meldunek we W., legitymował się natomiast zameldowaniem na pobyt stały w miejscowości D. [...], która to miejscowość leży poza obszarem działania Powiatowego Urzędu Pracy we W. Ponadto należy wskazać, że spełnienie przez bezrobotnego przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jest konieczne nie tylko na moment rejestracji, ale istnieje wymóg ich spełniania przez cały okres posiadania statusu bezrobotnego. Świadczy o tym dobitnie zapis art. 13 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Dotyczyć to może np. podjęcia zatrudnienia, czy też podjęcia nauki na studiach w systemie dziennym. Niezrozumiałym byłoby zatem, gdyby warunek dotyczący rejestracji bezrobotnego we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy, o którym mowa w definicji bezrobotnego, miałaby mieć charakter przesłanki nieistotnej, której niespełnienie przez bezrobotnego nie powodowałoby utraty przez niego statusu. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż istotne dla ustalenia właściwości powiatowego urzędu pracy jest jedynie miejsce przebywania bezrobotnego, nie zaś miejsce jego zameldowania. W dacie wydania decyzji przez Starostę Powiatu [...] kwestie te szczegółowo regulowało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz. U. Nr 25, poz. 131 ze zm.), stanowiąc w § 1 ust. 1, że bezrobotny zgłasza się w celu dokonania rejestracji, do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na stałe lub czasowe zameldowanie, a jeżeli nie jest zameldowany – do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, iż jedynie w odniesieniu do osób, które nie są nigdzie zameldowane właściwym urzędem pracy jest ten urząd, na obszarze, którego działania bezrobotny przebywa. Tymczasem skarżący posiada miejsce stałego zameldowania w D. [...] i właściwym dla niego urzędem zatrudnienia, jest urząd właściwy dla tej miejscowości. W tej sytuacji zastosowanie ma przepis § 4 ust. 1 wymienionego rozporządzenia zgodnie, z którym powiatowy urząd pracy wyłącza z ewidencji zarejestrowanych osobę, która zmieniła zameldowanie albo miejsce pobytu. Wygaśnięcie z dniem 1 lutego 2004 r. meldunku czasowego we W. spowodowało utratę przez skarżącego, koniecznego do uznania go za osobę bezrobotną, atrybutu zarejestrowania we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. Skarżący utracił status osoby bezrobotnej, zarejestrowanej w Powiatowym Urzędzie Pracy we Wrocławiu, co stosownie do art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzasadniało wydanie decyzji o utracie przez D. D. statusu bezrobotnego z dniem 1 lutego 2004 r. W świetle powyższego wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] należało uznać za nieuzasadniony. Decyzja ta wydana została przez właściwy organ, skierowano ją do właściwej strony postępowania, opiera się ona na istniejącej podstawie prawnej (przy jej wydaniu nie doszło do rażącego naruszenia prawa), nadaje się do wykonania, a jej wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zawiera także wad powodujących jej nieważność z mocy przepisów prawa. W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.